III SAB/Gd 106/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) Sędzia WSA Jolanta Sudoł po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 października 2022 r. sprawy ze skargi J.M. na bezczynność Prezydenta Miasta Sopotu w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że Prezydent Miasta Sopotu dopuścił się bezczynności; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Gminy Miasta Sopotu na rzecz skarżącego J.M. 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 12 czerwca 2022 r. J.M. (dalej jako "wnioskodawca" albo "skarżący") zwrócił się do Prezydenta Miasta Sopotu poprzez platformę e-PUAP o przesłanie elektronicznej wersji projektu organizacji ruchu dla ul. [...]. W dniu 26 lipca 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła wniesiona w dniu 8 lipca 2022 r. skarga J.M. na bezczynność Prezydenta Miasta Sopotu w sprawie udostępniania informacji publicznej. W skardze zarzucono naruszenie: 1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek; 2) art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, poprzez błędne zastosowanie, polegające na braku zrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. W uzasadnieniu wniesionej skargi skarżący wskazał, że w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, to jest do dnia 27 czerwca 2022 r., nie otrzymał żadnej odpowiedzi w zakresie złożonego wniosku, a sam sposób jego załatwienia nie jest zgodny z przepisami tej ustawy. Skarżący podał, że w dniu 8 lipca 2022 r. odebrał przesyłkę poleconą zawierającą pismo Zarządu Dróg i Zieleni w Sopocie o konieczności uściślenia wniosku o następujące informacje: czy wniosek dotyczy stałej czy czasowej organizacji ruchu; wskazanie daty obowiązywania czasowej organizacji ruchu oraz lokalizację (numer posesji); dla docelowej organizacji ruchu wskazanie szczegółowej lokalizacji. Skarżący podniósł, że pismo to nie stanowi o załatwieniu jego wniosku zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia 12 czerwca 2022 r. oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Sopotu wyjaśnił, że złożony za pośrednictwem platformy e-PUAP wniosek J.M. o udzielenie informacji publicznej został w urzędzie zarejestrowany w dniu 13 czerwca 2022 r. (wpływ 12 czerwca 2022 r. - niedziela). Tego samego dnia wniosek został przekazany do Wydziału Inżynierii i Ochrony Środowiska, a ostatecznie Zarządowi Dróg i Zieleni w Sopocie według właściwości. Organ wskazał, że Zarząd Dróg i Zieleni nie był w stanie ustalić adresu skrzynki e-PUAP wnioskodawcy, co uniemożliwiało odpowiedź elektroniczną. W związku z tą sytuacją pismo Zarządu Dróg i Zieleni zostało przekazane pocztą tradycyjną. Organ podkreślił przy tym, że żądanie doprecyzowania zapytania wnioskodawcy było zasadne, podając jednocześnie z jakich przyczyn ono nastąpiło. W piśmie procesowym z dnia 14 sierpnia 2022 r. skarżący wskazał, że Prezydent Miasta Sopotu udostępnił mu żądaną informację w sposób i w formie wskazanej we wniosku i w związku z tym modyfikuje wniosek podniesiony w petitum skargi w ten sposób, że w miejsce zobowiązania organu do udzielenia informacji wnosi o stwierdzenie bezczynności na dzień wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. W świetle art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity:: Dz. U. z 2022 r, poz. 329 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się udostępnienia informacji publicznej w trybie przewidzianym przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej powoływanej w skrócie jako "u.d.i.p."). Ustawa ta reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. W niniejszej sprawie niesporne było to, że informacja, której żądał skarżący miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p. Należy w tym miejscu wskazać, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w myśl art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., następuje w drodze decyzji administracyjnej. Przepisy prawa nie definiują pojęcia bezczynności. Jednakże w piśmiennictwie przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy organ administracji publicznej nie podjął w przewidzianym terminie żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności. Na gruncie przepisów u.d.i.p. bezczynność podmiotu zobowiązanego do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ, będąc w posiadaniu żądanej informacji publicznej, nie podejmuje stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udzielenia tej informacji (art. 10 ust. 1 