II OZ 1318/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. B. i J. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 20 września 2011 r. sygn. akt II SA/Ol 656/11 o zawieszeniu postępowania sądowego w sprawie ze skargi Gminy Kolno – Wójta Gminy Kolno na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie nieodpłatnego przeniesienia własności nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Decyzją Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Biskupcu z dnia [...] grudnia 1966 r. orzeczono o przejęciu na własność Państwa (za rentę) gospodarstwa rolnego nr [...] o pow. 7,84 ha, położonego na terenie wsi L., gmina Kolno, stanowiącego wówczas własność F. i A. S., z pozostawieniem w dalsze użytkowanie właścicieli - budynków wraz z działką siedliskową oraz 0,20 ha gruntów z działki nr [...]. Następnie, decyzją z dnia [...] lipca 1980 r. Naczelnik Gminy w Kolnie zmienił powyższą decyzję (z dnia [...] grudnia 1966 r.), precyzując, iż wyłącza się spod przejęcia na własność Państwa budynki mieszkalne i gospodarskie wraz z działką siedliskową oraz 0,20 ha gruntów z działki [...]. Uzasadnił, iż z akt sprawy oraz z uzasadnienia zmienionej decyzji wynika, że wyłączono spod przekazania budynki oraz działkę o pow. 0,20 ha. Ponadto, na podstawie dokumentacji geodezyjnej ustalono, że zabudowania posadowione były na działce nr [...] o pow. 0,24 ha, a po odnowieniu ewidencji gruntów obrębu L. odpowiada to działce nr [...] o pow. 0,32 ha. Na podstawie powyższej decyzji, dla zabudowań stanowiących odrębny od gruntu przedmiot własności, została założona Księga Wieczysta Nr [...]. Decyzją komunalizacyjną Wojewody Olsztyńskiego z dnia [...] lutego 1997 r., znak: [...], działka nr [...] o powierzchni 0,32 ha przeszła na własność Gminy Kolno, co stanowiło podstawę wpisu prawa własności tej Gminy w Księdze Wieczystej Nr [...]. Prawo własności nieruchomości budynkowych opisanych w KW Nr [...] nabyli przez zasiedzenie z dniem 11 marca 2002 r. J. i P. S. (postanowienie Sądu Rejonowego w Biskupcu z dnia 10 lipca 2007 r.). Spadkobierczyni J. i P. S. – M. S. aktem notarialnym z dnia 10 lipca 2008 r. sprzedała J. i S. małż. B. powyższe nieruchomości budynkowe. Wnioskiem z dnia 14 lipca 2008 r., J. i S. B. wystąpili do Starosty Olsztyńskiego o nieodpłatne przekazanie im na własność działki gruntu nr [...], o pow. 0,32 ha, położonej w obrębie L., gmina Kolno. Decyzją Starosty Olsztyńskiego z dnia [...] grudnia 2008 r., utrzymaną w całości w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] stycznia 2009 r., odmówiono przyznania J. i S. B. własności działki nr [...] obręb L., gm. Kolno. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej jako: NSA) wyrokiem z dnia 30 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1374/09, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej J. i S. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 6 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 136/09, wydanego w sprawie ze skargi J. B. i S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] stycznia 2009 r. w przedmiocie nieodpłatnego przyznania na własność nieruchomości gruntowej, uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] stycznia 2009 r., jak też poprzedzającą ją decyzję Starosty Olsztyńskiego z dnia [...] grudnia 2008 r. W uzasadnieniu powyższego wyroku NSA wskazał m.in., że w ponownym postępowaniu winna być oceniona sprzeczność miedzy decyzjami z 1966 r. i 1980 r. i praw z nich wynikających, a decyzją komunalizacyjną z 1997 r., a z oceny tej będzie wynikać ustalenie kręgu stron postępowania. Następnie, decyzją z dnia [...] marca 2011 r. działający z upoważnienia Starosty Olsztyńskiego – Zastępca Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w Olsztynie przeniósł nieodpłatnie na rzecz J. B. i S. B. prawo własności nieruchomości gruntowej, stanowiącej własność Gminy Kolno, oznaczonej jako działka nr [...], o pow. 0,32 ha, położonej w obrębie L., gmina Kolno. Powyższa decyzja została utrzymana (w postępowaniu odwoławczym) w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] czerwca 2011 r. W dniu 13 lipca 2011 r. Gmina Kolno, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] czerwca 2011 r. zarzucając, że organy nie zastosowały się do zaleceń NSA zawartych w wyroku z dnia 30 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1374/09, ponieważ w ponownym postępowaniu nie dokonały oceny sprzeczności miedzy decyzjami z 1966 r. i 1980 r. dotyczącymi przejęcia gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa i praw z nich wynikających, a decyzją komunalizacyjną z 1997 r. Podniesiono, że wskazane naruszenie ma istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem w przypadku, gdyby okazało się, że decyzja Wojewody z 1997 r. jest nieważna, małż. B. nie należeliby do stron niniejszego postępowania. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie wstrzymało wykonanie zaskarżonej do Sądu decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r. Wnioskiem z dnia 9 września 2011 r. pełnomocnik Gminy Kolno zwrócił się do Sądu o zawieszenie postępowania sądowego zainicjowanego skargą z dnia 13 lipca 2011 r. Uzasadniając wniosek podniósł, że Wójt Gminy Kolno zwrócił się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody Olsztyńskiego z dnia [...] lutego 1997 r., znak: [...], w części stwierdzającej nabycie przez Gminę Kolno z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości działki nr [...], o pow. 0,32 ha, obręb L. Wskazał, że w przypadku, gdyby okazało się, że decyzja Wojewody jest nieważna w zaskarżonej części, to J. i S. B. nie mieliby przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym o nieodpłatne przekazanie własności nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po rozpoznaniu wniosku Gminy Kolno o zawieszenie postępowania sądowego, postanowieniem z dnia 20 września 2011 r. sygn. akt II SA/Ol 656/11 zawiesił postępowanie sądowe. W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że w związku z faktem, że skarga dotyczy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] czerwca 2011 r. (utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie nieodpłatnego przeniesienia na rzecz J. B. i S. B. prawa własności nieruchomości gruntowej – działki nr [...], obręb L.), która została wydana przy uwzględnieniu treści komunalizacyjnej decyzji Wojewody Olsztyńskiego z dnia [...] lutego 1997 r., w przedmiotowej sprawie celowym jest zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody, znak: [...]. Rozstrzygnięcie Kolegium z dnia [...] czerwca 2011 r. opiera się bowiem na założeniu "prawidłowości" decyzji komunalizacyjnej w zakresie stwierdzenia nabycia przez Gminę Kolno własności nieruchomości działki nr [...], o pow. 0,32 ha, obręb L.. Mając na względzie, że właśnie stwierdzenia nieważności tej decyzji dotyczy wniosek Gminy Kolno Sąd uznał, że prawomocne rozstrzygnięcie tej kwestii ma wpływ na wynik postępowania sądowoadministracyjnego. W ocenie Sądu rozstrzygnięcie w sprawie legalności aktu z dnia [...] lutego 1997 r. jest zagadnieniem prejudycjalnym dla postępowania ze skargi na decyzję Kolegium z dnia [...] czerwca 2011 r. Sąd doszedł do przekonania, że ustalenie przez organy administracji publicznej, czy decyzja komunalizacyjna jest obarczona wadami wymienionymi w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego powodującymi jej ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego, ma wpływ na ustalenie kręgu stron postępowania, a także przesądzić o zasadności wniosku J. i S. B. o nieodpłatne przekazanie własności nieruchomości – działki nr [...], obręb L. Brak rozstrzygnięcia w tej sprawie stanowi przeszkodę uniemożliwiającą rozpoznanie przez Sąd niniejszej sprawy ze skargi Gminy Kolno na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] czerwca 2011 r. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, postanowieniem z dnia 20 września 2011 r., na podstawie art. 125 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zawiesił postępowanie sądowe. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli S. i J. B.. W głównych motywach zażalenia wywodzono, że działania Gminy Kolno związane m.in. ze skierowaniem do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Warmińsko – Mazurskiego w związku z naruszeniem dyrektyw Naczelnego Sądu Administracyjnego świadczą o tym, że jedynym celem Gminy Kolno jest przedłużenie przedmiotowej sprawy. Na tych podstawach wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i o dalsze rozpoznawanie sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 125 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) "§1. Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu: 1) jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym; (...). §2. Jeżeli postępowanie karne lub administracyjne nie jest jeszcze rozpoczęte, a jego rozpoczęcie zależy od wniosku strony, sąd wyznaczy termin do wszczęcia postępowania, w innych przypadkach może zwrócić się do właściwego organu". W sprawie, jak wynika z niekwestionowanych przez stronę wnoszącą zażalenie ustaleń Sądu I instancji, toczy się postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody Olsztyńskiego z dnia [...] lutego 1997 r., znak: [...], w części stwierdzającej nabycie przez Gminę Kolno z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości działki nr [...], o pow. 0,32 ha, obręb L., a więc decyzji, która wobec korzystania z domniemania jej legalności pozostaje w obrocie prawnym i która decydowała o dokonywanych przez organ ustaleniach stanu faktycznego przy wydawaniu decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r., znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję Starosty Olsztyńskiego o nieodpłatnym przeniesieniu na rzecz wnoszących zażalenie własności nieruchomości gruntowej. Z tych względów – jak zasadnie wskazał Sąd I instancji – rozstrzygnięcie w sprawie legalności aktu z dnia [...] lutego 1997 roku jest zagadnieniem prejudycjalnym dla postępowania ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2011 r. Sąd zawieszając postępowanie sądowoadministracyjne miał przy tym na uwadze ewentualną późniejszą konieczność wznowienia postępowania administracyjnego lub sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 §2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.