IV SA/Wr 579/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska po rozpoznaniu w dniu 28 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Ł. P. na Dyrektora Zakładu Karnego w W. w przedmiocie działania administracji Zakładu Karnego w W. postanawia: odrzucić skargę. UZASADNIENIE Pismem z 12 sierpnia 2022 r. Ł. P. (dalej: strona, skarżący) wniósł bezpośrednio do Sądu skargę na działanie Dyrektora Zakładu Karnego w W. oraz Prezesa Sądu Okręgowego we W. w zakresie sposobu rozpatrzenia jego wniosków, skarg i zażaleń (skargi z dnia 25 maja 2022 r. oraz z dnia 28 czerwca 2022r.) dotyczących działania administracji Zakładu Karnego w W.. Do skargi został dołączony wniosek o zwolnienie od kosztów postępowania sądowego. Zarządzeniem z dnia 29 sierpnia 2022 r. opisana skarga została rozdzielona na dwie sprawy. Jedna ze spraw, jako skarga niewłaściwie wniesiona bezpośrednio do Sądu, została przekazana Dyrektorowi Zakładu Karnego w W. celem udzielenia odpowiedzi na skargę i nadesłania akt sprawy. Po nadesłaniu skargi wraz z odpowiedzią i aktami sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt. IV SA/Wr 597/22 jako skarga na działanie Dyrektora Zakładu Karnego w W.. W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o oddalenie skargi przedstawił sprawozdanie ze sposobu załatwienia skarg osadzonego z dnia 25 maja 2022 r. oraz z dnia 28 czerwca 2022 r., załatwionych zgodnie z regulacjami obowiązującego w owym czasie rozporządzenia z dnia 13 sierpnia 2003 r w sprawie sposobów załatwienia wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. z 2013 r., poz.647). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność, ustalając czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. W przypadku stwierdzenia braku kognicji sądu, skarga podlega odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej p.p.s.a.). Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym, w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 2a i § 3). Odnosząc treść przywołanych przepisów do przedmiotu skargi wniesionej do tut. Sądu należy przyjąć, że nie mieści się ona w żadnej z wymienionych kategorii bezczynności podlegających jurysdykcji sądów administracyjnych. Treść pisma jak i status skarżącego, który odbywa karę pozbawienia wolności, wskazują, że skarga stanowi wyraz jego niezadowolenia z działalności administracji zakładu karnego. Powołane w skardze okoliczności winny być zatem skierowane do właściwego w tym zakresie organu, którym w pierwszej kolejności jest sędzia penitencjarny, sprawujący (art. 32 k.k.w.) nadzór nad legalnością i prawidłowością wykonywania kary pozbawienia wolności, zastępczej kary pozbawienia wolności, kary aresztu wojskowego, kary aresztu lub zastępczej kary aresztu, kary porządkowej, tymczasowego aresztowania, zatrzymania, środka przymusu skutkującego pozbawienie wolności oraz środka zabezpieczającego związanego z umieszczeniem w zakładzie psychiatrycznym. W tym miejscu wskazać również trzeba, że w stanie prawnym obowiązującym na dzień wniesienia skargi, zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. z 2013 r., poz. 647 ze zm.) skargi dotyczące działalności jednostek organizacyjnych oraz postępowania funkcjonariusza lub pracownika Służby Więziennej, załatwiają w zależności od treści skargi i zarzutów w niej podniesionych odpowiednio: kierownik danej jednostki organizacyjnej, dyrektor okręgowy Służby Więziennej, Dyrektor Generalny Służby Więziennej i Minister Sprawiedliwości. Reasumując skarga podlega odrzuceniu, gdyż jej przedmiot nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Nie sprawują one bowiem kontroli nad sposobem załatwiania skarg i wniosków wnoszonych do administracji zakładów karnych i aresztów śledczych przez przebywające w miejscu odosobnienia osoby. Z tych względów - na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - orzeczono jak w sentencji postanowienia. Odrębnym postanowieniem z dnia 25 października 2022 r. Sad oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.