II FSK 1286/07

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Borkowski, Sędziowie NSA Zbigniew Kmieciak (sprawozdawca), Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. spółki z o.o. z siedzibą w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 kwietnia 2007 r. sygn. akt I SA/Gd 881/06 w sprawie ze skargi T. spółki z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 5 września 2006 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1996 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od T. spółki z o.o. z siedzibą w G. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w G. kwotę 3.600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Decyzją z dnia 5 września 2006 r. Dyrektor Izby Skarbowej w G.uchylił w części decyzję Drugiego Urzędu Skarbowego w G. z dnia 22 marca 2001 r., określającą "T." Sp. z o. o. z siedzibą w G. podatek dochodowy od osób prawnych za 1996 r. w kwocie 128.963,00 zł, zaległość podatkową w kwocie 19.019,00 zł, odsetki od tej zaległości w kwocie 33.746,70 zł, i orzekł o obniżeniu zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za rozpatrywany okres do kwoty 114.086,00 zł, zaległości podatkowej do kwoty 4.142,00 zł. a także odsetek za zwłokę na dzień wydania decyzji przez organ I instancji do kwoty 7.349,40 zł. Podstawą rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Skarbowej był następujący stan faktyczny. Drugi Urząd Skarbowy w G. określając Spółce wysokość należnego podatku dochodowego od osób prawnych za 1996 r. wskazał, że przyczyną było podwyższenie przychodów o kwotę 41.862,29 zł. stanowiącą wartość otrzymanych nieodpłatnych świadczeń z tytułu korzystania z cudzego kapitału, tj. niewypłaconej udziałowcom Spółki dywidendy za lata 1992-1995 oraz nieuznanie za koszt uzyskania przychodów kwoty 5.686,67 zł z tytułu zawyżonej wartości odpisów amortyzacyjnych naliczonych od wykazanych w ewidencji środków trwałych wg nieprawidłowej stawki amortyzacyjnej. W odwołaniu od decyzji organu I instancji Spółka zarzuciła naruszenie art. 12 ust. 6, art. 15 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 1993 r., Nr 106, poz;482 ze zm., dalej u.p.d.o.p.), procedury podatkowej, a w szczególności art. 122 oraz art. 187 ustawy z dnia 29.08.1997 r. ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm., dalej Ord.pod.), polegające na wszystkich istotnych w sprawie okoliczności faktycznych i prawnych. Izba Skarbowa w G. rozpoznając sprawę jako organ odwoławczy decyzją z dnia 20.07.2001 r., utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. Na decyzję organu II instancji Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 21 stycznia 2005 r.. sygn. akt I S.A./Gd 1594/01, uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej w G. Organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę wskazał, że Spółka w okresie od 1992 r. do 1995 r. uzyskiwała dodatni wynik finansowy w postaci zysku netto, który Zgromadzenie Wspólników w drodze corocznej uchwały przekazywało jako fundusz rezerwowy na powiększenie środków obrotowych, a umowa Spółki z dnia 20.09.1991 r. nie wyłączyła zysku od podziału ani nie zastrzegła uchwale wspólników rozporządzania czystym zyskiem. Dopiero w akcie notarialnym z dnia 23.02.1999 r. zmieniono umowę Spółki dodając §7c, zgodnie z którym wspólnicy mogli podjąć uchwałę o przekazaniu zysku w całości lub części na fundusz rezerwowy, zapasowy oraz inne fundusze celowe. Organ odwoławczy przywołał art. 191 § 1 Kodeksu handlowego i wskazał, że tylko umowa Spółki zawierająca zapis o wyłączeniu czystego zysku od podziału mogła pozbawić wspólników tego prawa. Wskazano, że zatrzymanie zysku przez Spółkę w takim przypadku było prawnie nieskuteczne i na gruncie prawa podatkowego spowodowało korzystanie przez Spółkę z obcego kapitału nieodpłatnie, co wypełnia przesłanki otrzymania przez podatnika nieodpłatnego świadczenia w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. Organ odwoławczy, będąc związany oceną prawną dokonaną przez Sąd, stwierdził, że Spółka otrzymała w 1996 r. przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. w związku z pozostawieniem do jej dyspozycji od dnia 29.03.1996 r. zysku netto za 1995 r. w kwocie 23.226,31 zł. W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, Spółka wniosła o jej uchylenie, zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie art. 70 § 1 Ord.pod., polegające na pominięciu okoliczności, że zobowiązanie w podatku dochodowym za rok 1996 uległo z mocy ustawy przedawnieniu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2007 r., sygn.akt. 881/06, oddalił skargę. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy będąc związany przepisem art.153 p.p.s.a. dokonał rozstrzygnięcia zgodnie z oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 stycznia 2005 r. o sygn. akt I SA/Gd 1594/01. Spółka wniosła skargę kasacyjną i zaskarżyła w całości powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Skargę kasacyjną oparła na naruszeniu przepisów prawa materialnego - podstawy kasacyjne - art. 174 p.p.s.a. polegającym na niewłaściwym zastosowaniu art. 70 § 1 w zw. z art. 59 § 1 Ord. pod. tj. pominięciu okoliczności, że zobowiązanie w podatku dochodowym za rok 1996 uległo z mocy ustawy przedawnieniu. Wskazując na powyższe wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał to orzeczenie oraz o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, przeto podlega oddaleniu. Sformułowano w niej zarzut naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 70 § 1 w związku z art. 59 § 1 Ord. pod. (z analizy treści uzasadnienia tejże skargi wynika, że chodzi o pkt 1 drugiego z wymienionych przepisów prawa). Przedstawiając wspomniany zarzut, autorka skargi kasacyjnej uznała za sprzeczną z zasadą równego traktowanie i ze zdrowym rozsądkiem akceptację poglądu, że zapłata należności wskazanej w nieostatecznej decyzji wymiarowej organu pierwszej instancji wyklucza możliwość przedawnienia zobowiązania podatkowego w toku postępowania odwoławczego. Jak trafnie podniesiono w odpowiedzi na skargę kasacyjną, ten punkt widzenia abstrahuje od ugruntowanej już linii orzeczniczej. Pomija on również treść uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2007 r., sygn. akt I FPS 4/07 ("Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" 2008, nr 3, s. 159 i nast. z glosą A. Kubiak). Sąd stwierdził w niej, że "zapłata zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w 2002 r. także wówczas, gdy następuje w wyniku wykonania nieostatecznej decyzji organu I instancji określającej wysokość zobowiązania podatkowego". Nie sposób kwestionować tezę, że zobowiązanie podatkowe, które wygasło na skutek zapłaty, może wygasnąć po raz drugi wskutek przedawnienia. Samo zaś powołanie się na zasadę równego traktowania podatników, bez wsparcia tego spostrzeżenia wskazaniem naruszonego przepisu prawa, nie stwarza podstaw do jego rozpatrzenia. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto zgodnie z art. 204 pkt 1 tej ustawy.