I OSK 1441/09

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, , , po rozpoznaniu w dniu 26 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 sierpnia 2009 r., sygn. akt II SAB/Wa 59/09 o umorzeniu postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie ze skargi S. K. na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku postanawia: oddalić skargę kasacyjną UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2009 r., sygn. akt II SAB/Wa 59/09, umorzył postępowanie w sprawie ze skargi S. K. na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że S. K. wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpatrzenia jego wniosku o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku. W dniu 14 kwietnia 2009 r. Sąd przesłał powyższą skargę Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a w dniu 12 maja 2009 r. organ ten przekazał skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając zajęte stanowisko procesowe wskazał, że w dniu 24 kwietnia 2009 r. wydano decyzję odmawiającą skarżącemu przyznania tego świadczenia. W ocenie Sąd pierwszej instancji postępowanie sądowoadministracyjne w tej sprawie stało się bezprzedmiotowe. Skoro bowiem organ obowiązany do rozpoznania wniosku rozpoznał go nadając rozstrzygnięciu procesową formę decyzji administracyjnej, a zdarzenie to wystąpiło już po wniesieniu skargi, to tym samym organ nie pozostaje już w bezczynności. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), postępowanie w sprawie umorzył. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. K. i zaskarżając je w całości podniósł zarzut naruszenia art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez błędną wykładnię i jego zastosowanie. Wskazując na powyższą podstawę skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podał, że organ wydał decyzję w przedmiotowej sprawie po pięciu miesiącach, dopiero po otrzymaniu od Sądu skargi na bezczynność, a zatem niewątpliwie pozostawał w zwłoce, a tym samym skarga na bezczynność była uzasadniona. W ocenie autora skargi kasacyjnej, brak reakcji Sądu na powyższe może prowadzić do kolejnych przykładów bezczynności organu. Skarżący powołując się na orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych wskazał, iż w sytuacji, gdy organ wydał żądany akt lub stosowną czynność po wniesieniu skargi na bezczynność, brak jest podstaw do umorzenia postępowania w sprawie tej skargi i istnieje konieczność merytorycznego rozstrzygnięcia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. zasadą jest, że Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Kwestia rodzaju rozstrzygnięcia w przypadku, gdy organ po wniesieniu skargi na bezczynność dokonał czynności lub wydał akt była przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2006 r. (sygn. akt I OPS 6/08), w której wyrażono pogląd, że przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. W uzasadnieniu tej uchwały stwierdzono m.in., iż stosownie do art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z przepisu tego wynika a contrario, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi nawet wówczas, gdy ta decyzja lub akt podjęte zostały z naruszeniem terminu przewidzianego do ich wydania. Jest zatem rzeczą oczywistą, że jeżeli do daty orzekania przez sąd organ administracji publicznej, którego dotyczyła skarga na bezczynność, wyda akt lub podejmie czynność, których domagała się strona, to - mimo, że pozostawał on w zwłoce - przestaje tkwić w bezczynności. Postępowanie sadowoadministracyjne w sprawie jego bezczynności staje się więc bezprzedmiotowe również i z tego powodu i dlatego podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd orzekający w sprawie niniejszej podziela pogląd wyrażony w powyższej uchwale. W świetle powyższego zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należy uznać za nieusprawiedliwiony. Tym samym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu. W wydanym postanowieniu Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł natomiast co do wniosku pełnomocnika skarżącego ustanowionego z urzędu o przyznaniu mu wynagrodzenia za wykonaną pomoc prawną, należnego mu od Skarbu Państwa, gdyż stosownie do art. 250, 258 § 2 pkt 8 i § 3 oraz art. 259 i 260 P.p.s.a. następuje to przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, w tym przedmiocie Sądem pierwszej instancji. Stosownie do § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) pełnomocnik skarżącego złoży temu Sądowi stosowne oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.