II OW 74/16

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Marszałka Województwa Mazowieckiego z 22 września 2016 r. nr PZ-II.7322.5.138.2016.RT o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Marszałkiem Województwa Mazowieckiego a Starostą Piaseczyńskim przez wskazanie organu właściwego w sprawie wniosku o wydania pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, wykonanie urządzeń wodnych oraz likwidację urządzeń wodnych w związku z inwestycją drogową postanawia: wskazać Marszałka Województwa Mazowieckiego jako organ właściwy w sprawie. UZASADNIENIE Wnioskiem z 22 września 2016 r. Marszałek Województwa Mazowieckiego wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość przez wskazanie Starosty Piaseczyńskiego jako organu właściwego w sprawie wniosku o wydania pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, wykonanie urządzeń wodnych oraz likwidację urządzeń wodnych w związku z inwestycją drogową "Budowa drogi gminnej (po śladzie 4KDZ i 2KDZ) łączącej ul. Kuropatwy z ul. Puławską i z planowaną ul. Europejską w Mysiadle". W uzasadnieniu Marszałek Województwa Mazowieckiego wskazał, że pismem z 5 sierpnia 2016 r. Wójt Gminy Lesznowola, wystąpił do Starosty Piaseczyńskiego z wnioskiem o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego dla inwestycji drogowej. Zawiadomieniem z 25 sierpnia 2016 r. Starosta Piaseczyński przekazał wniosek Marszałkowi Województwa Mazowieckiego. Jako uzasadnienie zawiadomienia o przekazaniu wniosku wskazano art. 140 ust. 2 pkt 1 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2015 r., poz. 469 ze zm. – dalej jako "Prawo wodne"). Starosta Piaseczyński stwierdził, że marszałek województwa wydaje pozwolenia wodnoprawne, jeżeli szczególne korzystanie z wód, wykonywanie urządzeń wodnych lub eksploatacja instalacji bądź urządzeń wodnych są związane z przedsięwzięciami lub instalacjami, o których mowa w art. 378 ust. 2a ustawy z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2016 r., poz. 672 – dalej jako "p.o.ś."). Jako tego rodzaju przedsięwzięcie wskazał, drogę krajową nr 79, na której planowana jest m.in. likwidacja dwóch fragmentów rowów przydrożnych oraz likwidacja wylotu nr 2 do rowu przydrożnego. Marszałek Województwa Mazowieckiego wskazał, że prace, o których mowa w treści wniosku związane są z przedsięwzięciem, jakim jest budowa drogi gminnej (po śladzie 4KDZ i 2KDZ), która nie jest zaliczana do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Planowane prace związane z likwidacją dwóch fragmentów rowów przydrożnych oraz likwidacją wylotu do rowu przydrożnego drogi krajowej nr 79 nie są zaliczane do przedsięwzięć zawsze znacząco oddziałujących na środowisko. Inwestycja przecina drogę krajową nr 79, ale nie oznacza to, że staje się ona przedsięwzięciem zawsze znacząco oddziałującym na środowisko. W ocenie Marszałka Województwa Mazowieckiego, jego stanowisko potwierdza postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Warszawie z 2 czerwca 2015 r., z którego treści wynika, że przedmiotowe przedsięwzięcie nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska jako uzasadnienie podał, że rodzaj, parametry techniczne oraz zasięg potencjalnego oddziaływania na środowisko przedmiotowej inwestycji zaliczają ją do grupy przedsięwzięć wymienionych w § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 r., poz. 71), a więc do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W odpowiedzi na wniosek Starosta Piaseczyński wskazał, że w ramach inwestycji planowana jest między innymi likwidacja dwóch fragmentów rowów przydrożnych drogi krajowej nr 79 oraz likwidacja wylotu nr 2 do rowu przydrożnego nr 2 drogi krajowej nr 79. Droga krajowa nr 79 jest przedsięwzięciem zawsze znacząco oddziałującym na środowisko, zgodnie § 2 ust. 1 pkt 32 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W związku z tym wniósł o wskazanie Marszałka Województwa Mazowieckiego jako organu właściwego w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.). Ogólna właściwość organów do wydawania pozwoleń wodnoprawnych została uregulowana