II OZ 1032/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia del. WSA Izabela Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 9 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 czerwca 2008 r., sygn. akt II SAB/Wr 14/06 w przedmiocie zasądzenia od organu zwrotu poniesionych kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w sprawie ze skargi J. K. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. w przedmiocie zawieszonego postanowieniem z dnia [...], Nr [...], postępowania administracyjnego postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 6 grudnia 2007 r., sygn. akt II SAB/Wr 14/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. do wydania w terminie miesiąca od doręczenia prawomocnego wyroku z uzasadnieniem postanowienia w sprawie zawieszonego postępowania oraz w punkcie drugim zasądził od organu na rzecz skarżącego J. K. kwotę 163 zł tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu. W zażaleniu z dnia 31 stycznia 2008 r. J. K. wniósł o zmianę orzeczenia o kosztach i zasądzenie na jego rzecz, zgodnie z przedstawionym na rozprawie w dniu 6 grudnia 2007 r. spisem poniesionych kosztów, kwoty 351 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania oraz o zasądzenie od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. kosztów postępowania zażaleniowego. Postanowieniem z dnia 20 marca 2008 r., sygn. akt II OZ 235/08, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie zawarte w punkcie drugim wyroku z dnia 6 grudnia 2007 r., wskazując w uzasadnieniu, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zasądzając na rzecz skarżącego kwotę 163 zł nie wskazał, jakie koszty składają się na tę kwotę, czyli jakie poniesione koszty uznał za niezbędne do celowego dochodzenia praw. W dniu 26 maja 2008 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przeprowadził losowanie składu orzekającego i sędziego sprawozdawcy, w związku z uchyleniem przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zawartego w punkcie drugim wyroku z dnia 6 grudnia 2007 r., a następnie zarządzeniem z dnia 27 czerwca 2008 r. skierowano sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania w składzie jednoosobowym. W wyniku orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2008r. zapadło zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 czerwca 2008 r., którym zasądzono od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. na rzecz J. K. kwotę 163 zł tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż wniosek skarżącego jest zasadny w zakresie zwrotu kwoty 163 zł na którą składają się: opłata sądowa od skargi (100 zł) oraz koszty osobistego stawiennictwa skarżącego na rozprawę w dniu 6 grudnia 2007 r., bezpośrednio poprzedzającą wydanie wyroku, na które składały się: koszt przejazdów skarżącego do i z Sądu w dniu 6 grudnia 2007 r. (13 zł) i równowartość utraconego w tym dniu przez niego zarobku (50 zł). Odnośnie pozostałych kosztów, wyszczególnionych w złożonym przez skarżącego spisie, Sąd uznał, iż koszty te poniesione przez stronę w związku z nieobowiązkowym stawiennictwem na terminach, nie były obiektywnie wymagane do tego aby skarżący mógł skutecznie zrealizować w tym postępowaniu swojego prawa jako strony do należytej, dokonywanej niezależnie od zarzutów skargi, kontroli przez sąd administracyjny legalności działań organu administracji publicznej. Zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 czerwca 2008 r. złożył J. K., zarzucając nieważność postępowania z uwagi na to, iż skład orzekający był sprzeczny z przepisami prawa tj. art. 16 § 1 i z art. 17 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy rozważyć, podniesioną w zażaleniu, przyczynę nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 4 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można podzielić wyrażonego w zażaleniu poglądu, że w niniejszej sprawie doszło do nieważności postępowania, z uwagi na to, iż skład orzekający był sprzeczny z przepisami prawa, tj. z art. 16 § 1 i z art. 17 § 1 p.p.s.a Zgodnie z art. 157 § 2 p.p.s.a. wniosek o uzupełnienie wyroku co do zwrotu kosztów sąd może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym, a w świetle art. 16 § 2 sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym orzeka w składzie jednego sędziego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Powyższe oznacza, iż na gruncie procedury sądowoadministracyjnej nie ma przeszkód prawnych, aby rozpoznanie wniosku w zakresie zwrotu kosztów nastąpiło na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego. Nieważność postępowania z powodu sprzeczności składu orzekającego z przepisami prawa zachodzi wówczas, gdy w składzie brała udział niewłaściwa liczba sędziów albo gdy któryś z członków składu orzekającego nie miał uprawnień do orzekania (art. 16 § 1 i 2 p.p.s.a.). Wyznaczenie w wyniku losowania z dnia 26 maja 2008 r. składu orzekającego do rozpoznania wniosku w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania zostało skutecznie konwalidowane przez zarządzenie z dnia 27 czerwca 2008 r. wyznaczające sprawę na posiedzenie niejawne w składzie jednoosobowym. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w sprawie nie wystąpiła przyczyna nieważności postępowania wymieniona w art. 183 § 2 pkt 4 zdanie pierwsze p.p.s.a., ani żadna inna określona w art. 183 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201 p.p.s.a., art. 203 p.p.s.a. i art. 204 p.p.s.a. Wynikająca z tego przepisu a obowiązująca w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasada koncentracji kosztów postępowania nakazuje Sądowi rozstrzygać o zwrocie kosztów w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w tych przypadkach w których Sąd umarza postępowania na zasadzie art. 54 § 3 p.p.s.a (uwzględnienie przez organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono skargi w całości w zakresie swojej właściwości ) lub art. 118 § 2 p.p.s.a (umorzenie postępowania w sprawie w której przeprowadzono postępowanie mediacyjne, jeżeli skarga na akt lub czynność wydane lub podjęte na podstawie ustaleń, o których mowa w art. 117 § 1 p.p.s.a nie zostanie wniesiona lub zostanie oddalona), jak również w postępowaniu kasacyjnym w przypadku zarówno oddalenia skargi, jak i uwzględnienia skargi kasacyjnej. Wskazane rozstrzygnięcie o kosztach znajduje uzasadnienie w brzmieniu art. 200 wymienionej ustawy procesowej, który konstytuuje ogólną zasadę, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Zwrot kosztów niezbędnych określa art. 205 p.p.s.a., w myśl tego przepisu do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie, przy czym suma kosztów przejazdu i równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata lub radcy prawnego. Należy podnieść, że odszkodowanie za utracony zarobek, a także zwrot kosztów podróży przysługuje stronie wówczas, gdy jej stawiennictwo w sądzie wynika z wezwania sądu, taką sytuację w postępowaniu sądowoadministracyjnym przewiduje art. 91 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym, Sąd może w celu dokładniejszego wyjaśnienia sprawy zarządzić stawienie się stron lub jednej z nich osobiście albo przez pełnomocnika. W przypadku gdy stawiennictwo strony jest nieobowiązkowe, kwestia zwrotu kosztów podróży oraz odszkodowania za utracony zarobek, pozostaje w sferze uznaniowości Sądu. Reasumując stwierdzić należy, iż zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 czerwca 2008 r. prawa nie narusza. Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.