I OPP 25/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) sędzia NSA Marian Wolanin po rozpoznaniu w dniu 6 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi J.C., K.C., Z.C., M.C., Z.C.1, L.C., A.C., M.C.1, A.C.1 i M.P. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 367/21 ze skargi J.C., K.C., Z.C., M.C., A.C.2, Z.C.1, A.C.3, L.C., A.C., M.C.1, A.C.1 i M.P. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta m.st. Warszawy wyroku Wojewódzkiego Sądy Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wa 134/15 postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania. UZASADNIENIE W dniu 3 sierpnia 2022 r. J.C., K.C., Z.C., M.C., Z.C.1, L.C., A.C., M.C.1, A.C.1 i M.P., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego – za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 367/21 ze skargi J.C., K.C., Z.C., M.C., A.C.2, Z.C.1, A.C.3, L.C., A.C., M.C.1, A.C.1 i M.P. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta m.st. Warszawy wyroku Wojewódzkiego Sądy Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wa 134/15. Z akt sprawy wynika, że skarga J.C., K.C., Z.C., M.C., A.C.2, Z.C.1, A.C.3, L.C., A.C., M.C.1, A.C.1 i M.P. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta m.st. Warszawy wyroku Wojewódzkiego Sądy Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2015 r., sygn. akt IV SAB/Wa 134/15 wpłynęła do WSA w Warszawie w dniu 22 lutego 2021 r. i w dniu 26 lutego 2021 r. została zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Wa 367/21. Następnie w wykonaniu zarządzeń z 26 lutego 2021 r., pismami z 24 czerwca 2021 r. wezwano pełnomocnika skarżących do uzupełnienia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Jednocześnie w wykonaniu zarządzenia z 26 lutego 2021 r., pismem z 24 czerwca 2021 r. wezwano organ do nadesłania całości akt administracyjnych. W odpowiedzi organ przy piśmie z 6 lipca 2021 r. nadesłał całość akt administracyjnych. Pismem z dnia 9 lipca 2021 r. pełnomocnik skarżących uzupełnił braki formalne skargi. Zgodnie z zarządzeniem z 12 lipca 2021 r. sprawę przedstawiono sędziemu sprawozdawcy celem podjęcia dalszych czynności. W wykonaniu zarządzenia z dnia 13 lipca 2021 r. dołączono do akt sprawy dowody uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Zgodnie z zarządzeniem z 14 lipca 2021 r. sprawę przedstawiono sędziemu sprawozdawcy celem wydania dalszych zarządzeń. Zarządzeniem z 20 lipca 2021 r. sędzia sprawozdawca skierował sprawę do oczekujących na wyznaczenie terminu posiedzenia. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z 29 lipca 2021 r. sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 września 2021 r., stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 3 września 2021 r. rozpoznał złożoną skargę. Pismem z 16 grudnia 2021 r. pełnomocnik skarżących (J.C., K.C., Z.C., M.C., Z.C.1, L.C., A.C., M.C.1, A.C.1 i M.P.) wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Zgodnie z zarządzeniem z 31 grudnia 2021 r., pismem z 2 marca 2022 r. wezwano pełnomocnika skarżących kasacyjnie do sprecyzowania skargi kasacyjnej. W odpowiedzi pełnomocnik skarżących nadesłał pismo z 14 marca 2022 r. W wykonaniu zarządzeń z 21 marca 2022 r., pismami z 28 kwietnia 2022 r. wezwano pełnomocnika skarżących kasacyjnie do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi kasacyjnej. Pismem z 10 maja 2022 r. pełnomocnik skarżących uzupełnił braki formalne skargi, a 9 maja 2022 r. - braki fiskalne. