II GZ 411/22

SENTENCJA POSTANOWIENIE Dnia 15 listopada 2022 r. Przewodniczący: Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. W.-D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 sierpnia 2022 r. sygn. akt III SA/Po 337/22 w zakresie wstrzymania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. W.-D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia 1 marca 2022 r. nr SKO-4203/13/22 w przedmiocie skierowania na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2022 r., sygn. akt III SA/Po 337/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu wniosku M. W.-D. (skarżąca) o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia 1 marca 2022 r. w przedmiocie skierowania na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami - odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji objętej skargą sąd działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to ona jest zobowiązana do uprawdopodobnienia zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W ocenie WSA wniosek skarżącej nie został dostatecznie uzasadniony, wnioskodawczyni nie wskazała bowiem na czym ma polegać niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niewątpliwie za taką okoliczność nie można uznać niebezpieczeństwa dla zdrowia i życia matki wnioskodawczyni spowodowanego niezapewnieniem jej całodobowej opieki. Nie ma bowiem wątpliwości, że istnieje możliwość zapewnienia matce wnioskodawczyni należytej opieki przez osoby trzecie, bez kolizji z obowiązkiem stawienia się przez wnioskodawczynię na badania lekarskie. Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie WSA w Poznaniu z 17 sierpnia 2022 r., zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji uznanie, że brak wstrzymania zaskarżonej decyzji nie spowoduje skutków trudnych do odwrócenia oraz błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieprawidłowym ustaleniu, że okoliczności przedstawione przez skarżącą nie uzasadniają wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wykonanie zaskarżonej decyzji nie spowoduje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W zażaleniu zawarto wniosek o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że przeprowadzenie badań lekarskich spowoduje, że postępowanie ze skargi skarżącej de facto stanie się bezprzedmiotowe, jeśli badanie zostanie wykonane. Brak wstrzymania wykonania decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Skarżąca wskazała, że zostawienie matki bez jej opieki wiąże się z niebezpieczeństwem dla jej zdrowia i życia. Skarżąca całodobowo sprawuje opiekę, a pomoc ze strony osób trzecich jest przez matkę nieakceptowana. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy przy tym wskazać, że z wnioskowego charakteru powyższej instytucji wynika, że wnioskodawca powinien w taki sposób wykazać okoliczności sprawy, aby uprawdopodobnić, że wykonanie decyzji może skutkować podanymi powyżej konsekwencjami (por. postanowienie NSA z 15 grudnia 2020 r., sygn. akt II GZ 372/20, treść tego i dalej powoływanych orzeczeń jest dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Warunkiem udzielenia ochrony tymczasowej jest zatem wykazanie przez stronę wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Przez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Trudnymi do odwrócenia skutkami są zaś takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe, powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2015, s. 379). W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji SKO w Kaliszu w przedmiocie skierowania skarżącej na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W zaskarżonym postanowieniu WSA zasadnie uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ skarżąca go nie uzasadniła, a zatem nie uprawdopodobniła wystąpienia w tej sprawie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu (decyzji) w całości lub w części na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. musi odnosić się do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do strony wstrzymanie zaskarżonej decyzji jest zasadne, a wywody zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinny zostać połączone z niezbędnym odwołaniem się do dokumentów źródłowych potwierdzających prezentowaną przez stronę w tym zakresie argumentację (por. np. postanowienie NSA z 1 marca 2019 r., sygn. akt I OZ 174/19; z 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II FZ 856/19). Strona skarżąca powinna przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej wynikającej z zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie jest wystarczające złożenie samego wniosku, z przytoczeniem w jego uzasadnieniu lakonicznych okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia, czy wręcz samo przytoczenie treści dyspozycji art. 61 § 3 p.p.s.a, bez odniesienia się do okoliczności konkretnej sprawy (np. postanowienie NSA z 17 kwietnia 2020 r., sygn. akt II FZ 102/20). Sąd musi bowiem dysponować wyczerpująco wykazanymi, wiarygodnymi faktami, pozwalającymi na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy podkreślić – stanowi wyjątek od zasady wykonalności zaskarżonych decyzji. Przyjęcie za wiarygodne ogólnikowych twierdzeń stron oznaczałoby w praktyce, że każda osoba fizyczna lub prawna mogłaby skutecznie starać się o wstrzymanie zaskarżonego aktu bez względu na faktyczne okoliczności sprawy, przez co wyjątek mógłby stać się zasadą (np. postanowienia NSA: z 23 marca 2020 r., sygn. akt II FZ 131/20; z 18 grudnia 2019r., sygn. akt II FZ 882/19). W rozpoznawanej sprawie skarżąca wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, uzasadniła ten wniosek bardzo lakonicznie. Wskazała bowiem jedynie, że w rozpatrywanej sprawie istnieje realna, nie zaś tylko potencjalna możliwość spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt zostanie wykonany, gdyż wobec oddalenia skargi w dalszym toku postępowania strona będzie zmuszona poddać się badaniom lekarskim, których zasadność kwestionuje, zarządzone zostały one bowiem bez zweryfikowania okoliczności stanowiących podstawę wniosku Prokuratora i przy ewidentnym naruszeniu zagwarantowanych stronie uprawnień proceduralnych. Ten argument ma zatem charakter merytorycznej polemiki z prawidłowością wydanej w sprawie decyzji administracyjnej, co nie stanowi żadnej z przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., a więc nie może uzasadniać wniosku o wstrzymanie jej wykonania. Taki sam charakter ma także powołany w zażaleniu argument, że przeprowadzenie badania lekarskiego spowoduje trwałą i istotną zmianę rzeczywistości. Skarżąca nie wyjaśniła na czym ta trwała i istotna zmiana rzeczywistości miałaby polegać. Samo przeprowadzenie badania lekarskiego nie oznacza trwałych zmian w sytuacji prawnej skarżącej, w tym m.in. utraty prawa jazdy. Takie uzasadnienie wniosku o wtrzymanie wykonania decyzji nie może zatem być uznane za wystarczające. W ocenie NSA także argument dotyczący konieczności całodobowej opieki nad matką bez możliwości zastąpienia skarżącej osobami trzecimi z uwagi na stan matki oraz brak możliwości finansowych opłacenia innej opiekunki, nie uzasadnia konieczności wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Argument ten pozostaje w sprzeczności z okolicznościami sprawy, w szczególności wynikającymi z pisma sporządzonego przez matkę do Sądu Rejonowego w O. (dołączonego do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, k. 9 akt sądowych), w którym wskazano, że "córka wychodzi sporadycznie w sprawach medycznych w mojej sprawie i na zakupy. W weekendy, święta i wszystkie dni wolne od pracy, gdy nie ma opiekunki (...), wyprowadza mnie na spacery...". Wynika z tego zatem, że istnieje możliwość zapewnienia matce opieki na czas udania się skarżącej na badania lekarskie. Z decyzji SKO wynika nadto, że skarżąca została skierowana na badanie lekarskie, gdyż wpłynął wniosek Prokuratury wraz z opinią psychiatryczno-psychologiczną sporządzona przez biegłych, którzy stwierdzili u skarżącej zespół uzależnienia od alkoholu. Wobec braku szczegółowej i zindywidualizowanej argumentacji oraz niewykazania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji podlegał oddaleniu jako nieuzasadniony. Nie jest bowiem rolą sądu poszukiwanie dowodów na poparcie twierdzeń wnioskodawcy, albowiem to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej (por. postanowienie NSA z 6 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 116/12). Argumenty zaś, które skarżąca podała, nie są wystarczające do przyjęcia, że wykazała ona istnienie w tej sprawie przesłanek przewidzianych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.