I GZ 251/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 9 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "[A]" Sp. z o.o. w N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 1008/19 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi "[A]" Sp. z o.o. w N. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie nakazu zwrotu dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 25 lutego 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 1008/19, odrzucił skargę "[A]" Sp. z o.o. w N. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] marca 2019 r. w przedmiocie nakazu zwrotu dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym: W związku ze złożeniem skargi na ww. decyzję, Przewodniczący Wydziału WSA w Warszawie zarządzeniem z dnia 4 czerwca 2019 r. wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 9517 zł, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Zarządzeniem z tego samego dnia wezwano stronę do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie dokumentu, z którego wynika upoważnienie do podpisania skargi, tj. odpisu pełnego z KRS w oryginale lub kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Oba wezwania doręczono skarżącej w dniu 8 lipca 2019 r. W dniu 15 lipca 2019 r. strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem starszego referendarza sądowego z 28 listopada 2019 r. (sygn. V SPP/Wa 205/19) odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący nie przedłożył natomiast w wymaganym terminie dokumentu, z którego wynika upoważnienie do podpisania skargi (odpisu pełnego z KRS w oryginalne lub uwierzytelnionej kopii), w związku z czym Sąd I instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.) odrzucił skargę. Zażalenie na to postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie. Zdaniem spółki, odrzucenie skargi w sytuacji nieuzupełnienia braku formalnego poprzez nienadesłanie odpisu z KRS w celu uwiarygodnienia umocowania osoby działającej w imieniu skarżącej było skrajnie formalistyczne. Rozstrzygnięcie Sądu nie uwzględnia zmian, jakie nastąpiły w związku z powszechną cyfryzacją życia publicznego i dostępem do jawnych rejestrów. Możliwość sprawdzenia umocowania wnoszącego skargę poprzez zapoznanie się przez Sąd z odpisem pełnym KRS ma umocowanie ustawowe, wynika bowiem z nowelizacji ustawy o KRS (ustawa z 26 stycznia 2018 r., Dz. U. poz. 398), która weszła w życie 15 marca 2018 r. Na mocy art. 4 ust. 4a ww. ustawy wydruki pełnego odpisu KRS przedsiębiorców ze strony internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości mają moc równą dokumentom wydawanym przez Centralną Informację KRS i nie wymagają podpisu ani pieczęci. Zdaniem wnoszącego zażalenie, uznanie przez Sąd, że niedoręczenie odpisu z KRS, w sytuacji gdy jest on powszechnie dostępny on-line w pełnej wersji, jest brakiem uniemożliwiającym nadanie skardze dalszego biegu nie jest działaniem racjonalnym. Okoliczność, że stan wpisów w KRS jest jawny i dostępny za pomocą narzędzia o charakterze masowym (Internet) czyni z tych wpisów fakty powszechnie znane lub też znane sądowi z urzędu, zatem ich nieprzedłużenie przez stronę nie może skutkować odrzuceniem skargi. W odpowiedzi na zażalenie organ wniósł o jego oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego wg norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych powodów niż to zostało w nim wskazane. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 34 p.p.s.a. strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Stosownie zaś do treści art. 28 § 1 w związku z art. 29 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu, które mają obowiązek wykazania swojego umocowania dokumentem przy pierwszej czynności. Zaniechanie w zakresie załączenia tego dokumentu stanowi brak formalny skargi, podlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. W sytuacji, gdy strona nie uzupełni w terminie braków formalnych skargi, mimo prawidłowego w tym zakresie wezwania, sąd zobowiązany jest do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Powyższej wykładni wskazanych przepisów w odniesieniu do dokumentu mającego wykazać umocowanie do działania w imieniu podmiotu wpisanego do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego nie zmienia również treść art. 4 ust. 4aa ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym. Możliwość samodzielnego pobrania przez Sąd wydruku komputerowego aktualnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru, nie czyni wezwania do uzupełnienia braku w postaci odpisu z KRS zbędnym, co w konsekwencji powodowałoby niemożność odrzucenia skargi z powodu niewywiązania się z tego obowiązku. Podkreślić bowiem należy, że to na stronie, stosownie do treści art. 29 p.p.s.a., spoczywa obowiązek wykazania umocowania do działania w jej imieniu. Dlatego nie można podzielić argumentacji zażalenia, iż to sąd administracyjny powinien był samodzielnie zweryfikować umocowanie prezesa zarządu skarżącej spółki do podpisania skargi poprzez sprawdzenie systemu elektronicznego Krajowego Rejestru Sądowego. Zgodzić należy się ze stroną skarżącą, że rejestr KRS jest jawny. Nie oznacza to jednakże, że Sąd może zastępować strony i uzupełniać za nie braki formalne składanych pism. Są to czynności procesowe stron, ich pełnomocników, przedstawicieli (co wynika chociażby z art. 29 p.p.s.a. i zawartego w nim zwrotu "mają obowiązek wykazać"), które nie mogą być podejmowane przez inne podmioty. Nie ma podstaw prawnych do zwolnienia strony od obowiązku uzupełniania braków formalnych i przerzucenia ciężaru czynienia ustaleń, czy osoba dokonująca czynności posiada stosowne umocowanie na Przewodniczącego Wydziału na etapie kontroli warunków formalnych skargi, bądź na Sąd na etapie oceny, czy zachodzą podstawy do odrzucenia skargi wobec niewykonania zarządzenia Przewodniczącego (por. postanowienia NSA: z 12 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 69/15; z 8 listopada 2016 r., sygn. akt II FZ 716/16, z 15 maja 2019 r., sygn. akt II OZ 422/19). Odnosząc się do istoty spornej w sprawie kwestii, stwierdzić należy, że weryfikacja prawa samodzielnego reprezentowania skarżącej spółki przez jej wspólnika przed sądem winna nastąpić na podstawie odpisu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego względnie innych dokumentów obrazujących stosunki prawne istniejące w spółce (por. postanowienia NSA z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt II GZ 71/13, z dnia 6 kwietnia 2020 r., sygn. akt II GZ 112/20). Jednakże stanowisko Sądu I instancji, który odrzucił skargę w tej sprawie z uwagi na nieuzupełnienie jej braku formalnego (a tym samym brak możliwości zweryfikowania, czy prezes zarządu skarżącej spółki uprawniony był do podpisania i wniesienia skargi) nie zasługuje na akceptację z tej przyczyny, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się odpis skarżącej Spółki z KRS aktualny na dzień 12 czerwca 2018 r., z którego wynika, że K. M. jako wiceprezes spółki był uprawniony do samodzielnego reprezentowania skarżącej spółki (k. 1025 akt adm.). Sąd administracyjny orzeka bowiem na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 w zw. z art. 166 p.p.s.a.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyżej opisany dokument znajdujący się w aktach sprawy potwierdza umocowanie Karola Matyi do reprezentacji skarżącej spółki. W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie uznać należało za wydane z naruszeniem art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, z uwagi na uniemożliwienie merytorycznego rozpoznania skargi. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.