V SA/Wa 806/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, Asesor WSA - Justyna Żurawska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 12 stycznia 2022 r. nr KZT.73.5.2021 w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia 15 października 2021 r.; 2. zasądza od Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz S. P. kwotę 2 196 zł (dwa tysiące sto dziewięćdziesiąt sześć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Przedmiotem skargi S. P. (dalej: "Strona", "Skarżący", "Przedsiębiorca") jest decyzja Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Prezes PGW Wody Polskie", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z 12 stycznia 2022 r. nr KZT.73.5.2021, którą organ odwoławczy uchylił decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "organ I Instancji", "organ regulacyjny") z dnia 15 października 2021 r. znak WA.RZT.73.1.2021/9, nakładającą na S. P., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...], karę pieniężną w wysokości 9 900 zł za nieprzestrzeganie obowiązku przedstawienia do zatwierdzenia organowi regulacyjnemu taryfy na terenie gminy W., w terminie określonym w art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o zmianie ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz.U. z 2017 r, poz. 2180) oraz stwierdził naruszenie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2020 r., poz. 2028), dalej: "u.z.z.w.o.ś." przez S. P, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...], poprzez stosowanie taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę nie przestrzegając obowiązku jej przedstawienia do zatwierdzenia, o którym mowa w art. 24b ust. 1 u.z.z.w.o.ś., tj. zatwierdzenia przez organ regulacyjny oraz nałożył na Stronę karę pieniężną w wysokości 9 900 zł. Pismem z dnia 21 czerwca 2021 r. dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie zawiadomił Stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stosowania taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę na terenie gminy W. w zakresie nieprzestrzegania obowiązku przedłożenia organowi regulacyjnemu do zatwierdzenia w terminie do 12 marca 2018 r. Podjęte postępowanie zostało w następstwie umorzenia przez organ odwoławczy postępowania prowadzonego przeciw [...] i zakończonego decyzją dyrektora RZGW w W. z dnia 11 marca 2021 r. znak WA.RZT.73.1.2021/4, uchyloną ostatecznie decyzją Prezesa PGW Wody Polskie z dnia 10 maja 2021 r. znak KZT.73.3.2021. Pismem z dnia 21 czerwca 2021 r. organ wezwał Przedsiębiorcę do złożenia wyjaśnień na jakiej podstawie stosuje taryfy oraz do przedłożenia wydruku z ewidencji księgowej osiągniętego przychodu z działalności w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę za poprzedni rok podatkowy. Pismem z dnia 6 sierpnia 2021 r. Strona wskazała, że przy piśmie z dnia 26 lipca 2021 r. złożyła do organu stosowny wniosek taryfowy. Decyzją z dnia 15 października 2021 r. organ regulacyjny nałożył na Przedsiębiorcę karę pieniężną za stosowanie taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę nie przestrzegając obowiązku przedstawienia jej do zatwierdzenia organowi regulacyjnemu w terminie wskazanym w art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o zmianie u.z.z.w.o.ś. - w wysokości 9 900 zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Przedsiębiorca prowadzi działalność w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę, obciążając odbiorców usług stawkami ustalonymi w Uchwale nr XVII/85/16 Rady Gminy W. z dnia 29 lutego 2016 r., a w związku z wejściem w życie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o zmianie u.z.z.w.o.