VI U 182/24

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt VI U 182/24</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 30 marca 2026 roku.</p> <p>Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący sędzia Przemysław Chrzanowski</p> <p>Protokolant stażysta Justyna Puchalska</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2026 roku w <span class="anon-block">N.</span> </p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy <span class="anon-block">R. Z. (1)</span> </p> <p>przeciwko Wojewódzkiemu Zespołowi do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w <span class="anon-block">N.</span> </p> <p>o ustalenie stopnia niepełnosprawności</p> <p>w związku z odwołaniem <span class="anon-block">R. Z. (1)</span> </p> <p>od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w <span class="anon-block">N.</span> </p> <p>z dnia 12 lutego 2024 roku, Nr WN-I.<span class="anon-block">(...)</span>.1.<span class="anon-block">(...)</span>.2023</p> <p>zmienia zaskarżone orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w <span class="anon-block">N.</span> z dnia 12 lutego 2024 roku, Nr WN-I.<span class="anon-block">(...)</span>.1.<span class="anon-block">(...)</span>.2023, oraz poprzedzające je orzeczenie Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w <span class="anon-block">N.</span> z dnia 10 listopada 2023 roku nr: <span class="anon-block">(...)</span>/23, w ten sposób, że zalicza <span class="anon-block">R. Z. (1)</span> do osób o lekkim stopniu niepełnosprawności z powodu schorzeń oznaczonych symbolem niepełnosprawności 03-L od 6 lipca 2023 roku do 5 lipca 2028 roku; niepełnosprawność datuje się od urodzenia; ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 6 lipca 2018 roku; oraz ustala następujące wskazania: wskazane jest zatrudnienie na stanowisku przystosowanym, niewymagającym umiejętności sprawnej komunikacji werbalnej i istnieje konieczność uczestnictwa w terapii zajęciowej według bieżących potrzeb.</p> <p>Sygn. akt VI U 182/24</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Orzeczeniem z dnia 10 listopada 2023 roku, nr: <span class="anon-block">(...)</span>, Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w <span class="anon-block">N.</span> nie zaliczył <span class="anon-block">R. Z. (1)</span> do osób niepełnosprawnych.</p> <p>Orzeczeniem z dnia 12 lutego 2024 roku, Nr WN-I.<span class="anon-block">(...)</span>.1.<span class="anon-block">(...)</span>.2023, Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w <span class="anon-block">N.</span> nie zaliczył <span class="anon-block">R. Z. (1)</span> do osób niepełnosprawnych.</p> <p> <strong> <!-- --> (orzeczenia MZON i WZON – akta WZON)</strong> </p> <p>Od powyższego orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w <span class="anon-block">N.</span> z dnia 12 lutego 2024 roku strona wniosła odwołanie do tut. Sądu Ubezpieczeń Społecznych.</p> <p> <strong> <!-- --> (odwołanie – k. 1)</strong> </p> <p>W odpowiedzi na odwołanie Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w <span class="anon-block">N.</span> wniósł o jego oddalenie.</p> <p> <strong> <!-- --> (odpowiedź na odwołanie – k. 7)</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->Sąd ustalił, co następuje:</span> </strong> </p> <p>Na dzień wydania orzeczenia z dnia 10 listopada 2023 roku przez Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w <span class="anon-block">N.</span> <span class="anon-block">R. Z. (1)</span> miała 21 lat. U wnioskodawczyni stwierdzono w rozpoznaniu zasadniczym wadę wymowy oraz upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim.</p> <p>Przez okres 16 lat, tj. w latach 2007 – 2023 <span class="anon-block">R. Z. (1)</span> była zaliczona na mocy 5 kolejnych orzeczeń przez Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w <span class="anon-block">N.</span> do grona osób niepełnosprawnych – od urodzenia, w tym od 16 roku życia do 21 roku życia do osób o lekkim stopniu niepełnosprawności.</p> <p>6 orzeczeniem - z dnia 10 listopada 2023 roku, nr: <span class="anon-block">(...)</span> - Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w <span class="anon-block">N.</span> nie zaliczył już <span class="anon-block">R. Z. (1)</span> do osób niepełnosprawnych.</p> <p>Orzeczeniem z dnia 12 lutego 2024 roku, Nr WN-I.<span class="anon-block">(...)</span>.1.<span class="anon-block">(...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span>, Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w <span class="anon-block">N.