II FZ 286/09

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Zbigniew Kmieciak po rozpoznaniu w dniu 1 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 czerwca 2009 r. sygn.akt. I SA/Gl 78/08 w zakresie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 12 grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej - umorzenia zaległości podatkowej postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE II FZ 286/09 UZASADNIENE Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2009 r., sygn.akt I SA/GL 78/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił A. M. (skarżącemu) przyznania prawa pomocy w zakresie przyznania adwokata w uzasadnieniu wskazując, że nie wykazał on okoliczności przemawiających za przyznaniem prawa pomocy (brak dokumentów źródłowych). Skarżący wniósł zażalenie wnosząc o "zmianę lub uchylenie" zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie podnieść należy, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm. zwana dalej p.p.s.a.)., zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W myśl art. 243 § 1 i 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym może zostać przyznane na wniosek strony, będącej osobą fizyczną, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z brzmienia powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że ciężar dowodu w zakresie przesłanek warunkujących zwolnienie od kosztów sądowych obciąża stronę, która powinna należycie uzasadnić i wykazać okoliczności stanowiące podstawę żądania. Dostępność do sądu wiąże się niewątpliwie z posiadaniem środków finansowych. Zwolnienie od kosztów stanowi instytucję wyjątkową, dlatego może być stosowane jedynie wtedy, gdy strona skarżąca wykaże, że istotnie nie posiadała i nie posiada żadnych możliwości finansowych w celu zapłaty należności, przy czym jej sytuacja finansowa jest tego rodzaju, że zapłata kosztów związanych z postępowaniem sądowym mogłaby przyczynić się do uszczerbku utrzymania koniecznego dla wnioskodawcy i jego rodziny. Jakkolwiek w kilku postępowaniach toczących się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach skarżącemu przyznano prawo pomocy, niemniej nie oznacza to, że każdy kolejny wniosek skarżącego powinien być uwzględniony bez czynienia ponownych ustaleń faktycznych. W rozpoznawanej sprawie skarżący uchylił się od złożenia szeregu dokumentów mogących zobrazować jego sytuację materialną, w tym kopii zeznań podatkowych samego skarżącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, zaświadczenia o posiadaniu przez małżonkę skarżącego statusu bezrobotnej. Kierując się wyżej wymienionymi względami, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.