II SA/Wr 82/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II wniosku E. M. o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. J. S. [...] w W. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] 2021 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: odmówić dopuszczenia E. M. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. UZASADNIENIE Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] 2021 r. (nr [...]), po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez Wspólnotę Mieszkaniową przy ul. J. S. [...] w W. (dalej: wspólnota), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wałbrzycha z dnia [...] 2021 r. (nr [...]), nakładające na wspólnotę grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł. Skargę od powyższego postanowienia wywiodła wspólnota. Pismem z dnia 15 VI 2022 r. E. M. (dalej: wnioskodawczyni) złożyła wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że wnioskodawczyni posiada interes faktyczny i prawny w sprawie stanu technicznego dachu części skośnej budynku przy ul. S. [...] w W. Nieszczelny dach nad jej mieszkaniem jest przyczyną zalania mieszkania po remoncie dachu w 2013 r. Dalej wskazała, że wspólnota uchyla się uporczywie od naprawy dachu i pomimo nakazu napraw nałożonego przez nadzór budowlany dotychczas nie wykonała obowiązku wynikającego z decyzji PINB z dnia [...] 2020 r., nr [...] oraz decyzji DWINB z dnia [...] 2020 r., nr [...]. Wnioskodawczyni podniosła ponadto, że jest stroną postępowania w sprawie stanu technicznego dachu, lecz do tej pory nie brała udziału w sprawie dotyczącej wyegzekwowania decyzji nakazującej wykonanie prac naprawczych. Wskazała, że to z powodu nieszczelnego dachu nad jej mieszkaniem nadzór budowlany w 2017 r. wszczął postępowanie administracyjne zakończone decyzją nr [...], na mocy której nakazano naprawę wspomnianej połaci dachowej. Wywiodła także, że będąc uczestnikiem postepowania w sprawie nałożenia grzywny, mogłaby przedstawić stan faktyczny sprawy, tak aby wspólnota, która od wielu lat nie chce naprawić dachu nad jej mieszkaniem nie uniknęła napraw. Pismem z dnia 27 VI 2022 r. wnioskodawczyni uzupełniła wniosek, składając do akt sprawy skany decyzji DWINB z dnia [...] 2022 r., nr [...] odmawiającej zmiany decyzji DWINB nr [...] w części dotyczącej terminu wykonania przez wspólnotę obowiązków w zakresie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku mieszkalnego przy ul. S. [...] w W. oraz nr [...] odmawiającej zmiany w zakresie terminu wykonania robót zabezpieczających we wspomnianym budynku. Dalej pismem z dnia 21 VII 2022 r. wnioskodawczyni w uzupełnieniu swojego wniosku przesłała do Sądu dodatkowo kserokopię decyzji GINB z dnia [...] 2022 r., nr DON.7100[...] utrzymującą w mocy decyzję DWINB z dnia [...] 2022 r., nr [...], zaznaczając, że jest stroną w tym postępowaniu administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zagadnienie dopuszczenia uczestnika do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowane zostało w art. 33 ustawy z dnia 30 VIII 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej: p.p.s.a.). W świetle tego przepisu w postępowaniu przed sądem administracyjnym oprócz stron - tj. skarżącego i organu, którego działanie lub bezczynność zaskarżono - mogą brać udział uczestnicy na prawach strony, o których mowa w § 1 i § 1a, oraz pozostali uczestnicy, których dotyczy § 2 tego przepisu. Zgodnie z art. 33 § 1 p.p.s.a., osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Jeżeli przepis szczególny przewiduje, że strony postępowania przed organem administracji publicznej są zawiadamiane o aktach lub innych czynnościach tego organu przez obwieszczenie lub w inny sposób publicznego ogłaszania, osoba, która brała udział w postępowaniu i nie wniosła skargi, a wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony, jeżeli przed rozpoczęciem rozprawy złoży wniosek o przystąpienie do postępowania (§ 1a). Udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności (art. 33 § 2 p.p.s.a.). Co do zasady z powołanych przepisów wynika, że o prawie udziału w charakterze uczestnika w postępowaniu przed sądem administracyjnym decyduje istnienie "interesu prawnego". O tym zaś, czy podmiot żądający udziału w sprawie - jako uczestnik postępowania - ma interes prawny, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt, a nie interes faktyczny (tak np. wyrok NSA z dnia 15 IV 1993 r., sygn. akt I SA 1719/92, OSP 1994, z. 10, poz. 199; postanowienia NSA z: 25 IX 2014 r., sygn. akt II OZ 819/14; 3 IX 2014 r., sygn. akt II OZ 783/14 – oba dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Istoty "interesu prawnego" należy upatrywać w jego związku z konkretną normą prawa materialnego. Może to być norma należąca do każdej gałęzi prawa, na podstawie której określony podmiot, w określonym stanie faktycznym, może domagać się konkretyzacji jego uprawnień lub obowiązków, bądź żądać przeprowadzenia kontroli określonego aktu lub czynności w celu ochrony jego sfery praw i obowiązków przed naruszeniami dokonanymi tym aktem i doprowadzenia tego aktu do stanu zgodnego z prawem. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga więc ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (wyrok NSA z 24 XI 2004 r., sygn. akt OSK 919/04, CBOSA). W konsekwencji, musi to być interes znajdujący bezpośrednie i jasne odzwierciedlenie w przepisie prawa, przekładający się na stwierdzenie, że przez określoną regulację w akcie prawnym nastąpi konkretne oddziaływanie na sytuację prawną uczestnika (nie faktyczną) poprzez uszczuplenie jego praw (pogorszenie jego sytuacji prawnej) lub wygenerowanie obowiązków (uciążliwości). Istnienie interesu prawnego stanowi więc najważniejszą przesłankę dopuszczającą do udziału w sprawie podmioty, o których mowa w art. 33 § 2 p.p.s.a. Należy odróżnić interes prawny od interesu faktycznego, który z kolei nie legitymizuje podmiotu do udziału w sprawie w charakterze uczestnika na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. Interes faktyczny należy interpretować jako sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, które mogą stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ. Należy stwierdzić, że w okolicznościach niniejszej sprawy wnioskodawczyni nie wykazała istnienia po jej stronie interesu prawnego. Nie wskazała takiej normy prawa materialnego na której oparto zaskarżony akt, która oddziaływałaby na jej prawa lub obowiązki. Trzeba wspomnieć, że zaskarżonym aktem jest postanowienie DWINB z dnia [...] 2021 r. (nr [...]) utrzymujące w mocy postanowienie PINB z dnia [...] 2021 r. (nr [...]) o nałożeniu na wspólnotę grzywny w wysokości [...] zł w celu przymuszenia, w związku z niewykonaniem decyzji PINB z dnia [...] 2020 r. (nr [...]) nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku mieszkalnego przy ul. S. [...] w W. Wymierzona grzywna w żaden sposób nie oddziałuje na indywidualne prawa i obowiązki wnioskodawczyni. Przedstawiona w uzasadnieniu wniosku argumentacja potwierdza jedynie interes faktyczny, na który składa się okoliczność, że w wyniku niewykonania przez wspólnotę zaleceń nadzoru budowlanego w zakresie naprawy dachu budynku przy ul. S. [...] w W. dochodzi w czasie opadów deszczu do zalania mieszkania wnioskodawczyni, w związku z tym, że znajduje się ono na poddaszu, w tej części, w której dach jest nieszczelny. Na marginesie wspomnieć można, że opisana okoliczność może świadczyć o istnieniu interesu prawnego wnioskodawczyni w innym postępowaniu, w tym dotyczącym nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w budynku przy ul. S. [...] w W. (v. decyzja DWINB z dnia [...] r., nr [...] przedłożona do akt sprawy). Potwierdza to jej udział w tymże postępowaniu jako strony. Jeszcze raz podkreślić trzeba, że zgodnie z art. 33 § 2 p.p.s.a., udział w charakterze uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego konkretnego postępowania, dotyczy jej interesu prawnego, a nie w sytuacji, gdy wnioskujący jest o tym tylko subiektywnie przekonany. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.