</span> nie zaliczył <span class="anon-block">R. Z. (1)</span> do osób niepełnosprawnych.</p> <p> <strong> <!-- --> (orzeczenia MZON i WZON – akta WZON)</strong> </p> <p> <span class="anon-block">R. Z. (1)</span> urodziła się wcześniakiem. Miała problemy neurologiczne. Miała problemy neuroruchowe, z wiekiem nabywała umiejętności. Jej rozwój potrzebuje wsparcia cały czas. <span class="anon-block">R. Z. (1)</span> chodzi do logopedy. Poza tym potrzebuje cały czas wsparcia, miała intensywną terapię, korepetycje. Jako dorosły człowiek studiuje. Nie może dokończyć pisać pracy licencjackiej z powodu jej problemów. Jest pod opieką psychiatry. Ma skierowanie do poradni psychologicznej. <span class="anon-block">R. Z. (1)</span> potrzebuje non stop kierowania jej życiem, pokazywania co jest dobre. Przejawia się to w życiu codziennym. Nie podejmuje sama inicjatywy. 4 razy była zatrudniona, ale na bardzo krótko. Przez swoje zdrowotne problemy popełniała błędy w pracy.</p> <p>Według matki ubezpieczonej, córka od dziecka miała orzeczenie o niepełnosprawności, a w wieku 21 lat „<span class="underline"> <!-- -->cudem ozdrowiała i zniknęły jej problemy</span>”.</p> <p> <strong> <!-- -->(dowód: zeznania <span class="anon-block">R. Z. (2)</span>, zeznania <span class="anon-block">R. Z. (1)</span>)</strong> </p> <p>Sąd postanowił na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 278;art. 278 § 1)">art. 278 § 1 k.p.c.</a> dopuścić dowód z pisemnej opinii biegłych z zakresu otolaryngologii, z zakresu neurologopedii i z zakresu psychologii celem ustalenia:</p> <p>a) czy odwołująca jest osobą niepełnosprawną, a jeżeli tak, to do jakiego stopnia niepełnosprawności zalicza się: znacznego, umiarkowanego, lekkiego;</p> <p>b) czy naruszenie sprawności organizmu jest trwałe czy okresowe, na jaki czas i kiedy powstało;</p> <p>c) oraz w celu ustalenia poniższych wskazań w stosunku do osoby odwołującej:</p> <dl> <dt>-</dt> <dd> <p>jakie są wskazania co do zatrudnienia (otwarty rynek pracy, stanowisko pracy przystosowane, zakład pracy chronionej, ograniczenia), szkolenia, w tym specjalistycznego, zatrudnienia w zakładzie aktywności zawodowej, uczestnictwa w terapii zajęciowej;</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>czy istnieje konieczność zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne ułatwiające funkcjonowanie;</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>czy istnieje konieczność korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki;</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>czy istnieje konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji;</p> </dd> <dt>-</dt> <dd> <p>czy spełnia przesłanki określone w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970980602" title="Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - Dz. U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602 (art. 8)">art. 8 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym</a>;</p> </dd> </dl> <p> <strong> <!-- -->(dowód: postanowienia Sądu k. 9, k. 26)</strong> </p> <p>Brak normatywnego rozumienia u <span class="anon-block">R. Z. (1)</span> oraz brak normatywnego budowania wypowiedzi słownej utrudnia codzienne funkcjonowanie wnioskodawczyni w obszarze komunikacji językowej. Wymaga ona intensywnej terapii neurologopedycznej. Mowa <span class="anon-block">R. Z. (1)</span> jest niewyraźna, bełkotliwa z powodu licznych deformacji głosek. Ma zespół wad wymowy, a jej mowa w dużym stopniu jest niezrozumiała dla odbiorcy. <span class="anon-block">R. Z. (1)</span> ma ograniczone możliwości podjęcia pracy ze względu na występujące zaburzenia mowy i komunikacji. Rozwój intelektualny kształtuje się na poziomie poniżej inteligencji przeciętnej o nieharmonijnym rozwoju. Zaburzenia mowy występują od dzieciństwa, wymagają długotrwałej systematycznej terapii logopedycznej.</p> <p> <strong> <!-- -->(dowód: opinia biegłego neurologopedy k. 15-16, k. 22-23; opinia biegłego psychologa k. 35-37, opinia biegłego sądowego specjalisty audiologa, foniatry, otolaryngologa, epidemiologa k. 47-48)</strong> </p> <p> <span class="anon-block">R. Z. (1)</span> jest osobą o lekkim stopniu niepełnosprawności z powodu schorzeń oznaczonych symbolem niepełnosprawności 03-L, niepełnosprawność datuje się od urodzenia oraz wskazane jest zatrudnienie <span class="anon-block">R. Z. (1)</span> na stanowisku przystosowanym, niewymagającym umiejętności sprawnej komunikacji werbalnej i istnieje konieczność uczestnictwa w terapii zajęciowej według bieżących potrzeb.</p> <p> <strong> <!