II SAB/Ol 141/22

SENTENCJA Dnia 27 października 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Bogusław Jażdżyk sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 października 2022 roku sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w O. w udzieleniu informacji publicznej I. zobowiązuje organ do rozpoznania pkt 1 wniosku skarżącego z dnia 14 maja 2022 roku, w terminie 7 dni; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala wniosek o wymierzenie organowi grzywny. UZASADNIENIE Z przekazanych akt sprawy wynika, że M. S. pismem z 14 maja 2022 r., wpływ do organu 23 maja 2022 r., wystąpił do Dyrektora Aresztu Śledczego w O. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w postaci: 1) orzeczeń Dyrektora tut. jednostki wydanych w 2021 r. na skutek przeprowadzonych postępowań dyscyplinarnych przeciwko funkcjonariuszom pełniącym obowiązki w tut. jednostce, 2) kopii porządku wewnętrznego obowiązującego w tut. jednostce. Strona wniosła o przesłanie wskazanych informacji w formie kserokopii dokumentów na wskazany adres. Pismem z 19 czerwca 2022 r. M. S. (dalej jako: "strona", "skarżący"), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w O. (dalej jako: "Dyrektor Aresztu") w przedmiocie udostepnienia informacji publicznej, której domagał się w pkt 1 wniosku z 14 maja 2022 r., tj. udostępnienia informacji w postaci orzeczeń Dyrektora Aresztu wydanych w 2021 r. na skutek przeprowadzonych postępowań dyscyplinarnych przeciwko funkcjonariuszom pełniącym obowiązki w tut. jednostce. W skardze wniósł o: 1) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z 14 maja 2022 r. w terminie 3 dni od daty uprawomocnienia się wyroku; 2) stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) wymierzenie organowi grzywny w kwocie 200 zł; 4) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym; 5) przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od uiszczenia wpisu od skargi na bezczynność. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że na skutek złożonego do organu wniosku została mu udzielona odpowiedź, że w 2021 r. Dyrektor wszczął 4 postępowania dyscyplinarne, które zakończyły się wymierzeniem kary dyscyplinarnej. Skarżący podniósł, że powyższa informacja nie była informacją, o którą wystąpił, bowiem zwrócić się o udostępnienie orzeczeń – konkretnych dokumentów wydanych przez organ w 2021 r. Doszło zatem do udostępnienia informacji innej niż objęta wnioskiem skarżącego. Podkreślono, że termin na udostępnienie informacji publicznej wynosi, zgodnie z art. 13 ust. 1 UDIP, nie później niż po 14 dniach od złożenia wniosku. W tej sprawie termin powyższy upłynął a żądana informacji nie została udostępniona. Nie zrealizowano wniosku strony, dlatego organ pozostaje w bezczynności co do udostępnienia żądanej informacji publicznej. Pismem z 28 czerwca 2022 r. Dyrektor Aresztu Śledczego w O. przekazał do Sądu wskazaną skargę, natomiast w piśmie procesowym z 12 lipca 2022 r., złożonym na żądanie Sądu w sprawie nadesłania całości akt sprawy związanych z osadzonym, poinformowano, że do aresztu nie wpłynęła żadna skarga. W załączeniu przekazano jednak kopię dokumentacji dotyczącej udostępnienia informacji publicznej skarżącemu. Poinformowano nadto, że na wniosek osób pozbawionych wolności lub innych podmiotów, zgodnie z art. 24b ust. 3 ustawy o Służbie Więziennej, nie udziela się informacji dotyczących danych osobowych funkcjonariuszy oraz pracowników Służby Więziennej. Pismem procesowym z 30 września 2022 r. skarżący wyjaśnił, że w jego zainteresowaniu nie pozostają dane osobowe funkcjonariuszy. Poza tym powszechną praktyką jest anonimizacja danych osobowych funkcjonariuszy. Pomimo upływu ustawowego terminu na udzielenie informacji publicznej, organ nie udzielił odpowiedzi, co uzasadniało – w ocenie skarżącego – wniesienie skargi do Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności i czy organ pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wyjaśnić należy, że przedmiotowa skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Oznacza to, że w przypadku takiej skargi w obecnym stanie prawnym skierowanie jej do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. W przedmiotowej sprawie z takim wnioskiem nadto wystąpił skarżący w skardze. W przedmiotowej sprawie skarga dotyczy bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z 14 maja 2022 r., w zakresie jego pkt 1, o udostępnienie informacji publicznej skierowanego do Dyrektora Aresztu, w którym domagał się on od organu orzeczeń wydanych w 2021 r. na skutek przeprowadzonych postępowań dyscyplinarnych przeciwko funkcjonariuszom pełniącym obowiązki w jednostce. Tryb i zasady rozpoznawania tego rodzaju wniosków reguluje ustawa z dnia 6 września 2001 r o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz.U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm.) dalej: "u.d.i.p." Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany pozostaje pogląd, że skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej jest dopuszczalna bez uprzedniego wzywania do usunięcia naruszenia prawa, aktualnie ponaglenia (por. wyroki NSA: z 21 lipca 2011 r. sygn. I OSK 678/11; z 3 kwietnia 2014 r. sygn. I OSK 2603/13). Stosownie do art. 13 ust. 1 i art. 14 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Przy czym podmiot, do którego został skierowany wniosek o udzielenie informacji, może dokonać następujących działań: 1) udzielić informacji publicznej; 2) udzielić w formie pisma (zawiadomienia) odpowiedzi, że wniosek nie znajduje podstawy w przepisach prawa, gdyż żądanie nie dotyczy informacji publicznej albo organ nie jest w posiadaniu danej informacji lub obowiązuje inny tryb jej udostępniania; 3) odmówić udostępnienia informacji publicznej lub umorzyć postępowanie administracyjne w drodze decyzji administracyjnej. Dla oceny, czy organ pozostaje w bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej, czego dotyczy niniejsze postępowanie, istotne znaczenie ma ustalenie, że dysponuje on informacją, która jest informacją publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. oraz że jest on podmiotem zobowiązanym do udostepnienia tej informacji, przy czym, stosownie do art. 4 ust. 3 u.d.i.p., podmioty określone w ust. 1 i 2 tego artykułu są zobowiązane do udostępnienia informacji, jeśli są w jej posiadaniu. W dalszej kolejności ustaleniu podlega, czy organ udostępnił żądaną informację lub podjął inne czynności w terminie wynikającym z u.d.i.p. Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii czy Dyrektor Aresztu Śledczego jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. do udostępniania informacji publicznej zobowiązane są m.in. podmioty reprezentujące jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 848 ze zm.) dalej: "u.s.w.", Służba Więzienna jest umundurowaną i uzbrojoną formacją apolityczną podległą Ministrowi Sprawiedliwości, posiadającą własną strukturę organizacyjną. Służba Więzienna zgodnie z art. 2 ust. 1 u.s.w. realizuje na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. z 2021 r. poz. 53 i 472) zadania w zakresie wykonywania tymczasowego aresztowania oraz kar pozbawienia wolności i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności. Nadto z art. 7 pkt 3 u.s.w. wynika, że organem służby więziennej jest m.in. dyrektor aresztu śledczego. Nadto art. 8 ust. 1 pkt 3 u.s.w. stanowi, że jednostkami organizacyjnymi Służby Więziennej są m.in. areszty śledcze. Z art. 6 u.s.w., wynika natomiast, że koszty związane z funkcjonowaniem Służby Więziennej są pokrywane z budżetu państwa. Stosownie do treści art. 13 ust. 1 u.s.w. aresztem śledczym kieruje dyrektor. Do zakresu działania dyrektora aresztu śledczego należy w szczególności realizacja zadań wynikających z innych ustaw (art. 13 ust. 2 pkt 7 u.s.w.). Przytoczone uregulowania prawne skłaniają do wniosku, że dyrektor aresztu śledczego, jako jeden z organów Służby Więziennej, czyli formacji powołanej do realizacji zadań publicznych ze środków publicznych, jest podmiotem zobowiązanym do udostepnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Przystępując do analizy wniosku skarżącego z punktu widzenia przedmiotowego pozostaje wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Ta ogólna definicja znajduje doprecyzowania w art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to w sposób otwarty, czemu służy zwrot "w szczególności". Doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę u.d.i.p., a także konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Za taką uznaje się wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym (komunalnym bądź Skarbu Państwa), jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 181/02; wyrok NSA z dnia 20 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02 oraz M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 28). W u.d.i.p. wśród przykładowych informacji publicznych wskazano m.in. informacje o organizacji oraz przedmiocie działalności i kompetencjach organów władzy publicznej i innych podmiotów wykonujących zadania publiczne (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b i c u.d.i.p.), a także o zasadach funkcjonowania takich podmiotów, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.). Nadto informacją publiczną są dane publiczne, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć (art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret pierwsze u.d.i.p.). W orzecznictwie podkreśla się również, że informacją publiczną są informacje dotyczące wykonywania zadań publicznych utrwalone na nośniku w formie pisemnej, dźwiękowej, wizualnej lub audiowizualnej. Jednocześnie akcentuje się powiązania informacji publicznej z dynamiczną działalnością państwa, jako organizatora życia społeczno-gospodarczego z jednoczesnym wskazaniem, że w demokratycznym państwie prawa jak najszerszy katalog informacji musi być przedmiotem kontroli społecznej (wyroki: NSA z dnia 31 maja 2004 r., OSK 205/04, WSA w Warszawie: z 28 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1542/08, z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 933/10, z 10 listopada 2010 r., sygn. akt II SAB/Wa 117/09, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należało stwierdzić, że treść orzeczeń dyscyplinarnych, które w 2021 r. zostały wydane w stosunku do funkcjonariuszy aresztu śledczego z uwagi na stwierdzone popełnienie przewinienia dyscyplinarnego (art. 230 ust. 1 u.s.w.) stanowi informację publiczną. Jak wynika z jednolitego orzecznictwa sądów administracyjnych przebieg i wynik postępowania dyscyplinarnego prowadzonego względem osób wykonujących zadania publiczne, stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Jak wskazał WSA w Poznaniu w wyroku z 10 marca 2021 r. (sygn. akt IV SAB/Po 163/20), w ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym (wyrok z 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 196/13): "postępowanie dyscyplinarne wobec pracownika naukowego jak i dokumentacja przebiegu tego postępowania ma charakter informacji publicznej albowiem wytworzona postała w toku realizacji zadań publicznych przez właściwy organ jakim jest komisja dyscyplinarna. Odpowiedzialność dyscyplinarna jest przewidziana w pragmatykach służbowych regulujących status funkcjonariuszy służb mundurowych, np. Policji, w pragmatykach regulujących status prawny innych pracowników mianowanych, jak np. właśnie nauczycieli oraz ustawach regulujących ustrój i funkcjonowanie poszczególnych samorządów zawodowych, np. adwokackiego. Jest to odpowiedzialność typu karnego, choć najczęściej sprawowana przez podmioty mające charakter organu administracji publicznej, chociażby w znaczeniu funkcjonalnym (por. art. 1 pkt 2 k.p.a.) za wykroczenia dyscyplinarne. [...] Rekapitulując powyższe rozważania stwierdzić należy, że informacja o treści prawomocnego orzeczenia komisji dyscyplinarnej dla pracowników naukowych, orzekającej o zastosowaniu jednej z kar dyscyplinarnych, o których mowa w ustawie o Państwowej Akademii Nauk (....) ma walor informacji publicznej i może podlegać udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, przy zachowaniu ochrony prawa do prywatności i tajemnic ustawowo chronionych". Z kolei w wyroku z 2 czerwca 2015 r. (sygn. akt I OSK 2057/14) Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że walor informacji publicznej ma informacja o wyrokach dyscyplinarnych zapadłych w sprawach dotyczących prokuratorów, wskazując że: "W tym zakresie odrębnej regulacji nie zawiera także art. 76 ust. 2 ustawy o prokuraturze, który stanowi, że orzeczenie dyscyplinarne można podać do wiadomości publicznej po jego uprawomocnieniu się, na podstawie uchwały sądu dyscyplinarnego. Czym innym jest obowiązek urzędowego upublicznienia informacji publicznej, czym innym zaś udostępnienie jej na wniosek. Przepisy te pełnią zatem odmienną funkcję, w pierwszym przypadku chodzi o rodzaj dodatkowej dolegliwości dla obwinionego oraz względy prewencji ogólnej, w drugim o realizację konstytucyjnego prawa do informacji publicznej. W związku z tym stwierdzić należy, iż żadne przepisy innych ustaw nie regulują zasad i trybu udostępniania orzeczeń sądów dyscyplinarnych dla prokuratorów. Oznacza to, że do wniosku o udostępnienie kserokopii orzeczeń sądów dyscyplinarnych dla prokuratorów mają zastosowanie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej". Skoro więc sądownictwo administracyjne opowiada się za posiadaniem waloru informacji publicznej przez dane o postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym wobec pracowników naukowych, jak i wobec prokuratorów, to również dane o postępowaniach dyscyplinarnych prowadzonych wobec funkcjonariuszy służby więziennej stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. W rozpoznawanej sprawie pomimo wniosku skarżącego (z 15 maja 2022 r.) o udostępnienie treści orzeczeń dyscyplinarnych, które zapadły w 2021 r. przeciwko funkcjonariuszom jednostki Dyrektor Aresztu pismem z 6 czerwca 2022 . poinformował skarżącego, że w 2021 r. wszczęto cztery postepowania dyscyplinarne, które zakończyły się wymierzeniem kary dyscyplinarnej. Organ nie przesłał jednak treści tych orzeczeń dyscyplinarnych a tego dotyczył wniosek o udostepnienie informacji publicznej. W tym miejscu wyjaśnić pozostaje, że w orzecznictwie przyjmuje się, że bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej może przybrać jedną z postaci: 1) podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej w ogóle nie odpowiada na wniosek strony skarżącej, a więc podmiot zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i milczy wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji (por. m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 maja 2008 r., sygn. akt II SAB/Wa 28/08); 2) podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej przekracza termin określony w art. 13 u.d.i.p., a więc nie podejmuje w terminie wskazanym w art. 13 ww. ustawy stosownych czynności (por: wyrok WSA w Warszawie z 4 lutego 2013 r., sygn. akt II SAB/Wa 485/12); 3) podmiot zobowiązany udziela informacji, lecz dokonuje przedstawienia informacji innej, niż ta, na którą oczekuje strona lub też informacji wymijającej, a więc zachodzi sytuacja, gdy wnioskodawcy zostaje formalnie udzielona informacja publiczna, ale nie dotyczy ona pytań zawartych we wniosku, a zatem odpowiedź w ogóle nie dotyczy wniosku lub zawiera informacje niezwiązane z treścią wniosku; 4) podmiot zobowiązany udziela wprawdzie wnioskodawcy lakonicznej informacji, że nie dysponuje informacją publiczną, ale nie udowadnia swoich twierdzeń, a nawet nie uwiarygadnia, że nie posiada żądanej informacji publicznej (por. wyrok NSA z 27 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 156/12, dostępny CBOSA). W rozpoznawanej sprawie zaistniał przypadek, gdy organ udziela na wniosek informacji publicznej lecz przedstawia informację inną niż żądana we wniosku. Wobec powyższego błędne pozostaje stanowisko Dyrektora Aresztu, że udzielił informacji publicznej na wniosek skarżącego z 15 maja 2022 r. w zakresie pkt 1. Udzielił bowiem informacji co do ilości prowadzonych postępowań dyscyplinarnych przeciwko funkcjonariuszom, nie udostępnił natomiast treści orzeczeń dyscyplinarnych, a tego dotyczył wniosek. W tym miejscu pozostaje wyjaśnić, że obowiązek udostępnienia takich orzeczeń nie oznacza naruszenia zakazu wynikającego z treści art. 24b ust. 3 u.s.w., bowiem informacji dotyczących danych osobowych funkcjonariuszy oraz pracowników nie udziela się na wniosek osób pozbawionych wolności lub innych podmiotów. W kontrolowanej sprawie organ nie udzielił skarżącemu żądanej informacji w zakreślonym przez art. 13 ust. 1 u.d.i.p. terminie, w związku z czym sąd na postawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał Dyrektora Aresztu do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 15 maja 20221 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie pkt 1 w terminie 7 dni (pkt I wyroku). Przy czym podkreślić należy, że nie jest rolą sądu administracyjnego, w przypadku skargi na bezczynność w sprawie kontrolowanej na gruncie u.d.i.p., nakazanie adresatowi w jaki sposób powinien załatwić skierowany do niego wniosek (por. wyrok NSA z 4 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1111/18, dostępny CBOSA). Stąd zobowiązanie do załatwienia wniosku nie oznacza nakazania organowi udostępnienia żądanej przez skarżącego informacji. Nie jest bowiem wykluczone wydanie przez organ decyzji odmawiającej, jeśli uzna, że zachodzą przesłanki do tego z uwagi na ograniczenia wynikające z przepisów o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych albo ze względu na prywatność osoby fizycznej (art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.). Jeżeli natomiast organ uważa, że doszłoby do nadużycia prawa – to właściwą formą reakcji na wniosek jest również wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (por. wyrok WSA w Poznaniu z 30 listopada 2021 r., sygn. II SAB/Po 98/21, dostępny CBOSA). Oczywiście - co jeszcze raz wymaga podkreślenia – sąd w niniejszym postępowaniu nie przesądza, że zachodzi konieczność wydania powyższej decyzji. Jednocześnie sąd uznał stosownie do art. art. 149 § 1a p.p.s.a., że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt II wyroku). Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12, dostępny CBOSA). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. II OSK 468/13 , wyrok WSA we Wrocławiu z 10 kwietnia 2014 r., sygn. II SAB/Wr 14/14; wyroki WSA w Poznaniu z 11 marca 2015 r., sygn. IV SAB/Po 19/15, dostępne CBOSA). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zachowanie podmiotu zobowiązanego w kontrolowanej sprawie świadczyło o błędnej interpretacji prawa, jednak nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych na niego mocą u.d.i.p, jaskrawego braku woli załatwienia sprawy, czy ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Ponadto sąd nie przychylił się do wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny w związku z zaistniałą w sprawie bezczynnością. Należy bowiem zwrócić uwagę, że z literalnej wykładni art. 149 § 2 p.p.s.a., wynika, że wymierzenie takiej grzywny zależy od uznania sądu (może nastąpić z urzędu, bez wniosku strony). Należy również mieć na względzie, że środek ten powinien być stosowany z rozwagą, a więc w szczególnie drastycznych przypadkach bezczynności w załatwieniu sprawy. Tym samym chodzi o sytuacje, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Ponadto musi istnieć uzasadniona obawa, że bez dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. W niniejszej sprawie nie zachodziły podstawy do stwierdzenia, że bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa, co wykluczało celowość wymierzenia organowi grzywny ( pkt III wyroku).