II GSK 2113/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 26 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. F. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 11 lutego 2011 r. sygn. akt III SA/Gl 2777/10 w sprawie ze skargi S. F. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne postanawia: oddalić skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 11 lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. odrzucił skargę S. F. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2010 r. w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarżąca wniosła skargę na powyższą decyzję w dniu 2 listopada 2010 r. bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Sąd wskazał, że w tej sytuacji jako termin wniesienia skargi przyjmuje się datę nadania przez Sąd przesyłki zawierającą skargę do organu, którego działanie zaskarżono. Ponieważ okoliczność ta nastąpiła pismem z dnia 15 listopada 2010 r., a zaskarżona decyzja została prawidłowo doręczona skarżącej w dniu 6 października 2010 r., to termin do wniesienia skargi nie został zachowany, bowiem upłynął bezskutecznie w dniu 5 listopada 2010 r. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożyła S. F., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to: 1. przepisu art. 3 § 1 p.p.s.a., polegające na jego niezastosowaniu i nieprzeprowadzeniu kontroli działalności organu administracyjnego podczas gdy prawidłowo przeprowadzona kontrola działalności organu winna doprowadzić do zmiany decyzji, od której skarżąca się odwołała; 2. przepisów art. 53 § 1, art. 54 § 1, art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że skarga została złożona po upływie ustawowego terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wskazano, że skarżąca nie miała pełnej wiedzy na temat obowiązujących procedur i pomimo zawartego w decyzji pouczenia mogła wnioskować, że skoro skarga będzie rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w G., to prawidłowe będzie jej złożenie bezpośrednio do tegoż Sądu. Ponadto skarżąca podczas całego postępowania administracyjnego nie była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, a nadto – gdyby Sąd nie zwlekał przez okres dwóch tygodni z przesłaniem skargi do organu – to termin do jej wniesienia byłby zachowany. Dalej wskazano, że decyzja dotycząca odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne wydana z wniosku skarżącej była już przedmiotem skargi rozpoznawanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w G., który wyrokiem z dnia 5 lutego 2010 r., sygn. akt III SA/Gl 684/09 uchylił zaskarżoną decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zarzut naruszenia art. 53 § 1 i 54 § 1 p.p.s.a. jest bezzasadny. Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie i ten przepis Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo odczytał i zastosował. Prawidłowo także ocenił, że wobec wynikającego z art. 54 § 1 p.p.s.a. wymogu wnoszenia skargi za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi, wniesienie skargi bezpośrednio do sądu jest bezskuteczne i nie powoduje zachowania terminu wynikającego z art. 53 § 1 p.p.s.a. Przypomnieć należy, że z art. 98 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) wynikało, że w okresie dwóch lat od dnia 1 stycznia 2004 r., skargę wniesioną bezpośrednio do sądu administracyjnego, jeżeli wniesiona została w terminie określonym w art. 53 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny przekazywał organowi, którego działania lub bezczynności dotyczy skarga. Regulacja ta ustanawiała wyjątek i miała zastosowanie wyłącznie do skarg, które wpłynęły do sądu do dnia 31 grudnia 2005 r. W piśmiennictwie podnosi się, że wniesienie skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego po dniu 1 stycznia 2006 r. jest bezskuteczne procesowo. Wadliwy tryb wniesienia skargi czyni niemożliwym zarówno merytoryczne jej rozpoznanie, jak też przekazanie organowi, którego działanie lub bezczynność zostały zaskarżone (Wiesław Morys; Skutki procesowe bezpośredniego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. ZNSA, 2007/2/41). Orzecznictwo sądowe akceptuje zaś nieprzewidzianą prawem sytuację, w której o zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje data nadania skargi przez sąd pod adresem właściwego organu administracji publicznej (por. B. Dauter (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzecznictwo, Wyd. Wolters Kluwer 2009, teza 10 do art. 53, s. 263). Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że decyzja z dnia 30 września 2010 r. została doręczona skarżącej w dniu 6 października 2010 r. Od tego dnia rozpoczął się bieg terminu do wniesienia skargi na tę decyzję. Dnia 2 listopada 2010 r. skarżąca osobiście złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G., która następnie, w dniu 15 listopada 2010 r., została przesłana przez Sąd Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych. W świetle tego, co zostało wyżej powiedziane, można więc przyjąć, że skarga została wniesiona do organu dnia 15 listopada 2010 r., co oznacza, że została wniesiona z uchybieniem trzydziestodniowego terminu, który upłynął w dniu 5 listopada 2010 r. Podkreślenia wymaga, iż z akt sprawy wynika, iż skarżąca została prawidłowo pouczona przez organ o możliwości i trybie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G., bowiem organ wskazał, że skargę wnosi się za pośrednictwem Oddziału ZUS w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia decyzji. Z tych względów zaskarżone postanowienie Sądu I instancji – wbrew zarzutom skargi kasacyjnej – nie narusza przepisów art. 53 § 1, art. 54 § 1, art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Na marginesie zauważyć można, że podniesiona w uzasadnieniu okoliczność, iż decyzja dotycząca odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne wydana z wniosku skarżącej była już przedmiotem skargi rozpoznawanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w G., który wyrokiem z dnia 5 lutego 2010 r., sygn. akt III SA/Gl 684/09 uchylił zaskarżoną decyzję, dodatkowo świadczy o tym, że skarżąca pouczona w decyzji w identyczny sposób o możliwości i trybie zaskarżenia decyzji była w stanie prawidłowo wnieść skargę do sądu za pośrednictwem organu. Odnosząc się do kolejnego z zarzutów trzeba wyjaśnić, że zaskarżone postanowienie Sądu I instancji zostało wydane na etapie wstępnego badania skargi przez Sąd, kiedy ocenia się, czy zaistniały lub też zostały zachowane przez skarżącego przesłanki dopuszczalności zaskarżenia aktu lub czynności (bezczynności) organu administracji publicznej. Odrzucenie skargi oznacza, że Sąd nie dokonał merytorycznej oceny jej zasadności. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przepisu art. 3 § 1 p.p.s.a. i braku kontroli działalności organu, która winna doprowadzić do zmiany decyzji, od której skarżąca się odwołała – także nie usprawiedliwia wniosku o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.