I GZ 432/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 marca 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 1540/21 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi B. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 30 sierpnia 2021 r., nr SKO.PSŚ/41.5701/2021/8428/AK w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 21 marca 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 1540/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę B. O. (dalej: skarżąca) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 30 sierpnia 2021 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że skarżąca, reprezentowana przez swojego brata A. S., wniosła skargę do WSA, a Sąd ten, na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 25 listopada 2021 r., wezwał pełnomocnika skarżącej do uiszczenia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez złożenie pełnomocnictwa oraz wskazanie numeru PESEL skarżącej. Korespondencję pocztową zawierającą wezwanie awizowano po raz pierwszy 23 grudnia 2021 r., a powtórnie 31 grudnia 2021 r. Fizyczny odbiór przesyłki z placówki pocztowej nastąpił 10 stycznia 2022 r., a 17 stycznia 2022 r. pełnomocnik skarżącej nadał korespondencję obejmującą odpowiedź na wskazane wyżej wezwanie. Sąd I instancji odrzucił skargę na podstawie art. art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wobec nieuzupełnienia w zakreślonym w wezwaniu terminie braków formalnych skargi. WSA przyjął bowiem, że wezwanie należało uznać za skutecznie doręczone w ramach fikcji doręczenia z dniem 7 stycznia 2022 r., tj. z upływem czternastu dni od daty pierwszego awizowania przesyłki, zgodnie z art. 73 § 4 p.p.s.a. W zażaleniu z 15 kwietnia 2022 r. na przedmiotowe postanowienie WSA w Gliwicach pełnomocnik skarżącej zaskarżył postanowienie w całości i wniósł o jego uchylenie. Uzasadniając zażalenie podniósł, że braki formalne skargi zostały uzupełnione w terminie 7 dni od odręczenia wezwania, korespondencja została odebrana zgodnie z zaleceniami wydrukowanymi na awizo, WSA nie dokonał kontroli poprawności awizowania wezwania, a strona ani jej pełnomocnik nie mogą ponosić konsekwencji ewentualnych zaniedbań operatora pocztowego, który jest instytucją zaufania publicznego, a przesyłkę po upływie terminu odbioru powinien zwrócić do nadawcy z odpowiednią adnotacją, nie zaś wydać adresatowi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja tzw. fikcji doręczenia polega na tym, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 p.p.s.a. pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy (art. 73 § 1 p.p.s.a). Jednocześnie dokonuje się zawiadomienia o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, które umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy nie jest to możliwe – na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2 p.p.s.a.). W przypadku niepodjęcia pisma w powyższym terminie pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3 p.p.s.a.). Doręczenie uważa się wówczas za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu, liczonego od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej bądź w urzędzie gminy (art. 73 § 4 p.p.s.a.). W okolicznościach sprawy znaczenie ma przede wszystkim to, że z upływem ostatniego dnia terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 p.p.s.a., przyjmuje się fikcję prawną doręczenia, która polega na tym, że w razie nieodebrania pisma złożonego w urzędzie pocztowym za datę doręczenia pisma przyjmuje się datę, w której upłynął termin jego odbioru. Tak dokonane doręczenie stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej (tak też NSA w postanowieniu z dnia 30 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GZ 861/16). Należy mieć na uwadze, że domniemanie faktyczne doręczenia pisma w myśl art. 73 p.p.s.a. może być obalone, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Jednakże w niniejszej sprawie strona skarżąca nie wskazuje argumentów świadczących o nieprawidłowości doręczenia zastępczego, a jedynie podkreśla fakt rzeczywistego odbioru przez niego korespondencji. W sprawie nie ma przy tym znaczenia fakt, że przesyłka została wydana pełnomocnikowi pocztowemu skarżącej 10 stycznia 2022 r. Zdarzenie to miało bowiem miejsce już po upływie czternastu dni kalendarzowych od daty jej pierwszego awizowania. W takiej sytuacji, jak wskazano powyżej, przepisy prawa wiążą skutek doręczenia pisma z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu (art. 73 § 4 p.p.s.a.- ostatni możliwy termin na odebranie przez stronę w urzędzie pocztowym korespondencji upływał 29 października 2021 r.). Faktyczne wydanie przesyłki adresatowi, ale już po upływie ww. terminu, nie wywołuje skutków prawnych równoznacznych z doręczeniem pisma. Ma jedynie dla adresata walor informacyjny. W orzecznictwie sądów administracyjnych, zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłek, a także adnotacje znajdujące się na zwróconych do nadawcy przesyłkach wypełnione przez pracowników poczty, korzystają z domniemania prawdziwości, jako dokumentu urzędowego. Obalenie fikcji doręczenia (domniemanie faktyczne) może natomiast nastąpić, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Należy zauważyć, że sąd badając, czy czynność procesowa została dokonana w terminie ustawowym, nie jest uprawniony do badania przyczyn ewentualnego uchybienia temu terminowi (por. postanowienie NSA z 12 lipca 2013 r., sygn. akt II OZ 606/13, LEX nr 1344836; to i kolejne cytowane orzeczenia dostępne w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec tego zawarta w zażaleniu argumentacja dotycząca m.in. okoliczności, że Poczta Polska wydała korespondencję po terminie przewidzianym przepisami prawa i ma to znaczenie odnośnie do liczenia terminu do wniesienie zażalenia, należy wskazać, że mogłyby to stanowić ewentualną podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia jako ewentualnie wyłączające winę w niedochowaniu terminu - stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczność podniesiona przez wnoszącego zażalenie, czyli faktyczne odebranie przez niego korespondencji w urzędzie pocztowym po terminie nie mogło mieć wpływu na rozstrzygnięcie. Rzeczywiste oddanie przesyłki w placówce pocztowej skarżącemu po terminie wskazanym w art. 73 § 3 p.p.s.a. nie ma bowiem prawnej doniosłości przez wzgląd na skutki upływu czternastodniowego terminu określone ustawą, a konkretnie cytowanym już wyżej art. 73 § 4 p.p.s.a. Z wymienionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.