V SA/Wa 890/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Konrad Łukaszewicz (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 listopada 2020 r. sprawy ze skargi L. Spółka z o.o. w L. na postanowienie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę. UZASADNIENIE Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie objęte zostało postępowanie zakończone postanowieniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (zwanego dalej: "Ministrem") z dnia [...] marca 2020 r. o numerze [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego. Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym: Decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (zwany dalej: "Prezesem PFRON") nakazał Spółce z o.o. L. z siedzibą w L. (zwanej dalej: "Spółką" bądź "Skarżąca") zwrot środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Decyzja została przesłana Spółce i wobec jej niepodjęcia – została uznana za doręczoną na podstawie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; zwanej dalej: "k.p.a."). Pismem z dnia [...] października 2018 r. Spółka zwróciła się o doręczenie decyzji podnosząc, że nie została ona doręczona występującemu w sprawie pełnomocnikowi. W odpowiedzi z dnia [...] listopada 2018 r. Prezes PFRON poinformował pełnomocnika Skarżącej, że Spółka nie przedłożyła pełnomocnictwa do jej reprezentowania przed PFRON, udzieliła natomiast pełnomocnictwa do podpisania protokołu kontroli problemowej oraz do zgłoszenia zastrzeżeń do tego protokołu. Z tego względu organ uznał, że nie ma podstaw do ponownego doręczenia decyzji z dnia [...] listopada 2017 r. Wnioskiem z dnia [...] marca 2019 r. Skarżąca wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] listopada 2017 r., powołując się na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Spółka wyjaśniła, że o przedmiotowej decyzji dowiedziała się dopiero w dniu 19 lutego 2019 r., tj. z dniem otrzymania postanowienia Prezesa PFRON z dnia [...] lutego 2019 r. w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. o numerze [...] Prezes PFRON odmówił wznowienia postępowania administracyjnego z uwagi na uchybienie terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Organ zauważył w uzasadnieniu, że o decyzji z dnia [...] listopada 2017 r. Spółka dowiedziała się w dniu 22 października 2018 r., a nie jak twierdzi w dniu 19 lutego 2019 r., co potwierdza treść pisma pełnomocnika Skarżącej z dnia [...] października 2018 r., w którym wskazano, że już w dniu 22 października 2018 r. Spółka odebrała zawiadomienie o wszczęciu egzekucji, prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w oparciu o decyzje z dnia [...] listopada 2017 r. Po rozpatrzeniu zażalenia, zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 marca 2020 r. Minister utrzymał w mocy postanowienie Prezesa PFRON. Organ odwoławczy w całości podzielił stanowisko, że Skarżąca dowiedziała się o decyzji w dniu [...] października 2018 r., tj. w dniu odbioru pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego P. z dnia [...] października 2018 r. oraz zawiadomienia o wszczęciu egzekucji. Z tego zawiadomienia wynikało bowiem że podstawę egzekucji stanowi decyzja z dnia [...] listopada 2017 r. Potwierdził to również pełnomocnik Spółki w piśmie z dnia [...] października 2018 r., w którym wezwał organ I instancji do doręczenia decyzji z dnia [...] listopada 2017 r. Termin na wniesienie wniosku o wznowienie postępowania upływał zatem z dniem 22 listopada 2018 r., wobec czego wniosek Skarżącej z dnia 19 marca 2019 r. złożony został z uchybieniem terminu, co uzasadniało odmowę wznowienia postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra z dnia [...] marca 2020 r. Spółka wniosła o jego zmianę i wznowienie postępowania celem uchylenia decyzji Prezesa PFRON z dnia [...] listopada 2017 r., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 10 § 1, art. 39 oraz art. 40 § 1 i 2 w zw. z art. 44 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i odmowę wznowienia postępowania, w którym nie doszło do prawidłowego doręczenia stronie decyzji kończącej postępowanie; 2) art. 148 § 1 i 2 w zw. z art. 146 § 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i