I OSK 1392/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) Sędziowie sędzia NSA Joanna Banasiewicz sędzia NSA Małgorzata Borowiec Protokolant st. asystent sędziego Piotr Baryga po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 kwietnia 2011 r. sygn. akt III SA/Gd 338/10 w sprawie ze skargi A.W. na decyzję Rektora Uniwersytetu Gdańskiego z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia studiów oddala skargę kasacyjną UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2011 r. sygn. akt III SA/Gd 338/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę A. W. na decyzję Rektora Uniwersytetu Gdańskiego z dnia [...] maja 2010 r. nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Dziekana Wydziału Nauk Społecznych tego Uniwersytetu z dnia [...] lutego 2010 r., niewyrażająca zgody na wznowienie przez A. W. studiów na Wydziale Nauk Społecznych – kierunek psychologia. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawił następujący stan sprawy: Decyzja Dziekana z dnia [...] lutego 2010 r. została wydana w związku z uchyleniem przez Rektora poprzedniej decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r. o niewyrażeniu zgody na wznowienie studiów w roku akademickim 2006/2007. Po ponownej analizie dokumentów Dziekan stwierdził, że A. W., decyzją z dnia [...] października 2000 r., została przyjęta na drugi rok psychologii wieczorowej w ramach drugiego fakultetu (kierunek podstawowy: prawo), co wiązało się z koniecznością uzupełnienia różnic programowych z pierwszego roku. Termin zaliczenia został wyznaczony do czerwca 2001 r., ale wobec jego niedotrzymania, przedłużony do 23 października 2001 r. Ten termin również nie został dotrzymany, jednak A. W. uzyskała, na swój wniosek, warunkowy wpis na trzeci rok z 11 niezrealizowanymi różnicami programowymi. W roku akademickim 2001/2002 większość zaległości, wynikających z tych różnic nie została uzupełniona i zaliczona, a ponieważ w roku 2002/2003 nie było pierwszego roku psychologii wieczorowej (brak naboru) A. W. otrzymała, również na swój wniosek, wyjątkowo zgodę na powtórzenie drugiego roku. Jednak nie zaliczyła trzeciego semestru, nie uzyskując zaliczeń z 6 przedmiotów jako różnic programowych z pierwszego roku studiów i z 5 przedmiotów z drugiego, zaś indeks co prawda złożyła w terminie, ale z brakiem 5 wpisów, nie zgłosiła się po jego odbiór w celu uzupełnienia zaległości, oraz nie przystąpiła do sesji zimowej 2003/2004. Dokumentacja wskazuje, że A. W. nie zaliczyła wszystkich przedmiotów z pierwszego roku studiów oraz przedmiotów z semestru trzeciego, czwartego i piątego (wpis warunkowy na trzecim roku) mając zaliczone jedynie niektóre przedmioty z poszczególnych semestrów, wobec czego została skreślona z listy studentów. Po dokonaniu takich ustaleń Dziekan nie wyraził zgody na wznowienie studiów przez A. W., a Rektor decyzję utrzymał w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, uznając skargę A. W. za niezasługującą na uwzględnienie podkreśli, że w stanie sprawy, w jakim wydane zostały zaskarżone decyzje pozostawała w obrocie prawnym ostateczna decyzja o skreśleniu A. W. z listy studentów, zaś Regulamin studiów z 2007 r., jak i poprzednio obowiązujący z 2004 r. zawierały jednobrzmiący § 34 ust. 3, który uzależniał możliwość wznowienia studiów – czego domagała się skarżąca – od wyrównania różnic programowych. Zdaniem Sądu bezsporne jest, że przed rozstrzygnięciem sprawy przez organ A. W. nie wyrównała istniejących różnic programowych, zaś przyczyny takiego stanu rzeczy nie mają znaczenia w świetle ww. przepisów Regulaminu. Reprezentowana przez radcę prawnego, A. W. wniosła skargę kasacyjną od tego wyroku, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku i zarzucając: 1) naruszenie przepisów postępowania – art.18 § 1 pkt 6 lub 6a w zw. z art. 183 § 2 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – przez orzekanie przez sędziego wyłączonego z mocy ustawy, 2) naruszenie przepisów postępowania – art.133 § 1 P.p.s.a. i art.134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji (z zw. z art. 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (dalej w skrócie: P.u.s.a.) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 P.p.s.a.) – przez błędną ocenę stanu faktycznego i dowodów zebranych w sprawie, 3) naruszenie przepisów postępowania – art. 141 § 4 P.p.s.a. (w zw. z art. 1 P.u.s.a oraz art.3 §1 i §2 pkt 1 P.p.s.a.) – przez brak właściwego ustosunkowania się w uzasadnieniu wyroku do zarzutów podniesionych w skardze istotnych dla rozstrzygnięcia, także stanowiska zaskarżonego organu, a przez to niewyjaśnienie podstawy rozstrzygnięcia, a nadto brak przedstawienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia i brak jej wyjaśnienia, 4) naruszenie prawa materialnego – § 34 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 5 Regulaminu studiów Uniwersytetu Gdańskiego z 2004 r. (obowiązującego od 1 października 2004 r. do 30 września 2007 r.), względnie także a contrario § 34 ust. 4, ust. 6, ust. 7 Regulaminu (w zw. z art. 1 P.u.s.a. oraz art. 3 §1 i § 2 pkt 1 P.p.s.a.), ewentualnie o tej samej numeracji przepisów Regulaminu z 2007 r. – przez przyjęcie zasadności wydania decyzji odmownej, zamiast decyzji o wznowieniu studiów, 5) naruszenie prawa materialnego – art.70 ust.1, ust. 4 i ust. 5 w zw. z art. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji (w zw. z art. 1 P.u.s.a. oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 P.p.s.a.) – przez naruszenie prawa do nauki, 6) naruszenie przepisów postępowania – art.151 P.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 a) i/lub c) P.p.s.a. (w zw. z art. 1 P.u.s.a. oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 P.p.s.a.) – przez niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi, a w konsekwencji przez nieuchylenie zaskarżonej decyzji mimo podstaw do jej uchylenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, ale zarzut nieważności został postawiony w niniejszej skardze kasacyjnej. Skarżąca A. W. jako przyczynę nieważności postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku wskazuje art. 18 § 1 pkt 6 lub 6a w zw. z art. 183 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Jednak żadna z przyczyn nieważności wymienionych w § 2 art. 183 P.p.s.a., w tym podana przez skarżącą nie zachodzi. Nieważność postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 4 P.p.s.a. ma miejsce, gdy skład sądu był sprzeczny z przepisami albo gdy w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy. Na tę drugą przesłankę nieprawidłowości co do składu sądu wskazuje w skardze kasacyjnej A. W.. Jej zdaniem sędziowie składu sądzącego podlegali wyłączeniu z przyczyn wymienionych w art. 18 § 1 pkt 6 lub 6a, zatem z powodu uczestniczenia sędziów w orzekaniu w przedmiotowej sprawie. Z akt sprawy wynika, że sędziowie składu sądu wydającego wyrok zaskarżony niniejszą skargą kasacyjną brali udział w wydaniu wyroku z dnia 9 lipca 2008 r. sygn. akt III SAB/Gd 17/08 i z dnia 10 czerwca 2010 r. sygn. akt III SA/Gd 85/10. Jednak wyroki te dotyczyły – pierwszy sygn. akt III SAB/Gd 17/08 bezczynności organu w rozpoznaniu odwołań A. W. od decyzji w sprawie wznowienia studiów, zaś drugi sygn. akt III SA/Gd 85/10 wymierzenia organowi grzywny za niewykonanie wyroku III SAB/Gd 17/08. Jakkolwiek sprawy te miały związek ze wznowieniem studiów, to jednak były to sprawy przedmiotowo różne z zakończoną zaskarżonym niniejszym skargą wyrokiem. W tamtych sprawach Wojewódzki Sąd Administracyjny oceniał czy organ jest bezczynny w rozpoznawaniu odwołania oraz czy zachodzą przesłanki do ukarania go grzywną za niewykonanie wyroku w sprawie bezczynności. W żadnym z tych postępowań Sąd nie badał sprawy wznowienia studiów, która jest przedmiotem dopiero wyroku z 7 kwietnia 2011 r. sygn. akt SA/Gd 338/10. Zarzut nieważności postępowania jest zatem chybiony. Za nieusprawiedliwone należy także uznać pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny: A. W. została przyjęta na drugi rok studiów wieczorowych, z warunkiem uzupełnienia różnic programowych, mimo ich nieuzupełnienia wpisana – także warunkowo – na trzeci rok studiów, a następnie skreślona z listy studentów, wobec niewyrównania różnic programowych, którego to strona skarżąca w istocie nie kwestionowała. W takiej sytuacji organy uczelni odmówiły prośbie skarżącej i nie wyraziły zgody na wznowienie przez nią studiów. Kwestię wznowienia studiów reguluje Regulamin studiów. W czasie rozstrzygania sprawy A. W. obowiązywał Regulamin z 2004 r., a następnie z 2007 r. Oba one zawierały identyczne reguły dotyczące wznowienia studiów w § 34. Regulował on ponowne przyjęcie na studia osoby skreślonej z listy na pierwszym semestrze (roku) studiów oraz wznowienie studiów po skreśleniu z listy studentów drugiego lub wyższego semestru (roku). Stosownie do ust. 3 § 34 wznowienie jest zależne od wyrównania różnic programowych spowodowanych zmianą planów i programów studiów. Jak to podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w dacie orzekania przez organy uczelni o wznowienie studiów przez A. W. pozostawała w obrocie decyzja o skreśleniu jej z listy studentów, a także ustalono, że nie wyrównała ona różnic programowych. Stosownie zatem do ww. § 34 ust. 3 Regulaminu organy miały podstawę do niewyrażenia zgody na wznowienie przez nią studiów. Skoro przepis ten uzależniał wznowienie studiów od uzupełnienia różnic programowych, po skreśleniu z listy studentów na drugim semestrze (roku) studiów, to niewypełnienie warunku uzupełnienia różnic było przeszkodą do wznowienia. W takim stanie rzeczy nie można zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku naruszenia prawa w ocenie, że organy Uniwersytetu Gdańskiego miały podstawę do odmownego załatwienia wniosku A. W. o wznowienie studiów. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 P.p.s.a.