II SA/Po 705/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy po rozpoznaniu w dniu 23 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. J. na pismo Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2019 r. znak [...] w przedmiocie prawidłowości ogrzewania sali sprzedaży w pawilonie handlowym postanawia: odrzucić skargę. /-/ E. Brychcy UZASADNIENIE Pismem z dnia [...] października 2019 r. I. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę wskazując, iż wnosi ją "wobec uzyskanej od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. [...] odpowiedzi ( [...] r) na moją informację (e-mail z [...] 09 2019 r) o wznowieniu z nadejściem chłodów emisji spalin do środowiska z rozbudowanego obiektu przy ul. [...] w [...]". W dalszej części pisma skarżący odniósł się krytycznie do działań organów Nadzoru Budowlanego w zakresie kontroli i "aprobaty" samowoli budowlanej dokonanej przez inwestora na wskazanej wyżej nieruchomości, a polegającej na wprowadzeniu ogrzewania obiektu przez niewłaściwe urządzenie grzewcze. Nawiązał przy tym do toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu pod sygn. akt II SAB/Po [...] postępowania wskazując, że nie wniósł w tej sprawie skargi kasacyjnej, jednak jednocześnie krytykując rozstrzygnięcie Sądu. Skarżący wskazał na szereg, w jego ocenie, błędów popełnianych przez organy Nadzoru Budowlanego oraz skonkludował, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla M. [...] nie może wyprostować stanu faktycznego, który sam sprokurował. Wreszcie poinformował Sąd, że komplet istotnych dokumentów w przedmiotowej sprawie jest zgromadzony w aktach spraw (tu wskazał sygnaturę II SAB/Po [...]) będących w posiadaniu Sądu. Wskazał także, że z przykrością przyjmuje, iż badanie sprawy przez Sąd Administracyjny ogranicza się wyłącznie do oceny, czy przy wydawaniu decyzji administracyjnych zachowano wymagane przepisami kpa procedury. Zdaniem skarżącego zniechęca to do piętnowania zachowań bezprawnych i moralnie wątpliwych. Do skargi załączył skarżący szereg dokumentów, na których poczynił adnotacje. Na wezwanie Sądu z dnia [...] października 2019 r. (k. 18 akt sądowych) skarżący wskazał, iż przedmiotem jego skargi jest działanie organów nadzoru budowlanego "związaną z nie przestrzeganiem przepisów Ustawy "Prawo Budowlane" w procesie tworzenia i wydawania decyzji administracyjnych dotyczących realizacji inwestycji pt. Rozbudowa pawilonu handlowego zlokalizowanego w [...] przy ul. [...]". Skarżący szeroko opisywał nieprawidłowości, jakich dopatrzył się w działaniu organów Nadzoru Budowlanego, urzędników Wydziału Budownictwa Urbanistyki i Architektury UM [...] oraz pracowników WINB i PINB. Skonkludował, iż ufa, że Sąd Administracyjny nie tylko zbada, czy tworzone w urzędach dokumenty spełniają literalnie wymagania Kpa, ale także oceni jakość tych dokumentów. W ocenie skarżącego opisany przez niego szczegółowo przypadek pokazuje brak profesjonalizmu i bałaganiarstwo oraz tendencyjność w wydawaniu decyzji administracyjnych oraz lekceważenie obywatelskiej walki o przestrzeganie prawa. Inspektor Nadzoru Budowlanego, któremu przesłano skargę I. J. odpowiedział, w piśmie z dnia [...] stycznia 2020 r., iż w dniu [...] sierpnia 2018 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie prawidłowości ogrzewania sali sprzedaży w pawilonie handlowym zlokalizowanym z [...] przy ul. [...] a, w którym stroną jest K. L. i P. L.. W dniu [...] stycznia 2019 r. PINB – decyzja nr [...] nakazał ww. inwestorom likwidację urządzenia technicznego – pieca wolnostojącego zlokalizowanego w ww. sali. Sprawa zawisła ostatecznie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu [przypis Sądu – chodzi o postępowanie o sygn. akt II SA/Po [...]]. Podkreślono, że skargi Pana I. J. wniesione do WSA w Poznaniu dotyczą ww. sprawy. W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2020 r. I. J. szeroko, po raz kolejny, opisywał swoje niezadowolenie z działania PINB i WINB, wskazując szereg pism kierowanych do organów, na które w większości nie otrzymał odpowiedzi. W szczególności do pisma skarżący załączył swój e-mail z dnia [...] września 2019 r. skierowany do PINB i WINB, wskazując, że wyłącznie PINB na niego odpowiedział. Załączył również ową odpowiedź PINB – pismo z dnia [...] października 2019 r. Oba wymienione pisma były przedmiotem skargi złożonej w niniejszej sprawie. Ponieważ treść skargi nadal pozostawiała wątpliwości, w wykonaniu zarządzenia z dnia [...] czerwca 2020 r. wezwano skarżącego do wskazania: 1. przeciwko jakiemu konkretnie organowi skarżący wnosi skargę (tj. organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy); 2. co jest przedmiotem skargi (decyzja, postanowienie, inny akt z zakresu działalności administracji publicznej) ze wskazaniem konkretnych informacji jak data i numer; a jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność organu – wskazanie załatwienia jakiej sprawy domaga się od organu skarżący ze wskazaniem skierowanego przez skarżącego do organu żądania w tej sprawie oraz wykazanie, że skarżący przed wniesieniem skargi do Sądu wniósł do tego organu ponaglenie (zgodnie z art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego);3. konkretnego naruszenia przez wskazany organ przepisów prawa lub interesu prawnego skarżącego - w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem uznania, że zgodnie z literalną treścią pisma z dnia [...] października 2019 r. skarżący złożył skargę na pismo Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2019 r. oraz wydania rozstrzygnięcia w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy. W podpowiedzi na powyższe wezwanie I. J. po raz kolejny wykazał szerokie niezadowolenie z działań organów Nadzoru Budowlanego nie odpowiadając na precyzyjnie sformułowane pytania Sądu. Skarżący po raz kolejny nie wskazał w sposób jednoznaczny na organ, przeciwko któremu skarga została wniesiona, przedmiot skargi, wyczerpanie środków zaskarżenia, nie wykazał jakiego naruszenia prawa dotyczy skarga, ani swojego interesu prawnego. W obszernych, nacechowanych emocjonalnie wywodach skarżący podważa działania wielu organów, porusza wiele wątków i nie odpowiada na pytanie Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu. Na wstępie wskazać należy, że Sąd z urzędu bada w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej – Ppsa). W ramach tej wstępnej kontroli dokonuje przede wszystkim badania swojej właściwości biorąc pod uwagę przepisy art. 3 § 2, 2a i 3, art. 4 i art. 5 Ppsa. Stosownie do art. 3 § 2 Ppsa, kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty określone w tym przepisie, m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne i postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 1 i 2). Zgodnie z pkt 8 i 9 art. 3 § 2 Ppsa, skarga służy także na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1-4, tj. gdy organ nie wydaje decyzji, postanowienia, względnie innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a także na bezczynność w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Odnosząc się do powyższego wyjaśnić należy, że z akt sprawy wynika, iż skarżący konsekwentnie kwestionuje działania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego związane z badaniem kwestii prawidłowości ogrzewania sali sprzedaży w pawilonie handlowym zlokalizowanym w [...] przy ul. [...]. Skarżący wielokrotnie zwracał się do tego organu z żądaniami podjęcia czynności kontrolnych, gdyż jego zdaniem zamontowanie przez inwestorów wkładu kominkowego opalanego drewnem, a następnie pieca żeliwnego jest niezgodne z zatwierdzonym projektem budowlanym. Wobec nie dających się usunąć wątpliwości co do przedmiotu i charakteru skargi, Sąd dwukrotnie wzywał skarżącego do ich sprecyzowania. Mimo to skarżący w kolejnych składanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu pismach wypowiada się w sposób wielowątkowy, wskazując na wile organów, przedmiotów skargi, wplatając w to osobiste uwagi w zakresie postępowania organów Nadzoru budowalnego, co uniemożliwia odczytanie skargi inaczej, aniżeli wskazano w rygorze z zarządzenia z dnia [...] czerwca 2020 r. Uznając zatem, że skarga została wniesiona na pismo Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2019 r. znak [...] Sąd wskazuje, że pismo to stanowiło odpowiedź tego organu na informację zawartą w treści e-mail z dnia [...] września 2019 r., a pochodzącą od skarżącego, którego organ określił, jako "nie stronę postępowania" w sprawie prawidłowości ogrzewania Sali sprzedaży w pawilonie handlowym zlokalizowanym w [...], przy ul. [...]. W piśmie organ poinformował skarżącego, że PINB akta sprawy w powyższym zakresie przekazał Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w związku z wniesieniem skargi przez strony postępowania. Powołując się na treść art. 170 Ppsa organ wskazał, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Zatem, jak wskazał organ, sprawa zgodności postanowienia z prawem nie może być odmiennie oceniana ani przez organ administracji publicznej, ani przez sąd administracyjny, a na organie ciąży obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Sadu. Dalej organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki obligujące organ do zawieszenia postępowania administracyjnego, dotyczącego zbadania zgodności z prawem kwestionowanej decyzji PINB do czasu zakończenia postępowania sądowego prawomocnym wyrokiem. Wskazać również należy, że opisany powyżej e-mail skierowany do organu przez skarżącego w dniu [...] października 2019 r., zatytułowany "zadymianie otoczenia" był pismem, w którym skarżący wykazał swoje niezadowolenie z działań Nadzoru Budowlanego i sygnalizacją o nieprawidłowościach dotyczących nieruchomości przy ul. [...], a dotyczących emisji spalin. Na tle powyższych rozważań wskazać należy, że kwestionowane skargą do sądu administracyjnego pismo nie należy do żadnej z wyżej wymienionych zaskarżalnych do sądu administracyjnego form działania administracji publicznej. Dlatego też wniesiona skarga nie mogła podlegać merytorycznemu rozpoznaniu. Należy zauważyć, że wiadomość e-mail kierowana była do PINB oraz przekazana do wiadomości WINB i do Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego. Jeśli zatem spróbować podjąć próbę zakwalifikowania prawnego tego pisma, to stanowiło ono najpewniej skargę, o której mowa w przepisach Działu VIII Kpa, zatytułowanego "Skargi i wnioski" (art. 221- 240 Kpa). Stosownie do treści art. 227 Kpa przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Skarga tego rodzaju jest szczególnym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, zawierającym zarzut wadliwej działalności organu lub jego pracownika. Uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne o charakterze uproszczonym, kończące się czynnością faktyczną w postaci zawiadomienia o załatwieniu sprawy, które może być kwestionowane nową skargą wniesioną w tym trybie. W myśl art. 228 Kpa skargi składa się do organów właściwych do ich rozpatrzenia. Natomiast właściwość tych organów określa art. 229 oraz 230 Kpa. Z powyższych przepisów wynika wyraźnie, że postępowanie skargowe normowane przepisami Działu VIII Kpa prowadzone jest wyłącznie przez organy administracji publicznej. Dlatego ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie Działu VIII Kpa nie podlega kognicji sądów administracyjnych (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2692/11, LEX nr 1110181). Ponieważ pismo kierowane było do PINB, a jego intencja nie była jasna, PINB uznał najwyraźniej za stosowne udzielić odpowiedzi na nie. I na te odpowiedź skarżący następnie – jak wykazano powyżej – wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Podkreślenia w realiach sprawy wymaga również, że przed organami nadzoru budowlanego nie toczy się postępowanie jurysdykcyjne, w którym skarżący ma status strony postępowania. PINB nie uznał bowiem skarżącego za stronę postępowania, a jedynie poinformował o podjętych przez siebie działaniach w związku z pismem wysłanym drogą e-mail dnia [...] października 2019 r. Sąd administracyjny kontroluje jedynie legalność prawnych form działania organów administracji publicznej, zaskarżalnych do sądu administracyjnego, i tylko w takim zakresie może badać także skargę na bezczynność. Jak wskazano wcześniej kwestionowane skargą do sądu administracyjnego pismo nie należy do żadnej z wyżej wymienionych zaskarżalnych do sądu administracyjnego form działania administracji publicznej. Dlatego też wniesiona skarga nie mogła podlegać merytorycznemu rozpoznaniu. Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie przedmiot zaskarżenia nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Stąd na mocy art. 58 § 1 pkt 1 Ppsa skargę należało uznać za niedopuszczalną i odrzucić. /-/ E. Brychcy