III SA/Kr 1457/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna po rozpoznaniu w dniu 21 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym skargi P. P. na uchwałę Nr XLIX/566/22 Rady Miejskiej w Skale z dnia 27 czerwca 2022 r. w sprawie upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy Skała do złożenia skargi oraz prowadzenia postępowania sądowo-administracyjnego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym postanawia 1. skargę odrzucić; 2. odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej uchwały; 3. zwrócić skarżącemu P. P. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie 300 zł (trzysta złotych) tytułem nienależnie uiszczonego wpisu od skargi. UZASADNIENIE Skarżący (P. P.) zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie uchwałę Nr XLIX/566/22 Rady Miejskiej w Skale z dnia 27 czerwca 2022 r. w sprawie upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy Skała do złożenia skargi oraz prowadzenia postępowania sądowo-administracyjnego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym. Skarga została opłacona, a skarżący wniósł jednocześnie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały. Jako podstawę prawną skargi, skarżący wskazał art. 101 w zw. z art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 559 z późn. zm.). Jako interes prawny zaskarżenia uchwały, skarżący wskazał, że uchwała ta dotyczyła skargi jaką Rada Gminy Skała wniosła na postanowienie Ministra Edukacji i Nauki z 26 stycznia 2021 r. w przedmiocie opinii o zamiarze likwidacji szkoły. W postępowaniu tym o sygnaturze akt II SA/Wa 1295/21, postanowieniem z 28 czerwca 2021 r., jako jeden z rodziców uczniów szkoły podstawowej, która miała być zlikwidowana – skarżący został dopuszczony do udziału w sprawie w charakterze uczestnika. Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały z uwagi na jej podjęcie po terminie wynikającym z art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie, ewentualnie o stwierdzenie, że naruszenia prawa nie mają charteru istotnych naruszeń. W uzasadnieniu wskazał, że zaskarżona uchwała, co prawda została podjęta po terminie wynikającym z ww. art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, niemniej jednak nie zostały spełnione przesłanki stwierdzenia jej nieważności. Uchwała została podjęta na podstawie i zgodnie z obowiązującymi przepisami. Pełnomocnik organu wskazał również, że skarżący, próbując podważyć legalność zaskarżonej uchwały, w istocie dąży do pozbawienia gminy prawa do zaskarżania rozstrzygnięć nadzorczych do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Skarga została odrzucona ponieważ była niedopuszczalna. Z tych to powodów Sąd odmówił wstrzymania zaskarżonej uchwały i zarządził zwrot uiszczonego wpisu. Na wstępie Sąd zaznacza, że zaskarżona uchwała jest tzw. aktem prawa wewnętrznego tj. wydanym przez organy władzy publicznej (tu samorządu terytorialnego – radę gminy) i skierowanym bezpośrednio do innego organu (tu: upoważnienie burmistrza do złożenia skargi do sądu administracyjnego). Zasadniczo akty prawa wewnętrznego tj. skierowane do innych organów, nie podlegają kontroli sądu administracyjnego. Wprawdzie zgodnie z art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.) sąd administracyjny posiada kompetencje do orzekania w przedmiocie aktów organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, innych niż określone w pkt 5 (tj. nie będących aktem prawa miejscowego), podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej, ale w orzecznictwie zalicza się do tej kategorii: zarządzenia organów jednostek samorządu terytorialnego o charakterze ogólnym wewnętrznego urzędowania, w tym regulaminy, wytyczne skierowane do podległych organów i jednostek, akty budżetowe, jak również akty o charakterze indywidualnym, np. w sprawach likwidacji szkoły, a także zarządzenia z zakresu przeprowadzania konkursów na dyrektorów samorządowych placówek oświatowych i powierzania stanowiska dyrektorów szkół i placówek oświatowych (por. wyrok NSA z 23 marca 2021 r., III OSK 169/21). W ocenie orzekającego Sądu uchwała podjęta w trybie art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym tj. upoważniająca do złożenia skargi do sądu administracyjnego, nie może być przedmiotem odrębnej skargi składanej przez uczestników postępowania głównego, czyli uczestników postępowania sądowo-administracyjnego, którego upoważnienie dotyczyło. Uchwała ta formalnie umożliwia gminie wykonywanie jej prawa do sądu tj. zaskarżenia rozstrzygnięć innych organów. Taka skarga zmierzałaby pośrednio do ograniczenia gminie prawa do sądu. Prawidłowość (tu: terminowość podjętej uchwały) podlega natomiast ocenie sądu administracyjnego rozpatrującego w głównym postępowaniu skargę gminy na postanowienie ministra w przedmiocie zamiaru likwidacji szkoły. Rację miał przy tym pełnomocnik organu, że zaskarżanie formalnej uchwały o upoważnieniu burmistrza do wniesienia skargi w imieniu rady gminy do sądu administracyjnego w istocie zmierza do pozbawienia organu gminy prawa do sądu (por. wyrok NSA z 2 września 2009 r., II OSK 772/08). W związku z powyższym Sąd skargę odrzucił na zasadzie art. 58 §1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odrzucenie skargi spowodowało odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej uchwały, tylko bowiem skutecznie wniesiona skarga umożliwia sądowi administracyjnemu wstrzymywanie wykonania zaskarżonych aktów w trybie art. 61 § 3 powołanej ustawy. Sąd zasądził również zwrot zapłaconej opłaty sądowej od wniesionej skargi ponieważ zgodnie z art. 222 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie żąda się opłat od pisma, jeżeli już z niego wynika, że podlega ono odrzuceniu.