ś. zobowiązany był do złożenia do dnia 12 marca 2018 r. wniosku o zatwierdzenie taryfy, czego nie zrobił. Organ wskazał, że Przedsiębiorca złożył w dniu 29 kwietnia 2021 r. wniosek o zatwierdzenie taryfy jednak mimo wezwania nie uzupełnił braków formalnych wniosku, co skutkowało pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Kolejny wniosek złożył w dniu 27 lipca 2021 r. Organ stwierdził, że przedsiębiorca nie dopełniał obowiązku przedkładania wniosku o zatwierdzenie taryfy również w przeszłości, przed zmianą stanu prawnego, o czym świadczy fakt, iż stosowana taryfa zatwierdzona została uchwałą Rady Gminy z 2016 r. Organ wskazał, że przy ustalaniu wymiaru kary wziął pod uwagę wyjaśnienia Strony z dnia 6 sierpnia 2021 r. i uznał, że kara w wysokości 1,45% wykazanego przychodu będzie adekwatna do wagi popełnionego naruszenia i dostatecznie znacząca, by pełniła funkcję ostrzeżenia dla Strony. Strona wniosła odwołanie. W uzasadnieniu decyzji uchylającej decyzję organu I instancji organ odwoławczy przytoczył mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa i wskazał, że ustawa z dnia 27 października 2017 r. o zmianie u.z.z.w.o.ś (Dz. U. z 2017 r., poz. 2180) w pozycji regulatora umocowała właściwego miejscowo dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, przed nowelizacją funkcję regulatora pełniła jednostka samorządu terytorialnego. Organ podkreślił, że przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym, w rozumieniu przepisów ustawy, może być m.in. przedsiębiorca w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 162), jeżeli prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę lub zbiorowego odprowadzania ścieków. Zgodnie z art. 24b ust. 1 u.z.z.w.o.ś, taryfa za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków podlega zatwierdzeniu przez organ regulacyjny, po uprzednim przekazaniu wniosku taryfowego przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne (o czym stanowi art. 24b ust. 2 u.z.z.w.o.ś.). Na mocy przepisów przejściowych określonych w ustawie z dnia 27 października 2017 r. o zmianie z.z.w.o.ś., w brzmieniu określonym art. 9 ust. 2, przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne zobowiązane były wystąpić do właściwego terytorialnie organu regulacyjnego z wnioskiem o zatwierdzenie taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków w terminie określonym art. 9 ust. 1 tej ustawy,tj. do dnia 12 marca 2018 r. Organ wskazał, że stosownie do treści art. 29 ust. 1 pkt 1 u.z.z.w.o.ś., karze pieniężnej podlega ten, kto stosuje taryfy nie przestrzegając obowiązku ich przedstawienia do zatwierdzenia przez organ regulacyjny, przy czym karze może podlegać także osoba sprawująca funkcję kierownika przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego (art. 29 ust. 8). Organ stwierdził, że przedsiębiorca świadcząc usługi zbiorowego zaopatrzenia w wodę na terenie gminy Wilga do dnia 26 lipca 2021 r. nie złożył organowi regulacyjnemu wniosku o zatwierdzenie taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę, czym uchybił obowiązkowi wynikającemu z przywołanych wyżej przepisów u.z.z.w.o.ś. Art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o zmianie z.z.w.o.ś. jednoznacznie stanowi, że taryfy obowiązujące w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy zachowują moc przez okres 180 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Ustawa zmieniająca z.z.w.o.ś. ogłoszona została w dniu 27 listopada 2017 r., a większość jej przepisów weszła w życie w dniu 12 grudnia 2017 r. Wynika z tego, że taryfa obowiązująca przed dniem wejścia w życie ustawy zachowała moc do dnia 10 czerwca 2018 r., co oznacza, że - wobec nieprzedłożenia organowi regulacyjnemu wniosku taryfowego dla obszaru gminy W. - dalsze stosowanie tej taryfy wypełniło przesłankę wymierzenia kary pieniężnej wskazaną w art. 29 ust. 1 pkt 1 u.z.z.w.o.ś. Odnosząc się do oceny wymiaru kary organ odwoławczy podkreślił, że przepisy u.z.z.w.o.ś określają maksymalny wymiar kary (art. 29 ust. 6 pkt 2), a zatem do jej miarkowania zastosowanie mają przepisy art. 189d K.p.a. Mając na uwadze znaczenie zaopatrzenia w wodę dla społeczeństwa i gospodarki z jednej strony, a z drugiej – monopolistyczny charakter usług oferowanych przez konkretne przedsiębiorstwo na określonym obszarze, przyjęty w Polsce model funkcjonowania rynku usług zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków zakłada, że podmiot je oferujący nie ma swobody w ustalaniu cen i stawek opłat za te usługi. Dlatego każde naruszenie tych zasad stanowi czyn o znacznej wadze. Odnosząc się do wysokości administracyjnej kary pieniężnej z art. 189d Kpa organ odwoławczy wskazał, iż naruszenie prawa było całkowicie zależne od przedsiębiorcy. Jako podmiot wyspecjalizowany powinien on być świadomy zmiany przepisów prawa w zakresie zatwierdzania taryf za usługi zbiorowego zaopatrzenia w wodę. Dodatkową okolicznością obciążającą, jak wskazał organ, jest fakt, że niezależnie od uchybień formalnych postępowania prowadzonego przez organ regulacyjny pod sygnaturą WA.RZT.73.1.2021 - to przedsiębiorca co najmniej dnia dręczenia mu zawiadomienia 11 stycznia 2021 r. o wszczęciu postępowania powinien był mieć świadomość ciążącego na nim obowiązku, a tymczasem stosowny wniosek wpłynął do organu 29 kwietnia 2021 r. Co więcej, przedsiębiorca zignorował wezwania o usunięcie braków formalnych tego wniosku, co skutkowało pozostawieniem go bez rozpatrzenia. W opinii organu odwoławczego, podniesione przez Stronę okoliczności łagodzące, przejawiające się utrzymywaniem dla odbiorców usług regulowanych cen z 2016 r., pomimo wzrostu kosztów prowadzenia działalności gospodarczej, w sposób wystarczający zostały uwzględnione przez organ I instancji przy wyliczaniu wysokości kary. Kara w wysokości 9 900 zł stanowiąca 1,45% przychodu przedsiębiorcy z działalności w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę osiągniętego w roku 2020, jest dalece umiarkowana, skoro stanowi niespełna 10% maksimum określonego przez ustawodawcę na poziomie 15% przychodu. W opinii organu odwoławczego wysokość nałożonej kary jest sankcją adekwatną do stwierdzonego naruszenia prawa i możliwości finansowych ukaranego przedsiębiorcy, a także spełnia cele: represyjny, prewencyjny oraz wychowawczy. |Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Strona złożyła skargę do tut. Sądu wnosząc o zmianę decyzji organu I instancji poprzez | |wymierzenie grzywny w wysokości 3 000, a także o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania Zaskarżonej decyzji zarzuciła:| |- naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 80 K.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego polegającą na przyjęciu, iż co | |prawda Skarżący uchybił przepisom prawa i okres, w którym nie złożył on wniosku jest długi, jednakże stanowi to jeden czyn ciągły i | |niezawiniony; | |- błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez uznanie, że Skarżący nie podjął dobrowolnych działań zmierzających do uniknięcia skutków | |naruszenia w sytuacji gdy po powzięciu informacji o toczącym się postępowaniu podjął on działania mające na celu złożenie wniosku o | |zatwierdzenie taryf bowiem już w styczniu 2021 r. zlecił sporządzenie odpowiedniego wniosku i taki wniosek został wysłany co prawda w | |kwietniu ale wynika to ze zwłoki zleceniobiorcy, a nie Skarżącego; | |- błąd w ustaleniach faktycznych poprzez nieuwzględnienie faktu, że Skarżący działał na swoją niekorzyść zaś odbiorcy wody nie zostali | |pokrzywdzeni przez Skarżącego gdyż przez okres 4 lat taryfy za wodę nie zostały podwyższone i to pomimo inflacji, większych kosztów | |prowadzenia działalności gospodarczej np. energii elektrycznej, itp. co oznacza, że paradoksalnie przez zachowanie Skarżącego nie ucierpiał | |interes publiczny czyli ogółu mieszkańców gminy a jedynym podmiotem, który poniósł negatywne konsekwencje finansowe był Skarżący; | |- art. 8 K.p.a. poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez wymierzenie zbyt wysokiej kary | |pieniężnej i nie wzięcie pod uwagę społecznego i słusznego interesu strony postępowania. | |W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. | |Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. | |Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o | |ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o | |postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności | |administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu| |i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu | |prawnego. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi| |oraz powołaną w niej podstawą prawną. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w | |stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, | |jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. | |Rozpatrując sprawę w ramach wskazanych wyżej kompetencji, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. | |Przedmiotem skargi jest decyzja Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 12 stycznia 2022 r., którą organ odwoławczy uchylił| |decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 15 października 2021 r. | |oraz stwierdził naruszenie art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu | |ścieków (Dz.U. z 2020 r., poz. 2028) przez S. P., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...], poprzez stosowanie taryfy za zbiorowe | |zaopatrzenie w wodę nie przestrzegając obowiązku jej przedstawienia do zatwierdzenia, o którym mowa w art. 24b ust. 1 u.z.z.w.o.ś., tj. | |zatwierdzenia przez organ regulacyjny oraz nałożył na Stronę karę pieniężną w wysokości 9 900 zł. | | | |Stan faktyczny ustalony przez organ nie jest sporny. Skarżący naruszył art. 29 ust.1 pkt 1 u.z.w.o.ś. poprzez stosowanie taryfy za zbiorowe | |zaopatrzenie w wodę bez dopełnienia ciążącego na nim, na podstawie art. 24b ust. 1 u.z.w.o.ś., obowiązku przedstawienia organowi | |regulacyjnemu taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę do zatwierdzenia. | |Zgodnie z art. 29 ust. 1 u.z.w.o.ś., karze pieniężnej podlega, kto stosuje taryfy nie przestrzegając obowiązku ich przedstawienia do | |zatwierdzenia, o którym mowa w art. 24b ust. 1. | |Na podstawie art. 189a § 1 K.p.a., w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu | |stosuje się przepisy działu IVa K.p.a. Administracyjne kary pieniężne. | |Zgodnie z art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary | |pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. W rozpoznawanej | |sprawie bezsporne jest, że Przedsiębiorca złożył w dniu 29 kwietnia 2021 r. wniosek o zatwierdzenie taryfy jednak mimo wezwania nie uzupełnił| |braków formalnych wniosku, co skutkowało pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Kolejny wniosek złożył w dniu 27 lipca 2021 r. | |Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, uzasadniając nałożenie kary organ odwoławczy skoncentrował się na znaczeniu i randze przepisów | |dotyczących obowiązku przedstawienia organowi regulacyjnemu taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę do zatwierdzenia oraz wskazał, że | |oceniając wagę naruszenia prawa należy mieć na uwadze cel regulacji ustawy, tj. znaczenie zaopatrzenia w wodę dla społeczeństwa i gospodarki | |z jednej strony, a z drugiej – monopolistyczny charakter usług oferowanych przez konkretne przedsiębiorstwo na określonym obszarze oraz | |ograniczenie swobody w ustalaniu cen i stawek opłat za te usługi. Należy zgodzić się z wywodami organu, co do celu i znaczenia obowiązku | |przedstawienia organowi regulacyjnemu taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę do zatwierdzenia, jednakże zdaniem Sądu, cel wprowadzenia tego | |obowiązku i jego znaczenie same w sobie nie wykluczają uznania, że waga naruszenia prawa mogła mieć charakter znikomy. Ogólne stwierdzenie, | |że każde naruszenie tych zasad stanowi czyn o znacznej wadze nie wyczerpuje obowiązku ustalenia, czy okoliczności i charakter popełnionego | |przez Skarżącego naruszenia prawa w istocie wykluczają uznanie wagi naruszenia za znikomą. Organ powinien rozważyć ten konkretny przypadek, | |jaki w sprawie wystąpił, i mimo niewątpliwie istotnej rangi przepisów nakładających obowiązek przedstawienia organowi regulacyjnemu taryfy za| |zbiorowe zaopatrzenie w wodę do zatwierdzenia, rozważyć ten przypadek indywidualnie. | |Zdaniem Sądu, stanowisko organu w przedmiocie wagi naruszenia prawa popełnionego przez Skarżącego narusza art. 77 § 1 K.p.a. w zakresie | |rozpatrzenia materiału dowodowego, ponieważ organ swoje rozważania w tym względzie prowadzi na wysokim stopniu ogólności, nie | |indywidualizując ich. Jedyną okolicznością indywidualnie rozpatrywaną jest długotrwałość opóźnienia: Skarżący złożył wniosek o zatwierdzenie | |taryfy w dniu 29 kwietnia 2021 r., który wobec braków formalnych wniosku, został pozostawiony bez rozpoznania. Kolejny wniosek złożył w dniu| |27 lipca 2021 r. Zdaniem Sądu to opóźnienie z całą pewnością nie było krótkotrwałe, jednak organ powinien wziąć pod uwagę nie samą długość | |opóźnienia, lecz także skutki naruszenia prawa. Z decyzji nie wynika, aby organ te okoliczności rozpatrywał w kontekście oceny wagi | |naruszenia prawa. W ocenie Sądu organ dopuścił się także błędnej wykładni art. 189f § 1 K.p.a., ponieważ przepis ten nie daje on podstaw do | |tego, aby sam charakter przepisów uznać za przeszkodę do uznania "znikomości" naruszenia prawa. Każdy przypadek naruszenia prawa powinien | |być rozpatrywany indywidualnie przez pryzmat postawy podmiotu dopuszczającego się naruszenia prawa, a przede wszystkim skutków, jakie to | |konkretne naruszenie prawa wywołało. | |Takie stanowisko prezentowane jest również w orzecznictwie sądów administracyjnych. W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w | |Warszawie z dnia 16 lutego 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1889/20 Sąd stwierdził, że istnieje pewne podobieństwo pomiędzy pojęciem znikomości | |wagi naruszenia prawa i znikomą społeczną szkodliwością czynu, znaną z prawa karnego. Wspólną cechą obu pojęć jest przede wszystkim małe | |negatywne oddziaływanie czynu przez prawo zakazanego na sferę publiczną i społeczną. Znikomości wagi naruszenia, o którym traktuje art. 189f | |§ 1 pkt 1 K.p.a. nie można przy tym postrzegać jedynie z punktu widzenia samego faktu zaistnienia deliktu administracyjnego (który w | |niniejszej sprawie jest niewątpliwy), ale skutków, jakie owo naruszenie wywołało lub wywołuje w przestrzeni publicznej, społecznej czy | |prywatnej. W wyroku WSA w Warszawie z 27 sierpnia 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 973/20, Sąd stwierdził, że przy ocenie wystąpienia przesłanki | |znikomej wagi naruszenia (art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a.) należy brać pod uwagę całokształt okoliczności danego przypadku, zarówno o charakterze | |przedmiotowym (np. skala naruszeń, skutki tych naruszeń), jak i podmiotowym (np. czy mamy do czynienia z czynem zawinionym, a jeżeli tak, to | |z jaką formą winy), przy czym decydujące znaczenie należy przyznać skutkom naruszenia dla dóbr chronionych przez daną dziedzinę prawa | |administracyjnego. W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lipca 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 566/21, Sąd | |stwierdził, że w świetle art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a., stwierdzenie przesłanki znikomej wagi naruszenia prawa uzasadniającej odstąpienie od | |nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, wymaga przeprowadzenia swego rodzaju testu proporcjonalności, tj. wyważenia hierarchii dóbr | |(wartości) chronionych przez prawo na tle konkretnego stanu