-- -->(dowód: opinia biegłego sądowego specjalisty audiologa, foniatry, otolaryngologa, epidemiologa k. 47-48)</strong> </p> <p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zeznań <span class="anon-block">R. Z. (2)</span> i <span class="anon-block">R. Z. (1)</span> oraz opinii biegłego neurologopedy, opinii biegłego psychologa i opinii biegłego sądowego specjalisty audiologa, foniatry, otolaryngologa, epidemiologa. Opinie zostały sporządzone przez specjalistów z zakresu schorzenia dotyczących <span class="anon-block">R. Z. (1)</span>. Wydanie opinii zostało poprzedzone przeprowadzeniem badania oraz analizą dokumentacji medycznej.</p> <p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił także na podstawie dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy i aktach <span class="anon-block">(...)</span> oraz przede wszystkim na podstawie dowodu z pisemnych ww. opinii. Dowody te w ocenie Sądu są rzetelne i przedstawiają kompleksowy obraz stanu zdrowia odwołującej, wyczerpująco opisując jego schorzenia. Opinie są spójne wewnętrznie, tworzą całościowo logiczną całość i stanowią podstawę dokonania ustaleń przez Sąd.</p> <p>Do sporządzonych opinii Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w <span class="anon-block">N.</span> w zakreślonym przez Sąd terminie nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń.</p> <p>Sąd nie powoływał też kolejnych biegłych, nie można bowiem skutecznie wnioskować o dopuszczenie dowodu z opinii innego biegłego jedynie na tej podstawie, że dotychczasowa opinia jest niekorzystna dla strony. Stanowisko to jest uzasadnione utrwalonym już orzecznictwem sądowym. Przykładowo można wskazać w tym miejscu wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 25 sierpnia 2011r. (I ACa 316/11 LEX nr 1095795) zgodnie z którym, <em> <!-- -->niedopuszczenie dowodu z kolejnej opinii biegłego jest prawidłowe w sytuacji, jeżeli opinia nie odpowiada oczekiwaniom strony i nie zgłasza ona żadnych merytorycznych uwag do opinii. Samo stwierdzenie strony, że się z nią nie zgadza, nie oznacza, że opinia jest wadliwa. </em>Podobnej treści jest również teza 2 wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 25 czerwca 2009r. (V ACa 139/09 LEX nr 551993) zgodnie z którą, <em> <!-- -->o ewentualnym dopuszczeniu dowodu z opinii innego biegłego tej samej specjalności nie może decydować wyłącznie wniosek strony, lecz zawarte w tym wniosku konkretne uwagi i argumenty podważające miarodajność dotychczasowej opinii lub co najmniej miarodajność tę poddające w wątpliwość. W przeciwnym wypadku wniosek taki musi być uznany za zmierzający wyłącznie do nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu, co winno skutkować jego pominięciem.</em> </p> <p>Strony nie wnosiły o uzupełnienie materiału dowodowego.</p> <p>W takiej sytuacji, mając na względzie całokształt wszystkich wyjaśnionych okoliczności związanych z ustaleniem stanu zdrowia odwołującej, Sąd nie widział podstaw do rozszerzenia materiału dowodowego z urzędu. Sąd uznał, iż opinii złożonym w przedmiotowej sprawie nie można niczego zarzucić, dlatego oceniając je jako prawidłowe i wiarygodne, na ich podstawie dokonał ww. ustaleń faktycznych.</p> <p> <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</span> </strong> </p> <p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19971230776" title="Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - Dz. U. z 1997 r. Nr 123, poz. 776 (art. 4;art. 4 ust. 1;art. 4 ust. 2;art. 4 ust. 3;art. 4 ust. 4)">art. 4 ust. 1 - 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych</a>:</p> <p>1.  Do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.</p> <p>2.  Do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej lub wymagającą czasowej albo częściowej pomocy innych osób w celu pełnienia ról społecznych.</p> <p>3.  Do lekkiego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę o naruszonej sprawności organizmu, powodującej w sposób istotny obniżenie zdolności do wykonywania pracy, w porównaniu do zdolności, jaką wykazuje osoba o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną sprawnością psychiczną i fizyczną, lub mająca ograniczenia w pełnieniu ról społecznych dające się kompensować przy pomocy wyposażenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze lub środki techniczne.</p> <p>4.  Niezdolność do samodzielnej egzystencji oznacza naruszenie sprawności organizmu w stopniu uniemożliwiającym zaspokajanie bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb życiowych, za które uważa się przede wszystkim samoobsługę, poruszanie się i komunikację.