I SA/Ke 488/12

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi M.P. i J. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2012 r. nr [..] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] 2012 r.; 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości. UZASADNIENIE 1. Postanowienie organu administracji publicznej i przedstawiony przez ten organ tok postępowania 1.1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (Kolegium) postanowieniem z dnia z [...] 2012 r. nr [...] uchyliło postanowienie Kolegium z dnia [...]2012 r. nr [...]pozostawiające zażalenie wniesione przez J. P. i M. P. bez rozpatrzenia i umorzyło postępowanie. 1.2. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że J. P. i M. P. złożyli zażalenie na postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...]2012 r. nr [...] o uznaniu za uzasadnione zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym. Powołując art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej Kolegium wezwało J.P. i M. P. do wskazania zarzutów przeciw ww. postanowieniu Burmistrza Miasta i Gminy P. oraz określenia istoty i zakresu żądania oraz wskazania dowodów uzasadniających to żądanie. Z uwagi na fakt, że ww. wezwanie nie zostało wykonane, na podstawie art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej, Kolegium postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2012 r., pozostawiło zażalenie J. P. i M. P. bez rozpatrzenia. 1.3. Uchylając ww. postanowienie z dnia [...]2012 r. Kolegium wskazało, że na podstawie art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j. t. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej "u.p.e.a.") w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego ("K.p.a."). W związku z tym zażalenie J.P. i M. P. winno zostać rozpatrzone przez Kolegium w oparciu o przepisy u.p.e.a. i K.p.a. Powyższe oznacza, że wezwanie żalących się do sprecyzowania zarzutów przeciwko postanowieniu Burmistrza P. i pozostawienie ich zażalenia bez rozpatrzenia, nie miało żadnego uzasadnienia i zostało wydane bez podstawy prawnej, jako że zastosowania do nich nie znajdują przepisy Ordynacji podatkowej. Kolegium dodało, że przepisy u.p.e.a. i K.p.a., w oparciu o które winno zostać rozpatrzone przedmiotowe zażalenie, nie zawierają wymogu, by zażalenie (odwołanie) zawierało konkretnie sprecyzowane zarzuty przeciw postanowieniu (decyzji), a tym samym brak jest podstaw do wzywania strony do ich skonkretyzowania. 1.4. Kolegium wskazało, że uchylenie postanowienia z dnia [...]2012 r. i umorzenie tego postępowania, powoduje że zażalenie J. P. i M. P. na postanowienie Burmistrza P. z dnia [...]2012 r. zostanie rozpatrzone przez Kolegium w odrębnym postępowaniu. 2. Skarga do Sądu 2.1. Na postanowienie Kolegium J. P. i M. P. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. 2.2. Nie precyzując kierunku rozstrzygnięcia skarżący zarzucili, że postanowienie zostało wydane na posiedzeniu niejawnym bez ich obecności i bez konfrontacji dowodów. Wyrażając obawę, co do legalności podejmowanych wobec nich działań organów administracji, wskazali na wydane w stosunku do nich postanowienia i decyzje Kolegium w przedmiocie podatku rolnego i łącznego zobowiązania pieniężnego. 2.3. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: 3.1. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. Nr 153, poz. 270), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę, między innymi na postanowienie, uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd również stwierdza nieważność postanowienia w całości lub w części w myśl przywołanej regulacji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (np. art. 247 Ordynacji podatkowej). Realizując powyższe uprawnienia należy wskazać, że przywołany art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. nakłada na Sąd obowiązek wyjścia poza granice zaskarżenia. Granice te nie pokrywają się bowiem z granicami rozpoznania sprawy przez Sąd. Zakresem rozpoznania Sądu, stosownie do art.135 ustawy p.p.s.a. objęte są wszystkie czynności i akty wydane w danej sprawie administracyjnej, niezależnie od tego, w jakim stadium postępowania i w jakim trybie zostały podjęte, jeżeli dotyczą tej samej sprawy administracyjnej. 3.2. W poddanej sądowej kontroli sprawie należy stwierdzić, że Kolegium przekroczyło swe uprawnienia procesowe, dopuszczając się naruszenia przepisów postępowania w sposób kwalifikowany. Po pierwsze, należy wskazać, że brak było podstawy prawnej dla Kolegium, jako organu odwoławczego, do wzywania do usunięcia braków formalnych zażalenia złożonego na postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...]2012 r. Zażalenie to nie zawierało bowiem braków formalnych, a tym bardziej w kontekście, nie mającej w postępowaniu egzekucyjnym zastosowania, normy wyrażonej w przepisie art.222 Ordynacji podatkowej. Po drugie, na gruncie mającego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji odpowiednie zastosowanie Kodeksu postępowania administracyjnego (zob. art. 18 u.p.e.a.), pozostawienie podania bez rozpoznania (art.64 Kpa), czy też stwierdzenie przez organ odwoławczy niedopuszczalności zażalenia (art.134 Kpa w zw. z art.144 Kpa) nie następuje w formie postanowienia od którego przysługuje zażalenie (por. także art.228 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej – który stanowi podstawę dla organu odwoławczego do pozostawienia zażalenia bez rozpoznania). Niedopuszczalne więc i nie znajdujące oparcia w przepisach prawa było dalsze procedowanie przez Kolegium (rozpoznanie "zażalenia" od postanowienia z [...]2012 r.) i podjęcie zaskarżonego postanowienia. Wydane, w nieznanym przepisom prawa postępowaniu, postanowienia dotknięte są wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. 3.3. Konsekwencją stwierdzenia przez Sąd powyższych wad postępowania jest wyeliminowanie z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc zaskarżonego oraz poprzedzającego go postanowienia w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa oraz art. 134 i 135 ustawy p.p.s.a. Pozwoli to na rozpoznanie, w oparciu o u.p.e.a. przy odpowiednim zastosowaniu K.p.a., zażalenia wniesionego na stanowisko wierzyciela przez strony (zobowiązanych). 3.4. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd działając w warunkach art.145 § 1 pkt 2, art. 135 ustawy p.p.s.a. oraz art. 152 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.