II GZ 872/15

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 9 września 2015 r. sygn. akt III SA/Lu 1091/14 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu środków wynikających z umowy o dofinansowanie realizacji projektu postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 9 września 2015 r. sygn. akt III SA/Lu 1091/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu środków wynikających z umowy o dofinansowanie realizacji projektu. Przedstawiając stan sprawy, Sąd I instancji podał, że A. Z. w skardze na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. zawarł wniosek o wstrzymanie jej wykonania. Sąd I instancji, odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, stwierdził, że wniosek nie zwiera żadnego uzasadnienia. Skarżący nie uzasadnił bowiem swojego żądania w jakikolwiek sposób odnoszący się do konkretnych okoliczności sprawy, nie przedstawił argumentów świadczących o konieczności wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, jak również nie wskazał we wniosku na odnoszące się do konkretnej sprawy okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania decyzji. Z tej przyczyny, zdaniem Sądu I instancji, nie można przyjąć, że w rozpatrywanej sprawie zostały wykazane przesłanki przewidziane art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) uzasadniające zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania decyzji. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył A. Z., wnosząc o jego uchylenie w całości oraz jego zmianę i uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że do skargi dołączył komplet dokumentów potwierdzających jego aktualną sytuację majątkową, z których wprost wynikało, że firma, którą prowadził została zamknięta, zaś skarżący nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Zdaniem skarżącego, Sąd I instancji jest zorientowany w jego sytuacji majątkowej, stąd wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wymaga oddzielnego uzasadnienia, gdyż jest oczywiste, że ogromna kwota, jaką musi zwrócić, w zestawieniu z jego sytuacją majątkową, wskazuje wprost, że wykonanie decyzji doprowadzi skarżącego do utraty jakichkolwiek możliwości egzystencji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Strona skarżąca zgłaszająca wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności winna wykazać istnienie prawdopodobieństwa doznania znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków jego wykonania. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez Sąd I instancji ocena wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest prawidłowa, bowiem skarżący nie uprawdopodobnił występowania w rozpoznawanej sprawie tego rodzaju okoliczności. W dołączonym do skargi wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący podniósł jedynie, że jej wykonanie może wyrządzić mu nieodwracalną szkodę. Twierdzenie to nie zostało w żaden sposób uzasadnione. Do skargi dołączone zostały jedynie dokumenty mające obrazować trudną sytuację materialną skarżącego, uzasadniającą przyznanie mu prawa pomocy. Należy mieć na uwadze, że Sąd I instancji, wydając orzeczenie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, opiera swoje rozstrzygnięcie zarówno na ocenie wniosku skarżącego, jak i na materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy. Jednakże uprawdopodobnienie przesłanek przemawiających za wstrzymaniem wykonania spoczywa na stronie skarżącej. W związku z tym, że skarżący nie uzasadnił swojego wniosku, Sąd I instancji został w ogóle pozbawiony możliwości oceny, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd, podejmując rozstrzygnięcie, musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko co do zaistnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Odnosząc się do zarzutów skarżącego, że szczegółowe wyjaśnienie jego sytuacji materialnej znajduje się w dokumentach załączonych do wniosku o przyznanie prawa pomocy, stwierdzić należy, iż dołączenie tych dokumentów do skargi nie może zostać uznane za wystarczające uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, bowiem trudna sytuacja materialna nie jest sama w sobie przesłanką wstrzymania wykonania. Nie można bowiem utożsamiać przesłanek do przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., z przesłankami, na podstawie których sąd może orzec o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. W przypadku prawa pomocy sąd wydaje pozytywne rozstrzygnięcie dla strony, która znajduje się w takiej sytuacji finansowej, że w razie braku zwolnienia od kosztów sądowych nie mogłaby skorzystać z konstytucyjnie gwarantowanego prawa do sądu. Dlatego też podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy musi wykazać, że nie ma środków na poniesienie kosztów postępowania w danej sprawie. Natomiast w przypadku wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu ubiegający się o takie wstrzymanie powinien uzasadnić, dlaczego uważa, że wykonanie zaskarżonego aktu narazi go na znaczną szkodę lub niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków. Wykonanie decyzji zobowiązującej do zwrotu środków finansowych zawsze będzie wywierało określone skutki finansowe dla strony. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania decyzji, lecz jedynie przed takimi, które nie mogłyby zostać odwrócone przez ewentualne wygranie sporu sądowego. Tylko niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków stanowi przesłankę umożliwiającą skorzystanie z instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący nie przedstawił okoliczności wykazujących, że takie niebezpieczeństwo w niniejszej sprawie zachodzi. W związku z powyższym Sąd I instancji trafnie uznał, że skarżący nie wykazał, iż w jego przypadku zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zażalenie nie zasługiwało zatem na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.