w art. 140 Prawa wodnego. Zasadą jest, że organem właściwym do wydawania pozwoleń wodnoprawnych jest starosta, wykonujący to zadanie jako zadanie z zakresu administracji rządowej (art. 140 ust. 1 Prawo wodnego). Ustawodawca przewidział jednak dwa wyjątki od tej zasady wskazując konkretne przypadki, w których organem właściwym jest marszałek województwa (art. 140 ust. 2 Prawa wodnego) oraz kiedy organem właściwym jest dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej (art. 140 ust. 2a Prawa wodnego). Zgodnie z art. 140 ust. 2 pkt 1 Prawa wodnego, marszałek województwa wydaje pozwolenia wodnoprawne, jeżeli szczególne korzystanie z wód, wykonywanie urządzeń wodnych lub eksploatacja instalacji bądź urządzeń wodnych są związane z przedsięwzięciami lub instalacjami, o których mowa w art. 378 ust. 2a p.o.ś. Przepis art. 378 ust. 2a p.o.ś. przewiduje natomiast, w jakich sprawach na podstawie tej ustawy właściwy jest marszałek województwa. Zgodnie z art. 378 ust. 2a pkt 2 p.o.ś., do właściwości marszałka województwa przekazano sprawy przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2016 r., poz. 353), realizowanego na terenach innych niż wymienione w pkt 1 tego przepisu. Jak wynika z akt sprawy, tego rodzaju przedsięwzięciem jest droga krajowa nr 79, natomiast przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko nie jest planowana w tej sprawie inwestycja drogowa. Planowana inwestycja drogowa przecina natomiast drogę krajową nr 79, a w ramach jej realizacji planowana jest likwidacja znajdujących się przy tej drodze dwóch fragmentów rowów przydrożnych oraz likwidacja wylotu do rowu przydrożnego. Ratio legis powierzenia marszałkowi województwa właściwości rzeczowej w tego rodzaju sprawach sprowadza się do konieczności zapewnienia, że realizacja inwestycji mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, będzie odbywać się na podstawie stosownej decyzji wydawanej przez organ samorządu województwa. Z uwagi na zasięg i znaczenie takiego oddziaływania na środowisko, prawne ramy oddziaływania na środowisko takiej inwestycji muszą zostać określone na poziomie wykraczającym poza gminę, nawet jeżeli realizacja inwestycji odbywa się tylko na terenie tej jednostki samorządu terytorialnego. W tym też kontekście należy interpretować przepis art. 140 ust. 2 pkt 1 Prawa wodnego, który stanowi o szczególnym korzystaniu z wód, wykonywaniu urządzeń wodnych lub eksploatacji instalacji bądź urządzeń wodnych związanych z przedsięwzięciami, o których mowa w art. 378 ust. 2a p.o.ś. Użycie pojęcia "związanych z przedsięwzięciami" oznacza, że ustawodawca szeroko traktuje sprawy, w których właściwy jest marszałek województwa, nie ograniczając ich jedynie do przypadków, kiedy szczególne korzystanie z wód, wykonywanie urządzeń wodnych lub eksploatacja instalacji bądź urządzeń wodnych ma odbywać się w ramach realizacji przedsięwzięć, o których mowa w art. 378 ust. 2a p.o.ś. Przepisy Prawa wodnego dotyczące wykonania urządzeń wodnych stosuje się odpowiednio do odbudowy, rozbudowy, przebudowy, rozbiórki lub likwidacji tych urządzeń (art. 9 ust. 2 pkt 2 Prawa wodnego), a więc rozbiórka fragmentu urządzenia wodnego podlega również reżimowi prawnemu przepisów dotyczących wykonywania urządzeń wodnych. Planowana w tej sprawie rozbiórka urządzeń wodnych związana jest z przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, a więc przedsięwzięciem w rozumieniu art. 378 ust. 2a pkt 2 p.o.ś. Konieczność wykładni celowościowej i systemowej art. 140 ust. 2 pkt 1 Prawa wodnego oznacza w tym przypadku, że w tej sprawie organem właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego jest marszałek województwa, a więc Marszałek Województwa Mazowieckiego. Pozwoli to Marszałkowi Województwa Mazowieckiego na skoordynowanie warunków wydawanego dla projektowanego przedsięwzięcia pozwolenia wodnoprawnego z warunkami stosownego pozwolenia wydanego w ramach realizacji drogi krajowej nr 79. Z tych względów i na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Marszałka Województwa Mazowieckiego jako organ właściwy w sprawie.