IV SAB/Wr 209/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 września 2020 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w W. na bezczynność A S.A. z/s w L. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę w całości. UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 20 kwietnia 2020 r. Stowarzyszenie A w W. zwróciło się do B S. A. z siedzibą w L. o udostępnienie informacji publicznej, dotyczącej transportu maseczek i innych środków ochrony osobistej przy użyciu samolotu ANTONOV AN-124, o którym to transporcie mowa jest w artykule dostępnym pod podanym we wniosku linkiem, tj.: 1. jaki był łączny koszt tego transportu? 2. jaka instytucja/organ/spółka poniosła koszty? 3. informacji w zakresie listu przewozowego dotyczącego transportu, 4. czy transportowane środki ochrony osobistej były badane w zakresie spełniania atestów i norm, dzięki którym mogą być wykorzystywane do pracy w szpitalach? Jeśli tak, to jaka instytucja dokonała odpowiednich badań? Jakie certyfikaty mają transportowane środki i w jaki sposób sprawdzane było faktyczne spełnienie norm gwarantowanych w tych certyfikatach? 5. do jakich podmiotów zostaną następnie przetransportowane środki higieniczne? W dniu 6 maja 2020 r. Stowarzyszenie powiadomiło Spółkę, że dotychczas nie otrzymało odpowiedzi na złożony w dniu 20 kwietnia 2020 r. wniosek, chociaż termin odpowiedzi minął w dniu 4 maja 2020 r. W dniu 13 maja 2020 r. (pismo z dnia 12 maja 2020 r.) Spółka poinformowała Stowarzyszenie, że z uwagi na trwający stan epidemii wywołanej wirusem SARS-Cov-2 i ze względu na związane z tym dodatkowe, znaczne obciążenie Spółki kluczowymi dla jej prawidłowego funkcjonowania działaniami na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej wyznacza termin udzielenia odpowiedzi na dzień 20 czerwca 2020 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 maja 2020 r. (wpływ do Spółki 19 maja 2020 r.) na bezczynność Spółki w zakresie rozpatrzenia wniosku strony z dnia 20 kwietnia 2020 r. Stowarzyszenie wniosło o stwierdzenie bezczynności Spółki, zobowiązanie Spółki do rozpatrzenia wniosku oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie art. 10 ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej przez nieudostępnienie informacji publicznej we wskazanym przez ustawodawcę terminie Według strony, Spółka do dnia złożenia skargi nie odniosła się do wniosku Stowarzyszenia ani też do wezwania z dnia 6 maja 2020 r. Organ nie udzielił odpowiedzi na wniosek, jak również nie przedłużył terminu do udzielenia odpowiedzi i nie poinformował o tym wnioskodawcy. W odpowiedzi na skargę Spółka wniosła o jej oddalenie w całości, wskazując że bieg terminu na załatwienie wniosku nie zaczął biec do dnia 23 maja 2020 r., bowiem na podstawie ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-COV-2, terminy, których bieg nie rozpoczął się lub zostały zawieszone na podstawie ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, rozpoczęły bieg od dnia 24 maja 2020 r. Jednakże podmiot zobowiązany przesłał stronie informację o terminie załatwienia sprawy w dniu 13 maja 2020 r., gdy tylko zyskał faktyczną organizacyjną możliwość zrealizowania swojego obowiązku, na co wcześniej nie pozwalał przyjęty zdalny tryb pracy i braki kadrowe, związane z wybuchem epidemii koronawirusa. Jednocześnie ustawa COVID wprowadziła przepisy, zgodnie z którymi przepisów o bezczynności organów oraz o obowiązku organu i podmiotu, prowadzących postępowanie lub kontrolę, do powiadamiania strony o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona m. in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Kwestie związane z udostępnianiem informacji publicznej unormowane zostały w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (j. t. Dz. U. z 2019 r. poz.1429; dalej "u.d.i.p."). W myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Katalog podmiotów zobowiązanych do jej udostępniania określa art. 4 u.d.i.p., wymieniając m. in. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym. Przykładowe wyliczenie informacji posiadających charakter informacji publicznej zawiera art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Jedną z ustawowych form dostępu do informacji publicznej jest jej udostępnienie na wniosek zainteresowanego podmiotu (art. 7 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 10 ust. 1 u.d.i.p.). W takiej sytuacji udostępnienie informacji publicznej powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji administracyjnej, o której stanowi art. 16 u.d.i.p. W przypadku, gdy wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej, a także wówczas gdy adresat wniosku nie dysponuje żądanymi informacjami, powinien powiadomić o tym wnioskodawcę pisemnie. Informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w tym między innymi o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1, czyli wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz inne podmioty, które tę władzę realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w zakresie swoich kompetencji. Użyte w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. wyrażenie "w szczególności" oznacza, że ustawodawca określił jedynie w sposób przykładowy katalog spraw uznanych za informację publiczną. Przy tak szerokim rozumieniu pojęcia informacji publicznej w judykaturze słusznie sprecyzował się pogląd, że za informację publiczną należy uznać informację wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02). Informacją publiczną jest również informacja żądana przez skarżącego, ponieważ dotyczy wykonania zadania publicznego, a Spółka jest organem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.), co Spółka przyznała w piśmie z dnia 12 maja 2020 r. W rozpatrywanej sprawie skarżący, zarzucając bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej, wskazuje na brak udzielenia jakiejkolwiek odpowiedzi przez Spółkę, tj. nieudzielenie żądanej informacji oraz nieprzedłużenie terminu do udzielenia odpowiedzi. Jednakże Sąd nie stwierdził, aby Spółka dopuściła się bezczynności. Kontroli sądu w przypadku skargi na bezczynność poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. W orzecznictwie sądowym oraz doktrynie prawniczej zgodnie przyjmuje się, że z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. J. Woś, wyd. LexisNexis, Warszawa 2009 r., s. 103). Jak wyżej wskazano, art. 13 ust. 2 u.d.i.p. pozwala podmiotowi zobowiązanemu do udostępnienia informacji publicznej do wskazania terminu do udostępnienia informacji publicznej, nie dłuższego jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie 14 dni od wpływu wniosku do takiego podmiotu, o ile w tym terminie powiadomi wnioskodawcę o powodach opóźnienia. Ustawodawca nie wskazał, jakie powody mogą uzasadniać opóźnienie. Zdaniem Sądu, opóźnienie to winno zostać racjonalnie wyjaśnione. W kontrolowanym przypadku organ przekonująco wyjaśnił przyczyny opóźnienia w udzieleniu skarżącemu informacji publicznej. Jak zasadnie wskazał organ, wprowadzony przez organy Państwa stan zagrożenia epidemiologicznego i związane z tym dodatkowe obciążenie Spółki działaniami niezbędnymi dla jej prawidłowego funkcjonowania mogą stanowić powód do przedłużenia terminu udostępnienia informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę organ wskazał również, że przesłał stronie informację o terminie załatwienia sprawy w dniu 13 maja 2020 r., tylko gdy uzyskał faktyczną organizacyjną możliwość zrealizowania swojego obowiązku, na co wcześniej nie pozwalał przyjęty zdalny tryb pracy i braki kadrowe, związane z wybuchem epidemii SARS-COV-2. Wobec powyższego Sąd nie stwierdził naruszenia przez organ art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Należy też wyjaśnić, że zgodnie z art. 15zzs ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374) w okresie stanu zagrożenia epidemiologicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w innych postępowaniach prowadzonych na podstawie ustaw nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Stosownie do art. 15 zzs ust. 2 cyt. ustawy wstrzymanie rozpoczęcia i zawieszenie biegu terminów, o których mowa w ust. 1, nie dotyczy terminów w rozpoznawanych przez sądy sprawach wskazanych w art. 14a ust. 4 i 5 (...), m. in. sprawach, w przypadku których ustawa określa termin ich rozpatrzenia przez sąd. Do spraw tego rodzaju należą sprawy związane z udostępnianiem informacji publicznej, ponieważ zgodnie z art. 21 pkt 2 u.d.i.p. skargę rozpatruje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę. Dlatego też do spraw z zakresu udostępniania informacji publicznej nie stosuje się przepisów o wstrzymaniu rozpoczęcia i zawieszeniu biegu terminów procesowych i sądowych. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.