faktycznego. Wartości te wskazuje art. 189d pkt 1 K.p.a. | |Sąd podkreśla, że dokonanie oceny charakteru naruszenia nie leży w gestii Sądu, należy do organu, jednakże Sąd zwraca uwagę na uchybienia, | |jakie organ popełnił we wskazanym zakresie. | |Oprócz przewidzianego w art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. obligatoryjnego przypadku odstąpienia od nałożenia kary, organ powinien był też rozważyć | |zasadność zastosowania art. 189f § 2 K.p.a., który stanowi, że w przypadkach innych niż wymienione w § 1 (a zatem także gdy waga naruszenia | |nie jest znikoma – przyp. Sądu), jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, | |organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających: 1) | |usunięcie naruszenia prawa lub 2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób | |powiadomienia, i wówczas ma zastosowanie art. 189f § 3 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej w przypadkach, o których mowa | |w § 2, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona przedstawiła dowody, potwierdzające | |wykonanie postanowienia. | |Organ nie przeanalizował sprawy w aspekcie możliwości zastosowania art. 189f § 2 i 3 K.p.a. Konstrukcja art. 189f § 2 i 3 K.p.a. zdaniem Sądu| |wskazuje na to, że ważną funkcją kary administracyjnej nie jest automatyczna represja jako odpowiedź na naruszenie prawa, lecz raczej | |skłonienie adresata normy do usunięcia naruszenia prawa (§ 2 pkt 1), tj. w tym wypadku wykonanie obowiązku przedstawienia organowi | |regulacyjnemu taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę do zatwierdzenia. Taka funkcja kary (doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem) jawi się | |jako bardzo istotna. Zdaniem Sądu nałożenie kary administracyjnej nie jest prostą i automatyczną konsekwencją stwierdzonego uchybienia. Skoro| |kodeks przewiduje możliwość pouczenia (w miejsce ukarania) nawet wówczas, gdy to organ wykryje naruszenie prawa i wyznaczy stronie termin na | |jego usunięcie (art. 189f § 2 i 3 K.p.a.), to w uzasadnieniu decyzji powinny zostać wskazane powody, które spowodowały, że nie wystarczyło | |pouczenie, a konieczne było zastosowanie od razu sankcji w postaci kary. | |Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ ponownie dokona oceny możliwości zastosowania art. 189f § 3 uwzględniając przedstawione wyżej | |stanowisko Sądu. | |Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi dotyczących wysokości kary administracyjnej, która zdaniem Skarżącego jest zbyt wysoka, należy | |wskazać, że zgodnie z art. 189d K.p.a., wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji publicznej bierze pod uwagę: | |1) wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub | |ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia; | |2) częstotliwość niedopełniania w przeszłości obowiązku albo naruszania zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku albo | |naruszenie zakazu, w następstwie którego ma być nałożona kara; | |3) uprzednie ukaranie za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe; | |4) stopień przyczynienia się strony, na którą jest nakładana administracyjna kara pieniężna, do powstania naruszenia prawa; | |5) działania podjęte przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa; | |6) wysokość korzyści, którą strona osiągnęła, lub straty, której uniknęła; | |7) w przypadku osoby fizycznej – warunki osobiste strony, na którą administracyjna kara pieniężna jest nakładana. | |Sąd podziela pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 22 stycznia 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa | |1781/19, że przesłanki z pkt 1-7 opisane w art. 189d K.p.a. powinny być szczegółowo omówione w kontekście wymierzania określonej wysokości | |kary. | |Organ w zaskarżonej decyzji wyraził pogląd, że kara w wysokości 9 900 zł stanowi 1,45% przychodu przedsiębiorcy z działalności w zakresie | |zbiorowego zaopatrzenia w wodę osiągniętego w roku 2020, jest zatem dalece umiarkowana, skoro stanowi niespełna 10% maksimum określonego | |przez ustawodawcę na poziomie 15% przychodu. Sąd zwraca uwagę, że kwota 9 900 zł jest znaczna, natomiast organ nie wypowiedział się na temat | |potencjału finansowego i dochodów Skarżącego nie wiadomo zatem, jak dalece dolegliwa jest ta kara dla Skarżącego, w tym indywidualnym | |wypadku. Sąd podkreśla, że wysokość kary powinna być zindywidualizowana pod względem przedmiotowym i podmiotowym. Zdaniem Sądu organ nie | |wykazał, aby nałożenie kary w takiej wysokości było konieczne do realizacji celu, jakiemu kara ta ma służyć. Z uzasadnienia decyzji wynika, | |że organ skupił się przede wszystkim na celu represyjnym. | |Ustalenie wysokości kary należy do organu administracyjnego. Jednakże przedmiotem badania przez Sąd administracyjny jest nie tylko to, czy | |miało miejsce naruszenie prawa i czy ogólne reguły proceduralne Kodeksu postępowania administracyjnego zostały zachowane, ale także to, czy | |organ administracji, rozpoznając sprawę, rozważył wszystkie wskazane okoliczności indywidualizujące wymiar kary i czy jego ustalenia są | |proporcjonalne, nie naruszają zasady bezstronności i równego traktowania (art. 8 § 1 K.p.a.) – por. M. Stahl, Sankcje administracyjne po | |nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego [w:] Prawo administracyjne wobec współczesnych wyzwań. Księga jubileuszowa dedykowana | |profesorowi Markowi Wierzbowskiemu, red. J. Jagielski, D. Kijowski, M. Grzywacz, Warszawa 2018, s. 91. | |Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela i przyjmuje za własny pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1| |lipca 2021 r., sygn. akt II GSK 145/21, zgodnie z którym zasada proporcjonalności wywodzona z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, mimo że | |adresowana do ustawodawcy, powinna być traktowana również jako zasada stosowania prawa. Bezsprzecznie zasada ta musi być odnoszona również - | |a nawet w szczególności - do wymierzania sankcji administracyjnych, jako jednej z najbardziej dotkliwych form ingerencji organu administracji| |publicznej w sferę uprawnień i obowiązków podmiotu administrowanego w procesie stosowania prawa. | |Sąd zwraca również uwagę, że organ całkowicie pominął fakt, że naruszenie prawa nie przyniosło Stronie realnych korzyści (art. 189d pkt 6 | |K.p.a.). Strona podnosiła, iż dla odbiorców usług regulowanych utrzymywała ceny z 2016 r. pomimo wzrostu kosztów prowadzenia działalności | |gospodarczej. Zdaniem Sądu należałoby uznać że brak korzyści wyniesionych z naruszenia prawa jest okolicznością łagodzącą. Niedostatki | |decyzji w tym zakresie każą stwierdzić, że doszło do istotnego naruszenia art. 77 § 1 K.p.a. Sąd podkreśla, że zgodnie z art. 8 § 1 K.p.a. | |organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami | |proporcjonalności, bezstronności oraz równego traktowania. | |Ponownie rozpatrując sprawę, w przypadku stwierdzenia, że nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary na podstawie art. 189f | |§ 1 lub 2 i 3 K.p.a., organ powinien odnieść wysokość kary do ustalonych okoliczności popełnienia naruszenia prawa oraz postawy i finansowej| |zasobności Skarżącego, mając na względzie zasadę proporcjonalności. | |W tym stanie sprawy Sąd, stwierdzając, że naruszenie wskazanych wyżej przepisów prawa mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uwzględnił | |skargę i orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 15 października 2021 r. Przy ponownym rozpoznaniu | |sprawy organ winien uwzględnić powyższe wywody i przedstawioną wykładnię prawa. | |Mając powyższe uwadze powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach | |postępowania postanowiono na podstawie art. 200 p-.p.s.a. |