I SPP/Go 99/20

SENTENCJA Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Katarzyna Kołodziej-Kobierowska po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji za zaległości podatkowe tej spółki z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowy od osób fizycznych za styczeń, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2018 r. wraz z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy. UZASADNIENIE J.M., reprezentowany przez pełnomocnika, złożył skargę na wskazaną w sentencji niniejszego orzeczenia decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Jednocześnie wniósł o zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego. W nadesłanym formularzu rozszerzył zakres wniosku wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu oświadczył, że prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, jednak zyski nie są wystarczające na pokrycie bieżących zobowiązań. Ma na utrzymaniu bezrobotną żonę i ponad roczne dziecko. Mieszkają z teściami. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, że nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności i wartościowych przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Posiada udziały w C. sp. z o.o. i J. spółka jawna - "brak dochodów na ten moment". Oświadczył, że z własnej działalności uzyskuje dochód netto 1.200-1.500 zł. Do zobowiązań zaliczył opłaty miesięczne 500 zł i kredyty 1.400 zł. Analogiczny wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący złożył w sprawie o sygn. akt I SPP/Go 100/20. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego do złożenia dodatkowych dokumentów, w piśmie z dnia [...] listopada 2020 r. skarżący oświadczył, że posiada 95% udziałów w C. sp. z o.o., 50% udziałów w J. sp. z o.o. oraz 50% udziałów w spółce jawnej J., zaś jego żona - 50% udziałów w R. sp. z o.o. Ww. spółki nie uzyskują dochodów. Nie posiada żadnych pojazdów. Dodał, że z Centrum Pomocy Rodzinie otrzymuje na dziecko świadczenie 500+. Zamieszkuje wraz z rodziną u teściów, nie ponosząc kosztów utrzymania. Przedłożył podsumowanie księgi przychodów i rozchodów swojej działalności gospodarczej za okres [...].08.2020-[...].10.2020, kopie deklaracji VAT-7 za miesiące sierpień-październik 2020 r., zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu M.M. zatrudnionej w okresie [...].07.2020-[...].09.2020, elektroniczne zestawienie operacji na własnym rachunku w [...] oraz wyciąg z rachunku bankowego małżonki w [...] za okres [...].07.2020-[...].10.2020, a także zaświadczenie o posiadaniu pożyczki/kredytu wraz z historią spłat od [...] listopada 2019r. do [...] listopada 2020r. Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej zwanej "P.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§3). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (§4). Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarty w ww. przepisie zwrot "gdy wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar udowodnienia, że jest w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Strona powinna zatem podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd o zasadności przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy bowiem od tego, co zostanie przez stronę wykazane (por. postanowienie NSA z dnia 30 lipca 2009r. sygn. akt I FZ 171/09 - wszystkie cytowane w niniejszym postanowieniu orzeczenia dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Przedłożone dokumenty nie mogą budzić zatem wątpliwości. Powinien z nich wynikać wszechstronny i wiarygodny obraz sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej wnioskodawcy. Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09, z 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 - wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu dostępne na: orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie referendarza sądowego, wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości jaka jest jego rzeczywista sytuacja finansowa. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych nieruchomości i rzeczy ruchomych. Nie posiada oszczędności. Mieszka z rodziną u teściów, którzy ponoszą koszty ich utrzymania. Żona nie pracuje (z zaświadczenia z dnia [...].11.2020 r. wynika, że była zatrudniona do dnia [...] września 2020r.), skarżący zaś prowadzi działalność gospodarczą, która za okres sierpień-październik 2020 r. przyniosła stratę w łącznej kwocie -15.265,30 zł. W tym miejscu wskazać jednak należy, że wykazanie straty z działalności gospodarczej nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że o potencjale do gromadzenia środków finansowych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, a tym samym o dostępności środków finansowych pozwalających na pokrycie kosztów sądowych, decydują przede wszystkim uzyskiwane przychody, a nie dochody (bądź strata) będące wynikiem różnicy pomiędzy przychodami a kosztami działalności. Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe, takie choćby jak: zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów i inwestycji w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego, pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Jeżeli podmioty gospodarcze osiągają przychody, jest kwestią wyboru, czy przeznaczą uzyskane środki na cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej czy pokrycie kosztów sądowych. Przy czym nakładom na działalność gospodarczą nie można przypisać pierwszeństwa przed kosztami sądowymi (por. np. postanowienia NSA: z 21 lipca 2014 r. sygn. akt I FZ 239/14, z 15 października 2014 r. sygn. akt II FZ 1509/14, z 15 października 2014 r. sygn. akt II GZ 655/14). Powyższe znajduje zastosowanie w odniesieniu do skarżącego. Jak bowiem wynika z przedłożonych deklaracji VAT-7 w okresie ostatnich trzech miesięcy, skarżący regularnie dokonywał dostaw i nabycia towarów i usług. I tak, w sierpniu 2020 r. dokonał dostawy towarów i usług na kwotę 11.800 zł i nabył towary i usługi na kwotę 7.007 zł, we wrześniu 2020 r. dokonał dostawy towarów i usług na łączną kwotę 14.280 zł oraz nabył towary i usługi w kwocie 14.606 zł, a w październiku 2020 r. dokonał dostawy towarów i usług na łączną kwotę 5.700 zł oraz nabył towary i usługi w wysokości 6.665 zł. Nabywanie towarów i usług prowadzi zaś do wniosku, że skarżący posiadał środki na ten cel. Ponadto, z analizy wyciągu rachunku bankowego małżonki skarżącego – M.M. prowadzonego przez [...] (nr 11...5999) wynika, że dokonano wiele operacji przelewów własnych, zarówno zasilających ten rachunek, jak i przelewów wychodzących. Powyższe świadczy o tym, że wskazany rachunek bankowy nie jest jedynym rachunkiem posiadanym przez małżonkę skarżącego. Co więcej, że na innych, nie ujawnionych w niniejszym postępowaniu, posiada ona ulokowane zasoby finansowe. Jak bowiem ustalono, w okresie lipiec-październik 2020 r. na rachunek nr 11...5999 M.M. dokonała przelewów własnych na łączną kwotę 1.820 zł. Tymczasem wezwanie z dnia 10 listopada 2020r. skierowane na podstawie art. 255 P.p.s.a. obligowało skarżącego do przedłożenia wydruków historii wszystkich rachunków bankowych i lokat własnych oraz żony. Na wskazanym rachunku bankowym małżonki skarżącego odnotowano ponadto liczne wpłaty gotówkowe "wpłata własna - wpłatomat", na różne kwoty: w lipcu 2020r. - 500 zł, w sierpniu 2020r. - 4.000 zł, we wrześniu na łączną kwotę 2.210 zł, a w październiku 2020r. - 3.500 zł, co sugeruje posiadanie nieujawnionego źródła dochodów bądź oszczędności, poza systemem bankowym. Wątpliwości rozpoznającego wniosek wzbudza również oświadczenie skarżącego o posiadanych udziałach w spółkach. W formularzu PPF skarżący wskazał, że posiada udziały jedynie w spółkach C. sp. z o.o. i J. sp. jawna. Z kolei, w piśmie z dnia [...] listopada 2020 r., w odpowiedzi na wyraźne wezwanie referendarza do wykazania posiadanych przez skarżącego i jego żonę udziałach we wszystkich spółkach prawa handlowego oraz zajmowanych stanowiskach, a także dokumentów potwierdzających dochody uzyskiwane z tego tytułu w okresie ostatnich trzech miesięcy, skarżący podał, że posiada 95% udziałów w C. sp. z o.o., 50% udziałów w J. sp. z o.o. oraz 50% udziałów w spółce jawnej J., zaś jego żona - 50% udziałów w R. sp. z o.o. Tymczasem z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że skarżący posiada ponadto 33 udziały o łącznej wartości 1.650 zł w B. sp. z o.o. (KRS nr: [...]), 91 udziałów o łącznej wartości 4.550 zł w S. sp. z o.o. (KRS nr: [...]) oraz 95 udziałów o łącznej wartości 4.750 zł w M. sp. z o.o. (KRS nr: [...]). Wartości te wielokrotnie przewyższają wysokość wpisu w niniejszej sprawie, a także w obu sprawach zainicjowanych przed tut. Sądem. W świetle powyższego uznać należy, że oświadczenia skarżącego zawarte we wniosku, złożone pod odpowiedzialnością karną, jak i dotychczas nadesłane w rozpoznawanej sprawie dokumenty okazały się niewystarczające dla oceny możliwości płatniczych skarżącego, a w zakresie posiadanych udziałów - sprzeczne z informacjami ujawnionymi w dostępnych rejestrach. W rezultacie pominięcia tak istotnych danych, które mają wpływ na ocenę rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącego, nie było możliwe zweryfikowanie zasadności przedmiotowego wniosku, co w konsekwencji skutkuje odmową przyznania prawa pomocy. Tym samym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.