II OZ 970/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L. K. na zarządzenie Przewodniczącego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 czerwca 2020 r. sygn. akt II SPP/Kr 148/19 o pozostawieniu bez rozpoznania pisma Lucyny Końskiej w sprawie ze skarg B. K., L. K. i W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Przewodniczący Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w sprawie ze skarg B. K., L. K. i W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy zarządzeniem z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt II SPP/Kr 148/19 pozostawił bez rozpoznania pismo L. K. (dalej określanej jako skarżąca) z dnia 6 lutego 2020 r. W uzasadnieniu zarządzenia wskazano, że referendarz sądowy postanowieniem z dnia 20 grudnia 2019 r. oddalił wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Przesyłka zawierająca to postanowienie po dwukrotnym awizowaniu w dniach 8 i 16 stycznia 2020 r. powróciła do Sądu i na podstawie art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej zwanej P.p.s.a.) została uznana za skutecznie doręczoną w dniu 22 stycznia 2020 r. W konsekwencji termin do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza upływał w dniu 29 stycznia 2020 r. Pismem z dnia 6 lutego 2020 r. skarżąca zwróciła się do Sądu o "umożliwienie jej przywrócenia terminu do odebrania pisma z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego". W związku z niejednoznaczną treścią tego pisma na podstawie zarządzenia z dnia 21 lutego 2020 r. poinformowano skarżącą, że obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości przywrócenia terminu do odebrania pisma z sądu. Jednocześnie Przewodniczący zwrócił się o uzupełnienie braków formalnych pisma poprzez sprecyzowanie, czego domaga się skarżąca - w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Skarżąca nie odebrała wezwania, a przesyłka po dwukrotnym awizowaniu w dniach 5 i 13 marca 2020 r. została zwrócona do Sądu. Przewodniczący Sądu stwierdził, że na podstawie § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. poz. 433) wprowadzono z dniem 14 marca 2020 r. na terenie Rzeczypospolitej Polskiej stan zagrożenia epidemicznego. W związku z tym przywołał art. 15 zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, ze zm.) i stwierdził, że przepis ten nie dotyczy biegu terminu tzw. "fikcji doręczenia" w trybie art. 73 § 4 P.p.s.a., bowiem nie jest to termin sądowy ani termin procesowy. Uznał więc, że doręczenie pisma wzywającego do sprecyzowania pisma z dnia 6 lutego 2020 r. nastąpiło w dniu 19 marca 2020 r., jednak z uwagi na powołany przepis, termin na wykonanie tego wezwania nie rozpoczął w tym dniu biegu. Jak wskazał następnie rozpoczęcie biegu terminów nastąpiło na mocy art. 68 ust. 6 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875), zgodnie z którym terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15 zzs ustawy zmienianej w art. 46, których bieg nie rozpoczął się na podstawie art. 15 zzs tej ustawy, rozpoczynają bieg po upływie siedmiu dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Uznał zatem, że skoro ustawa, zgodnie z jej art. 76, weszła w życie 16 maja 2020 r., to termin do uzupełnienia braku formalnego pisma rozpoczął bieg w dniu 23 maja 2020 r. Mając na uwadze, że siedmiodniowy termin zakreślony w wezwaniu upłynął bezskutecznie w dniu 30 maja 2020 r., Przewodniczący pozostawił pismo skarżącej z dnia 6 lutego 2020 r. bez rozpoznania na podstawie art. 49 § 2 P.p.s.a. Zażalenie na opisane wyżej zarządzenie wniosła skarżąca domagając się jego uchylenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 49 § 1 P.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba, że ustawa stanowi inaczej, przy czym za niezachowanie warunków formalnych należy uznać sytuację, gdy pismo strony nie zawiera jednoznacznych wniosków procesowych i jednocześnie brak jest możliwości racjonalnego ustalenia, jakie jest żądanie wnoszącego to pismo (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2011 r., sygn. akt I OZ 97/11, Lex nr 1070919 oraz z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 37/12, Lex 1107873). Jeżeli więc strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie pisma bez rozpoznania (art. 49 § 2 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie na podstawie zarządzenia z dnia 21 lutego 2020 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych pisma z dnia 6 lutego 2020 r. bowiem, w ocenie Sądu, treść tego pisma nie pozwalała nadać mu dalszego biegu. Naczelny Sąd Administracyjny, po analizie pisma z dnia 6 lutego 2020 r., biorąc pod uwagę podejmowane w tej sprawie czynności wysnuł jednak wniosek przeciwny. Przede wszystkim zauważyć trzeba, że pismo skarżącej jest reakcją na postanowienie referendarza sądowego z dnia 20 grudnia 2019 r., którym odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy oddalając jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Skarżąca nie odebrała przesyłki zawierającej postanowienie, która po dwukrotnym awizowaniu w dniu 22 stycznia 2020 r. została skutecznie doręczona w trybie art. 73 § 4 P.p.s.a. Skarżąca w zakreślonym terminie, który upływał w dniu 29 stycznia 2020 r., nie wniosła stosownego środka zaskarżenia, jednak w piśmie z dnia 6 lutego 2020 r. zwróciła się do Sądu z wnioskiem, określając go jako przywrócenie terminu do odebrania pisma Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, którego nie mogła odebrać. Istotne jest, że do pisma skarżąca załączyła dokumentację medyczną, mającą przemawiać za brakiem winy w uchybieniu terminu, niemożnością wcześniejszego odebrania przesyłki, a także podjęła próbę wykazania momentu, w którym ustała przyczyna jego uchybienia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności te były wystarczające do poznania intencji skarżącej i pozwalały na przyjęcie, że pismo to stanowi w istocie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 20 grudnia 2019 r. Choć skarżąca, występująca w sprawie bez profesjonalnego pełnomocnika, o co wnosi zresztą w przedmiotowym postępowaniu, nieporadnie określiła czego dotyczy jej wniosek, to jednak mając na uwadze przebieg postępowania w sprawie, a przede wszystkim czas podejmowanych czynności można było w taki sposób odczytać intencje skarżącej i nadać bieg wnioskowi bez potrzeby wzywania do uzupełnienia jego braku. Nie bez znaczenia pozostaje przy tym argumentacja skarżącej podniesiona w zażaleniu. Wskazuje wszak, że "wniosek dotyczy przywrócenia terminu do wniesienia środka zaskarżenia względem postanowienia z dnia 20 grudnia 2019 r. oddalającego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego". Skarżąca wskazała przy tym, że tak też powinien zostać zinterpretowany jej wniosek, co Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela. Kolejna część zażalenia stanowi dalszą argumentację mająca przemawiać za tym, że uchybienie terminu nie nastąpiło z jej winy. W konsekwencji, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie istniały przeszkody do nadania prawidłowego biegu pismu z dnia 6 lutego 2020 r. jako wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej (wniesienia sprzeciwu). Zupełnie odrębną kwestią pozostaje natomiast zasadność zgłoszonego żądania procesowego. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.