II OZ 1273/15

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie 12 października 2015 r. sygn. akt II SA/Lu 488/15 o odrzuceniu skargi E.B. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 12 października 2015 r. sygn. akt II SA/Lu 488/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę E.B. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. W uzasadnieniu wskazano, że przedmiotowa skarga została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", albowiem mimo wezwania skarżący nie uzupełnił w zakreślonym terminie braków formalnych skargi w postaci trzech jej odpisów. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, zaskarżając je w całości i zarzucając mu: 1/ naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 49 § 1 oraz art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi z powodu nieusunięcia braków w postaci niezłożenia jej odpisów w terminie 7 dni od wezwania, w sytuacji gdy podstawą takiego rozstrzygnięcia może być jedynie brak istotny, tzn. taki którego nieusunięcie uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu, natomiast braku odpisu pisma nie można zakwalifikować jako takiego uchybienia, bowiem sąd jest władny wykonać jego dodatkową kopię we własnym zakresie, a tym samym nadać mu prawidłowy bieg oraz art. 72 § 1 P.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu za doręczone skutecznie wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi do rąk P.B., syna H.B., jako domownika; 2/ naruszenie prawa materialnego wskutek niezastosowania art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 oraz art. 78 Konstytucji RP i tym samym ograniczenie skarżącym prawa do merytorycznego rozpoznania przedmiotowej sprawy. Podnosząc powyższe uchybienia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych. Jednoczenie skarżący wniósł o wystąpienie do Urzędu Gminy [...] w celu uzyskania informacji na temat osób zameldowanych pod wskazanym adresem, na okoliczność osób tam zamieszkujących. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. W niniejszej sprawie skarga skarżącego została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W sprawie niesporne jest, że w zakreślonym terminie skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi poprzez nadesłanie jej odpisów. Z treści art. 57 § 1 P.p.s.a. wynika, że skarga winna odpowiadać wszelkim wymaganiom jakie muszą spełniać pisma w postępowaniu sądowym, a zatem winna spełniać wszystkie warunki formalne, które wymienia w sposób wyczerpujący przepis art. 46 P.p.s.a. Oprócz wymagań wskazanych w tym przepisie, przepis art. 47 § 1 P.p.s.a. przewiduje, że do pisma należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości, że na równi z wymogami pisma o których mowa w art. 46 P.p.s.a. należy traktować wymogi z art. 47 P.p.s.a. (porównaj: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego; wyd. CH Beck, Warszawa 2011, s. 236-237). W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżący mimo wezwania nie uzupełnił braków formalnych skargi w postaci trzech jej odpisów przeznaczonych dla uczestników postępowania. Zatem Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że niezłożenie przez stronę, mimo wezwania, wymaganych egzemplarzy odpisów skargi, uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co uzasadnia jej odrzucenie stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Powyższy pogląd znajduje oparcie w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 13/13, który przyjął, że "niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd". Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający przedmiotowe zażalenie stanowisko to w pełni podziela. W świetle powyższe argumenty zażalenia o nieistotności przedmiotowych braków skargi czy możności wykonania dodatkowych kopii we własnym zakresie przez Sąd, nie znajdują usprawiedliwienia. Dlatego zarzut naruszenia przez Sąd art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. nie mógł skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia. W sprawie nie można również uznać za uzasadniony zarzutu naruszenia art. 72 § 1 P.p.s.a., z którego wynika, że jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, jeżeli nie ma on sprzecznych interesów w sprawie i podjął się oddania pisma. W niniejszej sprawie wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało skierowany do skarżącego na adres zamieszkania podany przez niego w skardze, tj. [...]" (patrz: skarga – k. 3, potwierdzenie odbioru korespondencji adresowanej do skarżącego – k. 21). Niesporne jest, że w imieniu skarżącego korespondencję tę odebrał P.B. – jak podaje skarżący jego bratanek będący wówczas "w rodzinnych stronach". W takiej sytuacji jak przedstawiona wyżej, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak jest podstaw do przyjęcia, że przedmiotowa przesyłka sądowa została doręczona w sposób niewłaściwy, bo do rąk bratanka skarżącego, który z nim nie mieszka, skoro bratanek skarżącego odebrał tę przesyłkę pod adresem wskazanym przez skarżącego i zobowiązał się do jej oddania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest podstaw do przyjęcia, że korespondencja ta została wydana bratankowi skarżącego pod adresem [...]. Twierdzenia skarżącego w tym zakresie nie znajdują bowiem odzwierciedlenia w aktach sprawy. Zatem także i przepis art. 72 § 1 P.p.s.a. nie zasługiwał na uwzględnienie. Odnosząc się zaś do zarzutu zażalenia naruszenia wskazanych przepisów Konstytucji wyjaśnić należy, że sądy administracyjne orzekają na podstawie procedury, w obrębie której toczy się postępowanie, z wykorzystaniem instrumentów będących w ich dyspozycji oraz przysługujących im kompetencji. Okoliczność, że w ramach tych kompetencji ustawodawca przewidział m.in. rozwiązania określone w art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 57 § 1 zd. 1 i art. 47 § 1 P.p.s.a., skutkujące w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych skargi jej odrzuceniem, nie stanowi przecież o niekonstytucyjności wskazanych przepisów. W związku z tą jednoznaczną regulacją ustawową nie sposób przyjąć, że narusza ona prawo obywatela do sądu. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zamyka drogi sądowej do dochodzenia naruszonych praw i wolności jednostki (art. 77 ust. 2 Konstytucji RP), lecz umożliwia każdemu obywatelowi skorzystanie z tego prawa w ramach określonej procedury. W przypadku odrzucenia skargi z powodu nieuzupełnienia braków stronie skarżącej przysługuje środek zaskarżenia. Ponadto strona może wnosić o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków. O ile bowiem zakreślony przez przewodniczącego wydziału termin do uzupełnienia braków, jako termin ustawowy, nie może być ani skracany, ani przedłużany, o tyle w razie uchybienia temu terminowi przez skarżącego, jako terminowi do dokonania określonej czynności procesowej, możliwe jest złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Nie może być zatem mowy o zamknięciu drogi do sądu. Takie stanowisko wyrażono w przytoczonej wyżej uchwale NSA, co Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w tej sprawie w pełni podziela. Tym samym, w tym konkretnym stanie faktycznym i prawnym sprawy, nie może być także mowy o naruszeniu wskazanych przez wnoszącego zażalenie norm konstytucyjnych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji