II SA/Rz 825/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Maciej Kobak /spr./ WSA Elżbieta Mazur-Selwa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 listopada 2020 r. sprawy ze skargi Wojewody [....] na zarządzenie Burmistrza [....] z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora Zespołu Szkół Sportowych I. stwierdza nieważność zaskarżonego zarządzenia; II. zasądza od Burmistrza [...] na rzecz skarżącego Wojewody [....] kwotę 480 zł /słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Zarządzeniem nr [...] z dnia [...] września 2019 r. Burmistrz powierzył B.Z. dyrektorowi Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] Szkoły pełnienie obowiązków dyrektora Zespołu Szkół na okres od 1 października 2019 r. do 30 czerwca 2020 r. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Wojewoda zakwestionował przedmiotowe zarządzenie Burmistrza oraz wniósł o stwierdzenie jego nieważności w całości. W uzasadnieniu skargi Wojewoda wskazał, że własnym rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] września 2019 r. nr [...] stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w sprawie utworzenia Zespołu Szkół. Następnie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 8 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 1284/19 oddalił skargę Gminy na ww. rozstrzygnięcie nadzorcze. Skarga kasacyjna od wskazanego wyroku nie została jeszcze rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wojewoda opierając się na poglądzie wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 16 czerwca 2020 r. sygn. I OSK 750/20 (odmawiającym wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego z dnia [...] września 2019 r.), podniósł że z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność przedmiotowej uchwały, nastąpiło z mocy prawa wstrzymanie jej wykonania. W ocenie Wojewody, Burmistrz wydając zaskarżone zarządzenie z dnia [...] września 2019 r. naruszył w sposób istotny art. 92 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 713, dale: u.s.g.). Dlatego też uzasadnione jest stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu prawnego. W odpowiedzi na skargę, Burmistrz wniósł o jej oddalenie, a także zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Burmistrz zaprzeczył argumentacji skargi, że wstrzymanie wykonania przedmiotowej uchwały nastąpiło z mocy prawa. W jego ocenie wstrzymanie wykonania uchwały nie jest środkiem prawnym możliwym do zastosowania w sytuacji wykonania uchwały przed dniem wydania rozstrzygnięcia nadzorczego przez organ nadzoru. Burmistrz wyjaśnił także, że wykonanie uchwały w przedmiocie utworzenia Zespołu Szkół , przed dniem wydania przez Wojewodę rozstrzygnięcia nadzorczego pociągnęło za sobą szereg następstw w sferze administracyjnej, cywilnoprawnej i prawa pracy. Następstwem powyższego było również wydanie przez Burmistrza przedmiotowego zarządzenia w celu bieżącego, nieprzerwanego funkcjonowania placówki szkolnej. Burmistrz podniósł, że wydane zarządzenia w sprawie powierzenia obowiązków dyrektora szkoły miało charakter czasowy i stanowiło naturalne następstwo utworzenia Zespołu Szkół . Burmistrza zaakcentował ponadto, że pomimo ogłoszenia konkursu na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół , pismem z dnia 25 września 2019 r. Kurator Oświaty poinformował Zastępcę Burmistrza, że w związku ze stwierdzeniem przez Wojewodę nieważności przedmiotowej uchwały, nie ma podstaw prawnych do uzgodnienia powierzenia stanowiska dyrektora szkoły B.Z.. Okoliczność ta spowodowała po stronie organu prowadzącego konieczność powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora w trybie art. 63 ust. 13 Prawa oświatowego. Końcowo Burmistrz wyjaśnił, że skoro doszło do wykonania w całości uchwały w sprawie utworzenia Zespołu Szkół przed dniem wydania rozstrzygnięcia nadzorczego, to naturalną konsekwencją było wydanie przedmiotowego zarządzenia. Stąd też trudno podzielić stanowisko Wojewody co do zasadności stwierdzenia nieważności przedmiotowego zarządzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozważył, co następuje: W pierwszej kolejności Sąd podaje, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 pkt 3 zzs ⁴ ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( Dz. U. 2020 r. poz. 374 ). Skarga jest zasadna. Wojewoda zaskarżył zarządzenie Burmistrza nr [...] z dnia [...] września 2019 r. w trybie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, (Dz. U. 2020 r., poz. 713.; dalej w skrócie: "usg"). Kwestionowane zarządzenie stanowi akt organu jednostki samorządu terytorialnego, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a W sprawie nie ma sporu, że rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] września 2019 r. nr [...] wojewoda stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w sprawie utworzenia Zespołu Szkół. Nie ma również sporu, że przedmiotowe rozstrzygnięcie nadzorcze zostało doręczone Radzie Miejskiej w dniu [...] września 2019 roku. Zgodnie z postanowieniami art. 92 ust. 1 usg "Stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy wstrzymuje ich wykonanie z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności, z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego." Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 16 czerwca 2020 roku, sygn. akt I OSK 750/20, w przedmiocie odmowy wstrzymania powołanego wyżej rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody z dnia [...] września 2019 roku, zawarte w treści art. 92 ust. 1 usg sformułowanie "wstrzymuje ich wykonanie z mocy prawa" należy odczytywać w ten sposób, że uchwała, której nieważność stwierdził organ nadzoru, od daty doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego nie wywołuje skutków prawnych. Na gruncie niniejszej sprawy oznacza to tyle, że z dniem 26 września 2019 roku nie można przyjąć, że doszło do utworzenia Zespołu Szkół. Innymi słowy: wstrzymanie wykonania aktu na podstawie art. 92 ust. 1 usg należy rozumieć szeroko, jako tymczasowe pozbawienie wynikających z niego bezpośrednio i pośrednio skutków prawnych. Organy gminy od dnia doręczenia gminie rozstrzygnięcia nie mogą traktować aktu objętego tym rozstrzygnięciem, jako aktu obowiązującego i jako aktu wywołującego skutki prawne – wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 4 października 2017 r., sygn. II SA/Go 834/17. Rację ma Burmistrz twierdząc, że uchwała z dnia [...] sierpnia 2019 r., do czasu uprawomocnienia się rozstrzygnięcia nadzorczego z dnia [...] września 2019 roku, pozostaje w obrocie prawnym, nie dostrzega jednak, że do tego czasu nie może również wywoływać skutków prawnych. W takim skonfigurowaniu prawnym wydanie zarządzenia w przedmiocie powierzenia funkcji Dyrektora Zespołu Szkół na okres od 1 października 2019 r. do 30 czerwca 2020 r., w czasie, w którym z mocy art. 92 ust. 1 usg, w związku z wydaniem przez Wojewodę rozstrzygnięcia nadzorczego z dnia [...] września 2019 r., wykonanie uchwały o utworzeniu tego Zespołu było wstrzymane, należy ocenić jako prawnie niedopuszczalne. Celem art. 92 ust. 1 usg jest zapobieganie możliwości wywołania skutków prawnych przez akt organu jednostki samorządu terytorialnego, w stosunku do którego zachodzi podejrzenie o jego niezgodności z prawem, a także uniemożliwienie stosowania zakwestionowanego rozstrzygnięciem nadzorczym aktu do czasu uprawomocnienia się rozstrzygnięcia organu nadzoru. Nadto ma on zapobiegać ignorowaniu przez organy jednostki samorządu terytorialnego rozstrzygnięć nadzorczych stwierdzających nieważność uchwał/zarządzeń, co prowadziłoby do tego, że przepisy prawa przyznające organowi nadzoru kompetencje do stwierdzania nieważności uchwały/zarządzenia, pozostawałyby de facto martwe. Nie wywierałyby bowiem skutecznego wpływu na los spraw, do których odnosiły się kwestionowane w trybie nadzoru uchwały/zarządzenia - por. wyroki: WSA w Warszawie z 7 marca 2017 r., II SA/Wa 2197/16 oraz z 17 sierpnia 2017, II SA/Wa 249/17, WSA w Kielcach z dnia 15 marca 2018 r. II SA/Ke 103/18, dostępne w CBOSA). Należy podkreślić, że analogiczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 grudnia 2018 r., sygn. I OSK 2175/18. Rozpoznawana przez NSA sprawa dotyczyła wprawdzie zarządzenia o powołaniu komisji konkursowej wyłaniającej kandydata na stanowisko dyrektora zespołu placówek oświatowych, w sytuacji gdy wcześniej rozstrzygnięciem nadzorczym stwierdzono nieważność zarządzenia o odwołaniu dyrektora, którego wykonanie zostało wstrzymane z mocy prawa na mocy art. 92 ust. 1 u.s.g., niemniej opierała się na tych samych założeniach. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonego zarządzenia. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a.