</p> <p>Z ustaleń Sądu dokonanych na podstawie sporządzonych opinii i zeznań wynika, że u wnioskodawczyni stwierdzono w rozpoznaniu zasadniczym wadę wymowy oraz upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim. Przez okres 16 lat, tj. w latach 2007 – 2023 <span class="anon-block">R. Z. (1)</span> była zaliczona na mocy 5 kolejnych orzeczeń przez Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w <span class="anon-block">N.</span> do grona osób niepełnosprawnych – od urodzenia, w tym od 16 roku życia do 21 roku życia do osób o lekkim stopniu niepełnosprawności.</p> <p> <span class="anon-block">R. Z. (1)</span> urodziła się wcześniakiem. Miała problemy neurologiczne. Miała problemy neuroruchowe, z wiekiem nabywała umiejętności. Jej rozwój potrzebuje wsparcia cały czas. <span class="anon-block">R. Z. (1)</span> chodzi do logopedy. Poza tym potrzebuje cały czas wsparcia, miała intensywną terapię, korepetycje. Jako dorosły człowiek studiuje. Nie może dokończyć pisać pracy licencjackiej z powodu jej problemów. Jest pod opieką psychiatry. Ma skierowanie do poradni psychologicznej. <span class="anon-block">R. Z. (1)</span> potrzebuje non stop kierowania jej życiem, pokazywania co jest dobre. Przejawia się to w życiu codziennym. Nie podejmuje sama inicjatywy. 4 razy była zatrudniona na bardzo krótko. Przez swoje problemy popełniała błędy w pracy. Według matki ubezpieczonej, córka od dziecka miała orzeczenie o niepełnosprawności, a w wieku 21 lat „cudem ozdrowiała i zniknęły jej problemy”.</p> <p>Brak normatywnego rozumienia u <span class="anon-block">R. Z. (1)</span> oraz brak normatywnego budowania wypowiedzi słownej utrudnia codzienne funkcjonowanie wnioskodawczyni w obszarze komunikacji językowej. Wymaga ona intensywnej terapii neurologopedycznej. Mowa <span class="anon-block">R. Z. (1)</span> jest niewyraźna, bełkotliwa z powodu licznych deformacji głosek. Ma zespół wad wymowy, a jej mowa w dużym stopniu jest niezrozumiała dla odbiorcy. <span class="anon-block">R. Z. (1)</span> ma ograniczone możliwości podjęcia pracy ze względu na występujące zaburzenia mowy i komunikacji. Rozwój intelektualny kształtuje się na poziomie poniżej inteligencji przeciętnej o nieharmonijnym rozwoju. Zaburzenia mowy występują od dzieciństwa, wymagają długotrwałej systematycznej terapii logopedycznej.</p> <p>Biegły specjalista audiolog, foniatra, otolaryngolog, epidemiolog potwierdził u <span class="anon-block">R. Z. (1)</span>, że jest osobą o lekkim stopniu niepełnosprawności z powodu schorzeń oznaczonych symbolem niepełnosprawności 03-L, niepełnosprawność datuje się od urodzenia oraz wskazane jest zatrudnienie <span class="anon-block">R. Z. (1)</span> na stanowisku przystosowanym, niewymagającym umiejętności sprawnej komunikacji werbalnej i istnieje konieczność uczestnictwa w terapii zajęciowej według bieżących potrzeb. Z uwagi na fakt, że odwołująca miała już przyznany lekki stopień niepełnosprawności – do dnia 5 lipca 2023 roku, dalszy stopień niepełnosprawności należy przyznać od dnia następnego, tj. od daty 6 lipca 2023 roku. Wobec wskazywanej w opinii okoliczności długotrwałości, stopień winien być na okres 5 lat, tak jak w poprzednim orzeczeniu Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w <span class="anon-block">N.</span> z dnia 7 sierpnia 2018 roku, przyznającym lekki stopnień do 5 lipca 2023 roku, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 6 lipca 2018 roku.</p> <p>Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie wskazanych przepisów zmienia zaskarżone orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w <span class="anon-block">N.</span> z dnia 12 lutego 2024 roku, Nr WN-I.<span class="anon-block">(...)</span>.1.<span class="anon-block">(...)</span>.<span class="anon-block">(...)</span>, oraz poprzedzające je orzeczenie Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w <span class="anon-block">N.</span> z dnia 10 listopada 2023 roku nr: <span class="anon-block">(...)</span>23, w ten sposób, że zalicza <span class="anon-block">R. Z. (1)</span> do osób o lekkim stopniu niepełnosprawności z powodu schorzeń oznaczonych symbolem niepełnosprawności 03-L od 6 lipca 2023 roku do 5 lipca 2028 roku; niepełnosprawność datuje się od urodzenia; ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 6 lipca 2018 roku; oraz ustala następujące wskazania: wskazane jest zatrudnienie na stanowisku przystosowanym, niewymagającym umiejętności sprawnej komunikacji werbalnej i istnieje konieczność uczestnictwa w terapii zajęciowej według bieżących potrzeb.</p> </div>