u.d.i.p.) lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). W realiach niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, że w sprawie doszło do tak rozumianej bezczynności. Jak wynika z akt sprawy skarżący wniosek o udzielenie informacji publicznej złożył za pośrednictwem platformy e-PUAP w dniu 12 czerwca 2022 r. Nie ulega wątpliwości, że 14 – dniowy termin do udzielenia informacji publicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. nie został zachowany, gdyż organ na złożony wniosek zareagował odpowiednio dopiero po wniesieniu skargi. W terminie 14 - dniowym do udzielenia informacji organ wygenerował jedynie wezwanie do uściślenia żądania zawartego we wniosku (w dniu 21 czerwca 2022 r.). Skarżący w treści skargi wskazał zaś, że przesyłkę z tym pismem doręczono mu w dniu 8 lipca 2022 r. (data nadania: 1 lipca 2022 r.). W tym miejscu należy zgodzić się ze stanowiskiem zaprezentowanym w przywołanym przez skarżącego orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 15 czerwca 2022 r. (sygn. akt II SAB/Bk 42/22; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym w art. 14 ust. 1 u.d.i.p. prawodawca ustanowił regułę, iż to wnioskujący o konkretną informację decyduje o sposobie i formie jej udostępnienia. Adresat takiego żądania jest zaś wolą wnioskującego związany, o ile oczywiście jest w posiadaniu tego rodzaju informacji, jak też dysponuje odpowiednimi środkami technicznymi umożliwiającymi uczynienie zadość żądaniu. Bez zgody wnioskodawcy nie ma możliwości modyfikacji treści wniosku. Takie stanowisko znajduje się również w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2020 r. (sygn. akt I OSK 1939/19; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Stwierdzono w nim, że wyłącznie wnioskodawca określa, czego dotyczy jego żądanie. Adresat wniosku nie został upoważniony do dokonywania interpretacji treści, modyfikowania lub zmiany żądania. Wskazanie wnioskowanych informacji musi być na tyle precyzyjne i jasne, by przedmiot i zakres wniosku nie budził wątpliwości. Jeżeli wniosek nie spełnia tego standardu i nie zostanie sprecyzowany przez wnioskodawcę w sposób pozwalający odczytać jego wolę, wówczas nie może być traktowany jako wniosek o informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. Żądana przez skarżącego informacja jak i forma jej udostępnienia nie powinna była budzić wątpliwości organu. We wniosku skarżący wnosił bowiem o przesłanie projektu organizacji ruchu dla ul. [...] za pośrednictwem platformy e-PUAP. W ocenie Sądu niezasadnym jest stawianie wątpliwości co do treści żądania skarżącego. Skoro zatem w dacie wniesienia skargi, czyli w dniu 8 lipca 2022 r. organ pozostawał w bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego z dnia 12 czerwca 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej Sąd stwierdził (orzeczenie jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku), że Prezydent Miasta Sopotu dopuścił się bezczynności, o czym orzeczono na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Ostatecznie organ udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego w oczekiwanej przez niego formie, co czyniło zbędnym wydanie przez Sąd orzeczenia mającego swą podstawę art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (orzeczenie jak w punkcie drugim sentencji wyroku). Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość kwalifikowaną, kiedy zachowanie organu posiadałoby pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie. Ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, pozostawiając dokonanie kwalifikacji w tym zakresie uznaniu sądu orzekającego, opierającemu się na analizie całokształtu okoliczności sprawy. Zakwalifikowanie bezczynności jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa będzie więc zasadne, gdy stan bezczynności lub przewlekłości jest oczywisty, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa (zob. w tej materii m.in.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 lutego 2021 r.; sygn. akt II SAB/Gd 107/20; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie zaszły okoliczności, które wskazywałyby na kwalifikowaną postać naruszenia prawa przez organ. O zwrocie na rzecz skarżącego kosztów postępowania Sąd orzekł jak w punkcie trzecim sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądzając od Gminy Miasta Sopotu na rzecz skarżącego 100 zł stanowiące kwotę uiszczonego wpisu od skargi. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.