I SA/Wa 1760/11

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. C. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. UZASADNIENIE K. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...], którą organ utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] lutego 2011 r., umarzającą postępowanie w sprawie z wniosku skarżącego o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia poza obecnymi granicami RP nieruchomości położonej w folwarku [...], woj. [...]. W następstwie wniesionej skargi K. C. skierował do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawca ujawnił, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną Z. Źródłem utrzymania rodziny są świadczenia emerytalno - rentowe wnioskodawcy oraz jego żony w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. K. C. ujawnił, że posiada mieszkanie o powierzchni [...] m² oraz samochód [...] z 1997 r. Z treści urzędowego formularza wynika również, że skarżący zgromadził na koncie środki pieniężne w wysokości [...] zł (stan na dzień [...] sierpnia 2011 r.). Uzasadniając wniosek skarżący wskazał, że wraz z żoną są osobami w podeszłym wieku, bardzo schorowanymi oraz że ponoszą wysokie koszty związane z leczeniem i utrzymaniem. Oświadczył ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Nadmienić należy, że na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawca nadesłał wyciąg z posiadanego rachunku bankowego z analizy którego wynika m.in., że opłata za mieszkanie wynosi około [...] zł miesięcznie. Skarżący wskazał jednocześnie, że nie jest w stanie udokumentować wydatków na lekarstwa, które wynoszą kilkaset zł miesięcznie. Referendarz sądowy postanowieniem z 7 października 2011 r., odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W następstwie powyższego K. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw. W uzasadnieniu sprzeciwu wyjaśnił, że z powodu wieku (skarżący ma ukończone [...] lat, a jego żona [...] lata) ponoszą znacznie większe wydatki na życie. Uzyskiwane przez nich świadczenia emerytalne muszą wystarczyć na opłacenie mieszkania, opłacenie gazu i prądu, opłacenie kosztów utrzymania starego samochodu ubezpieczenie, paliwo, drobne naprawy z którego korzystają wraz z żoną na dojazdy do lekarzy, ośrodków rehabilitacyjnych, do domów towarowych i innych doraźnych potrzeb komunikacyjnych, jak również na opłacenie leków, koszty doraźnych usług domowych, opłacenie doraźnie zatrudnianych osób do prania oraz do sprzątania, jak również koszty drobnych napraw urządzeń i sprzętu domowego. Zauważyć również należy, że skarżący sprecyzował w sprzeciwie (pkt 2), że rezygnuje z udziału adwokata. Tym samym zmodyfikował treść wniosku o przyznanie prawa pomocy do zwolnienia go od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym (w niniejszej sprawie chodzi o zwolnienie od kosztów sądowych), gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy). Z powyższego wynika zatem, że jedynym kryterium oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy jest sytuacja materialna wnioskodawcy, zaś wszelkie inne okoliczności podnoszone przez stronę lub wynikające z akt sprawy mają znaczenie jedynie wówczas, gdy dotyczą lub mają wpływ na ocenę sytuacji majątkowej ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Zaznaczyć również należy, że ciężar udowodnienia, iż spełnione zostały przesłanki do przyznania prawa pomocy spoczywa na ubiegającym się o taką pomoc. Podkreślić również należy, że w niniejszym postępowaniu zasadniczym składnikiem kosztów jest wpis od skargi, którego wysokość, z uwagi na charakter decyzji podlegającej kontroli Sądu wyniesie 200 zł, co wynika z § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Kwestia poniesienia innych kosztów sądowych, np. opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł), czy wydatków (np. kosztów dojazdu do Sądu) nie jest obecnie znana, ponieważ łączna suma poniesionych w postępowaniu sądowym kosztów sądowych będzie zależna od przebiegu sprawy. Oceniając całokształt okoliczności w sprawie uznać należało, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku K. C. Z istoty regulacji dotyczącej przyznania prawa pomocy wynika, że powinno się ją kierować w pierwszej kolejności do osób, które w sposób oczywisty nie są w stanie samodzielnie opłacić kosztów sądowych, tj. osób ubogich. Tymczasem badając sytuację majątkową skarżącego nie można uznać, że nie jest on w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Miesięczny łączny dochód skarżącego i jego małżonki kształtuje się na poziomie ponad [...] zł, gdy tymczasem wpis wynosi 200 zł. Skarżący we wniosku wskazał, że posiada oszczędności pieniężne w wysokości [...] zł. Z przedłożonych kopii wyciągów bankowych wynika, że skarżący ponosi opłaty za mieszkanie rzędu [...] zł oraz ma na utrzymaniu samochód osobowy marki [...] z 1997 r. Na podstawie przedstawionych wyżej danych dotyczących sytuacji majątkowej nie można uznać, że skarżący jest osobą powszechnie uznawaną za ubogą. Skarżący i jego małżonka posiadają stały dochód i nie mają na utrzymaniu innych osób. Skarżący posiada oszczędności pieniężne, stać go na utrzymanie samochodu (ubezpieczenie, drobne naprawy, paliwo) oraz na finansowanie usług domowych świadczonych przez osoby trzecie (pranie, sprzątanie). W tej sytuacji – Zdaniem Sądu – skarżący jest w stanie wygospodarować środki na opłacenie kosztów sądowych. Faktem jest, że skarżący znaczył we wniosku i w sprzeciwie, że ponosi znaczne wydatki na leki oraz wydatki związane z codziennym utrzymaniem. Nie wskazał jednak jakie to są konkretnie kwoty w skali miesiąca. Wobec tego Sąd przy ocenie sytuacji majątkowej wnioskodawcy okoliczności tej nie uwzględnił. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd postanowił, jak w sentencji.