stwierdzenie, że doszło do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z przekroczeniem miesięcznego terminu liczonego od dowiedzenia się przez stronę o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia, podczas gdy termin ten został dochowany; 3) art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Rozwijając zarzuty Skarżąca podniosła, że o okolicznościach uzasadniających wznowienie postępowania dowiedziała się dopiero z treści postanowienia Prezesa PFRON z dnia [...] lutego 2019 r., które doręczono jej w dniu [...] lutego 2019 r. Zdaniem Skarżącej, dopiero w uzasadnieniu tego postanowienia organ zawarł obszerne wyjaśnienia, co do sposobu doręczenia decyzji z dnia [...] listopada 2017 r. Spółka zarzuciła, że skierowanie decyzji na adres jej siedziby (wskazany w KRS) było nieprawidłowe bowiem organ I instancji winien przesłać decyzję na wskazany przez Stronę adres korespondencyjny. Wobec powyższego nie można przyjąć że decyzja ta został doręczona Skarżącej. W ocenie Spółki, wskazane naruszenie należy zakwalifikować jako przesłankę do wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że przedmiotem niniejszej sprawy jest odmowa wznowienia postępowania z uwagi na uchybienie terminu do złożenia wniosku o wznowienie. Tym samym kontrolą Sądu objęta została wyłącznie prawidłowość zbadania przez organ upływu terminu do złożenia wniosku o wznowienie oraz sama odmowa wznowienia. Poza granicami niniejszej sprawy pozostawały natomiast kwestie dotyczące prawidłowości doręczenia Spółce decyzji z dnia [...] listopada 2017 r. w trybie zastępczym oraz badanie wskazanej we wniosku przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. ocena, czy Skarżąca bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. Wyjaśnić bowiem należy, że postępowanie wznowieniowe składa się z dwóch faz. W pierwszej z nich bada się formalne podstawy wznowienia, w tym m. in. czy wniosek został złożony w terminie. W przypadku ustalenia, że podanie o wznowienie zostało wniesione po terminie – organ administracji na podstawie art. 149 § 3 k.p.a odmawia wznowienia postępowania. Odmowa taka skutkuje tym, że postępowanie nie przechodzi w etap drugi, w którym to dopiero przeprowadza się właściwe postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, na co wyraźnie wskazuje przepis art. 149 § 2 k.p.a. Z tego względu, zagadnieniem determinującym wynik niniejszej sprawy jest wyłącznie kwestia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Z kolei art. 148 § 2 k.p.a. stanowi, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że art. 148 § 2 k.p.a. jest klarowny i jasny – ustawodawca liczy bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie od daty doręczenia decyzji lecz od dnia, w którym strona dowiedziała się o danej decyzji, tj. powzięła wiadomość o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu (por. wyroki NSA: z 15 maja 2008 r. o sygn. akt II OSK 547/07; z dnia 6 czerwca 2019 r. o sygn. akt I OSK 2396/18; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń po adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. W pierwszym przypadku chodzi tylko o informację o wydaniu decyzji, w drugim o czynność jej doręczenia. Artykuł 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. dopełnienia wymogu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja (por. wyrok NSA z dnia 10 marca 2006 r. o sygn. akt II OSK 622/05; publ. ONSAiWSA 2006/5/133, Wokanda 2006/7-8/72). W wyroku z dnia 6 maja 2009 r. o sygn. akt II OSK 714/08 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi więc tu o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli chodzi o tę ostatnią informację, to nie jest tu konieczne, aby strona poznała dokładnie treść rozstrzygnięcia, wystarczy, jeżeli posiadła informację, czego dana decyzja dotyczy. Przenosząc powyższe w realia kontrolowanej sprawy Sąd w pełni podziela stanowisko organów. Materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy potwierdza bowiem ustalenia organów, że Skarżąca o decyzji z dnia [...] listopada 2017 r. dowiedziała się w dniu 22 października 2018 r., tj. w dniu odbioru pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego P. z dnia [...] października 2018 r. oraz zawiadomienia o wszczęciu egzekucji. Z otrzymanego wniosku o wszczęcie egzekucji wynikało bowiem, że podstawę egzekucji stanowi decyzja z dnia [...] listopada 2017 r. Zgodzić należy się przy tym z organami, że okoliczność tę potwierdził sam profesjonalny pełnomocnik Skarżącej, który w piśmie z dnia [...] października 2018 r. wezwał organ I instancji do doręczenia decyzji z dnia [...] listopada 2017 r. Nie można przy tym zgodzić się ze Skarżącą, że do wystąpienia z podaniem o wznowienie postępowania konieczne było poznanie obszernych wyjaśnień, co do sposobu doręczenia decyzji z dnia [...] listopada 2017 r. Skoro Skarżąca – jak twierdziła – decyzji takiej nigdy nie otrzymała, to już sama ta okoliczność, przy jednoczesnej wiedzy o wszczęciu wobec Spółki postępowania egzekucyjnego w oparciu o niedoręczoną jej decyzję, stanowiła podstawę do sformułowania wniosku na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W przepisie tym jest bowiem mowa o niebraniu udziału w postępowaniu, a nie o wadliwym doręczeniu rozstrzygnięcia przez organ. W ocenie Sądu, o zasadności stanowiska organów przemawia również okoliczność, że Spółka – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu egzekucji i zajęciu rachunków bankowych wystąpiła z zarzutami wobec postępowania egzekucyjnego, co doprowadziło do wydania wskazanego w skardze postanowienia Prezesa PFRON z dnia [...] lutego 2019 r., którym utrzymano w mocy postanowienie w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów. Oznacza to więc, że skoro Spółka kwestionowała zarzutami postępowanie egzekucyjne, to nic nie stało na przeszkodzie by już w momencie, w którym dowiedziała się o wszczęciu egzekucji złożyć podanie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją, która stanowiła podstawę tej egzekucji. Tym bardziej, gdy jak wynika z uzasadnienia do postanowienia Prezesa PFRON z dnia [...] lutego 2019 r. – Naczelnik Urzędu Skarbowego P. potraktował pismo Spółki z dnia [...] października 2018 r. jako zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, które zostały zbudowane w oparciu o tożsamą jak w niniejszej sprawie argumentację, dotyczącą wadliwości doręczenia decyzji nakazującej zwrot dofinansowania. W piśmie z dnia 24 października 2018 r. wyraźnie zaś wskazano nie tylko na numer i datę decyzji oraz organ, który ja wydał, ale co więcej wskazano, że decyzja ta stanowi podstawę wniosku egzekucyjnego, na mocy którego zajęto rachunki bankowe Spółki (vide: k. 78 akt adm.). Raz jeszcze zatem powtórzyć trzeba, że z doręczonych Spółce w dniu 22 października dokumentów wynikało, że postępowanie egzekucyjne jest prowadzone właśnie w związku z decyzją z dnia [...] listopada 2017 r., co było wystarczające do przyjęcia, że w dacie ich doręczenia Skarżąca "dowiedziała się" o decyzji (por. wyrok NSA z dnia 24 lipca 2020 r. o sygn. akt II FSK 1207/18). Reasumując prawidłowo przyjęły organy, że termin na wniesienie wniosku o wznowienie postępowania upływał w niniejszej sprawie z dniem 22 listopada 2018 r., a co za tym idzie, wniosek Skarżącej z dnia [...] marca 2019 r. złożony został z uchybieniem terminu. W tym stanie rzeczy prawidłowe było wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). Z tych wszystkich względów niezasadne okazały się zarzuty skargi i argumenty wywiedzione w ich uzasadnieniu. Wydane w sprawie postanowienia są prawidłowe i zapadły po należycie przeprowadzonym postępowaniu wstępnym. Sąd nie dopatrzył się naruszenia wskazanych w skardze przepisów, ani innego naruszenia prawa materialnego czy zasad postępowania administracyjnego. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – działając na podstawie art. 151 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2019 r., poz.2325), oddalił skargę, o czym orzekł w sentencji wyroku. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) w związku z Zarządzeniem nr 21 Prezesa Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2020 r. w sprawie wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażeniem wirusem SARS-CoV-2 ustalonych w Zarządzeniu nr 39 Prezesa Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r.