IV SO/Wr 35/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA del. Tomasz Judecki po rozpoznaniu w Wydziale IV w dniu 14 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. K. o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Rejonowemu w Z. za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę postanawia: I. wymierzyć Prokuratorowi Rejonowemu w Z. grzywnę w kwocie 100 (słownie: sto) złotych; II. zasądzić od Prokuratora Rejonowego w Z. na rzecz skarżącego kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 5 września 2022 r. J. K. (dalej: wnioskodawca, skarżący) wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o wymierzenie Prokuratorowi Rejonowemu w Z. (dalej: organ) grzywny za nieprzekazanie Sądowi skargi z dnia 4 marca 2021 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Uzasadniając żądanie, wnioskodawca wskazał, że dnia 4 marca 2021 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność w rozpatrzeniu jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 2 listopada 2020 r. Organ w dniu 5 marca 2021 r. potwierdził odbiór przesyłki. Według skarżącego termin przekazania skargi minął 20 marca 2021 r. a organ przekazał skargę dnia 14 kwietnia 2021 r. W odpowiedzi na złożony wniosek, w piśmie z dnia 9 września 2022 r. organ wyjaśnił, że w sprawie doszło do nieznacznego omyłkowego przekroczenia terminu przekazania skargi, które to przekroczenie wyniosło 10 dni. Wymieniona omyłka była spowodowana zastosowaniem ogólnych przepisów dotyczących przekazania skargi. Przyznano rację skarżącemu, ze skarga winna być przekazana zgodnie z ustawą z dnia 6 września 2021 r. o dostępie do informacji publicznej, której przepisy wskazują na krótszy termin przekazania skargi, tj. 15 dni od dnia otrzymania skargi. Organ dodał, że opóźnienie w przekazaniu skargi nie miało wpływu na prawa i obowiązki skarżącego ponieważ jego skarga z dnia 4 marca 2021 r. została odrzucona przez Sąd postanowieniem z dnia 17 czerwca 2021 r., sygn. akt IV SAB/Wr 169/21. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarga jednak dotyczy bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, a w myśl art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902) – w skrócie: u.d.i.p. – przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Przepis art. 21 pkt 1 u.d.i.p. stanowi zatem lex specialis w stosunku do przepisu art. 54 § 2 p.p.s.a. Zgodnie zaś z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. akt I OZ 996/10). Celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko funkcja dyscyplinująca (mająca na celu doprowadzenie do wykonania przez organ administracji ciążącego na nim obowiązku procesowego), ale również funkcja represyjna. Ta druga służy ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym, grzywna pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie nią służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ administracji, jak i przez inne organy administracji. W wymiarze indywidualnym ukarany organ administracji będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09 i postanowienie NSA z dnia 11 maja 2012 r. sygn. akt I OZ 328/12). Wskazać należy, że powołany przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiona jest jego uznaniu, o czym świadczy użycie sformułowania "sąd może" orzec o wymierzeniu organowi administracji grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku wypełnił obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi administracji grzywny ma bowiem na celu nie tylko jego dyscyplinowanie, lecz ma również stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W okolicznościach faktycznych sprawy nie ulega wątpliwości, że organ nie wywiązał się z ustawowego obowiązku przekazania do sądu administracyjnego skargi wraz z odpowiedzią na skargę oraz z aktami sprawy w terminie. Stwierdzone zaniechanie organu w zakresie realizacji obowiązków związanych z przekazaniem skargi niewątpliwie narusza art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Mając na uwadze upływ czasu jaki minął od daty złożenia przez stronę skargi na bezczynność organu Sąd uznał, że wymierzenie organowi grzywny w danych okolicznościach stanowi konieczny środek dyscyplinująco-represyjny, ukierunkowany na przymuszenie organu do przesłania skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy. W rozpoznawanej sprawie okoliczność bezsporną stanowi fakt, że wnioskodawca wniósł skargę do tutejszego Sądu za pośrednictwem organu (data wpływu: 5 marca 2021 r.). Tym samym, zgodnie z treścią art. 54 § 2 p.p.s.a., organ powinien przekazać tę skargę do WSA we Wrocławiu w terminie 15 dni od jej wniesienia, tj. do dnia 22 marca 2021 r. (biorąc pod uwagę, że ostatni dzień terminu przypadał w sobotę 20 marca 2021 r.). Zatem należy stwierdzić, że termin ten został przekroczony, skoro organ przekazał skargę dopiero w dniu 14 kwietnia 2021 r. tj. z 22-dniowym opóźnieniem. Mając na uwadze opisane wyżej okoliczności, Sąd uznał wniosek strony za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 100 zł. Określając wysokość grzywny w niniejszej sprawie, Sąd miał na względzie zarówno treść wniosku oraz charakter sprawy będący przedmiotem skargi (bezczynność), okres uchybienia terminowi przekazania skargi, jak również fakt, że w dacie rozpoznawania wniosku skarga strony została już przekazana Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi sprawy, a organ w odpowiedzi na wniosek wyjaśnił powody zwłoki w przekazaniu skargi. W ocenie Sądu, grzywna w ww. wysokości pozwala na osiągnięcie celów, dla których środek ten został przewidziany. Z powyższych względów, na podstawie art. 55 § 1 i art. 154 § 6 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie I sentencji postanowienia. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, zawarte w punkcie II sentencji postanowienia, wynika z art. 100 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.