I FSK 99/17

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Danuta Oleś, Sędzia NSA Marek Kołaczek, Sędzia WSA del. Ewa Rojek (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Łysiak, po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 326/16 w sprawie ze skargi P.C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 9 marca 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2012 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od P.C. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie kwotę 2700 (słownie: dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE 1.1 Zaskarżonym wyrokiem z 16 listopada 2016 r. sygn. akt VIII SA/Wa 326/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: p.p.s.a., oddalił skargę P.C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 9 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług. 2.1 W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku P.C. wniósł o uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wskazując przepis art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie: 1. art. 3 § 1 i 2 pkt 1, art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1 w zw. z art. 193 § 1 i 2 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej, co nastąpiło poprzez wadliwą kontrolę postępowania podatkowego przeprowadzonego przez organy podatkowe, skutkującą nieuchyleniem decyzji, pomimo, że przeprowadzone dowody nie wskazywały na to, aby zaszły przesłanki pozwalające organom podatkowym na uznanie, że faktury zakupu towarów przez podatnika od spółek W. spółka z o.o. i T. spółka z o.o. nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji podatnika i w związku z tym nie stanowiących podstawy do odliczenia podatku naliczonego, a w konsekwencji również uznanie ksiąg podatkowych skarżącego za nierzetelne; 2. art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a oraz art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a i pkt 4 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług w zw. z art. 17 ust. 2 i 6, art. 22 ust. 8 VI Dyrektywy i art. 249 TWE, poprzez niedopuszczalną, rozszerzającą wykładnię wyjątków od zasady neutralności podatku od towarów i usług, w szczególności z pominięciem treści prawa wspólnotowego oraz wydanych na jego podstawie orzeczeń TSUE, tj. uznanie, że faktury wystawione przez kontrahentów skarżącego nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego ze względu na niedowiedzione nieprawidłowości po stronie dostawców podatnika - spółek W.spółka z o.o. i T.spółka z o.o., o których skarżący nie wiedział i nie mógł wiedzieć oraz których zaistnienia nie mógł podejrzewać; 3. art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a i pkt 4 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług, co polegało na ich niewłaściwym zastosowaniu pomimo niezaistnienia przesłanek do zakwestionowania prawa podatnika do odliczenia podatku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: 3.1 Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej – poza przypadkami nieważności postępowania wymienionymi w art. 183 § 2 p.p.s.a. Oznacza to związanie sądu kasacyjnego podstawami zaskarżenia ich zakresem. W konsekwencji co do zasady sąd ten rozstrzygając w granicach środka odwoławczego nie jest uprawniony do uzupełniania lub poprawiania podstaw skargi kasacyjnej, czy samodzielnego formułowania jej zarzutów. Jednakże jeżeli wadliwość skargi kasacyjnej jest możliwa do zniwelowania w drodze analizy jej uzasadnienia Naczelny Sąd Administracyjny jest uprawniony do rozpoznania jej zarzutów. 3.2 Sytuacja taka w rozpoznawanej sprawie zaszła albowiem skarga kasacyjna skonstruowana została wadliwie. Wskazano bowiem jako podstawę kasacyjną jedynie art.174 pkt 2 p.p.s.a., podczas gdy wyrokowi zarzucono również niedostrzeżenie naruszenia przez organ podatkowy przepisów prawa materialnego. Nadto nieprawidłowo powiązano zarzuty pod adresem organu z dostrzeżonymi uchybieniami sądu I instancji. 3.3 Wskazując na zaakceptowanie przez sąd niewłaściwych ustaleń faktycznych w zakresie rzetelności kwestionowanych faktur autor skargi kasacyjnej przywołał naruszenie art. 3 § 1 i 2 pkt 1 i art. 133 p.p.s.a. w związku z art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 w zw. z art. 193 § 1 i 2, art. 191 ord. pod. Na wstępie wskazać zatem należy, że art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a. jest przepisem ustrojowym, którego naruszenie mogłoby polegać jedynie na wykroczeniu poza właściwość sądu, lub zastosowaniu środka nieznanego ustawie. Takich zarzutów skarga kasacyjna nie zawiera. Również niewłaściwe przywołano naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. z którego wynika nakaz wyprowadzania oceny prawnej z faktów i dowodów zebranych w sprawie. Takich zarzutów skarga kasacyjna również nie zawiera, a przepis ten nie może służyć kwestionowaniu dokonanych ustaleń faktycznych. Skoro jednak kasator wskazał, że kwestionuje oddalenie skargi przez sąd I instancji to uznać należy, że kwestionuje naruszenie przez ten sąd art. 151 p.p.s.a. 3.4 Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że błędu w ustaleniach faktycznych skarżący dopatruje się w dokonaniu niewłaściwej oceny zgromadzonych faktów. Wskazał bowiem, że skoro podatnik dysponował towarem i fakturami, a opis towarów na fakturach odpowiadał opisowi w ewidencji sprzedawcy, to oznaczało, że faktury dokumentują rzeczywiste transakcje. Na okoliczność poprawności faktur podniósł też, że spółki od których skarżący nabywał towar były w tamtym czasie prawidłowo zarejestrowane w KRS. Przywołane argumenty nie mogły odnieść skutku prawnego. Nierzetelność faktur wynikała bowiem nie z faktu, że nie dochodziło do obrotu towarem, a z faktu, że towaru nie mogły sprzedać spółki uwidocznione na fakturach. Okoliczności tej skarga kasacyjna nie zwalcza, co wobec zakresu związania jej zarzutami, powoduje niemożność ich kontroli przez sąd kasacyjny. Również nie była poprawna postawiona przez kasatora teza, że skarżący nie mógł wiedzieć, że uczestniczy w oszustwie podatkowym albowiem spółki od których towar nabywał były zarejestrowane w KRS. Nie kwestionując powyższego wskazać należy, że sam skarżący w toku przesłuchania przyznał, że przystępując do kwestionowanych transakcji nie sprawdzał w żaden sposób kontrahentów, skoro widział towar w boksach i płacił za niego od ręki. Poprawnie z akceptacją sądu organ wyjaśnił, że w kontaktach handlowych obowiązuje tzw. staranność kupiecka, której skarżący nie dochował. Przedsiębiorca dbający o swoje interesy powinien był choćby na minimalnym poziomie sprawdzić firmę od której pobiera towar. Tymczasem skarżący nawet nie ustalił kto w imieniu sprzedawcy towar mu sprzedaje, a o fakcie zarejestrowania spółek w KSR dowiedział się dopiero w toku prowadzonego postępowania podatkowego. Wskazać też należy, że mimo przywołania szeregu przepisów ord. pod. autor skargi kasacyjnej nie wskazał na czym ich naruszenie miałoby polegać, co powoduje niemożność ich rozpoznania. Skoro zatem skarżący nie zakwestionował poprawności ustaleń należało przyjąć stan faktyczny wskazany w zaskarżonym orzeczeniu. 3.5 Nie są też zasadne zarzuty tyczące naruszenia przepisów prawa materialnego albowiem za ich pomocą autor skargi kasacyjnej zwalcza ustalenia w zakresie tzw. "dobrej wiary". Wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny podkreślał, że za pomocą zarzutów naruszenia prawa materialnego nie można kwestionować ustaleń faktycznych, a takimi są ustalenia odpowiadające na pytanie czy w okolicznościach sprawy skarżący wiedział lub przy dołożeniu należytej staranności powinien był wiedzieć, że uczestniczy w oszustwie podatkowym. 3.6 Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. Orzeczenie o kosztach wydano w oparciu o art. 204 pkt 1 p.p.s.a.