II OZ 877/09

SENTENCJA Dnia 16 października 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 16 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 sierpnia 2009 r. sygn. akt. IV SA/Po 389/09 o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu i odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.T. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] marca 2009r. nr [...] w przedmiocie oceny stanu technicznego obiektu postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2009 r. sygn. akt. IV SA/Po 389/09, po rozpoznaniu wniosku A.T., w pkt I. przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, w pkt II. odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd I. instancji uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wskazał, że skarżąca nie może zostać uznana za osobę, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Sytuacja majątkowa skarżącej, a w szczególności fakt, że jej stały dochód stanowi wynagrodzenie w wysokości 1600 zł netto uzyskiwane ze stosunku pracy, świadczy o tym, że ma ona możliwości zgromadzenia środków koniecznych do poniesienia kosztów sądowych. Biorąc pod uwagę dochód skarżącej, jak również specyfikę sprawy dotyczącej zagadnień związanych z prawem budowlanym - oceną stanu technicznego przedmiotowego obiektu, Sąd uznał za celowe i zasadne przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. A.T. w zażaleniu na powyższe postanowienie wniosła o rozpatrzenie możliwości zwolnienia z opłaty sądowej, gdyż bez uszczerbku dla zdrowia i utrzymania koniecznego nie jest w stanie ich ponieść. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z generalna zasadą ponoszenia kosztów postępowania sądowego i stosownie do art. 214 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od tej generalnej zasady. Jest ona przeznaczona przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności, nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Przyznanie prawa pomocy może nastąpić w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, o jakie wnioskowała skarżąca, przyznawane jest gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W tej sytuacji Sąd I instancji słusznie przyznał, z uwagi na specyfikę przedmiotowej sprawy, adwokata z urzędu oraz odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych z uwagi na osiągany przez skarżącą stały miesięczny dochód w wysokości 1600 zł netto, pozwalający na ich pokrycie. Ponadto, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sytuacja majątkowa skarżącej, która jak wynika ze złożonego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy jest właścicielką domu o powierzchni 120 m2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 4,94 ha, uzasadniała odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Należy jednocześnie zaznaczyć, że w przypadku uwzględnienia skargi zgodnie z art. 200 p.p.s.a., skarżącej będzie przysługiwał od organu zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.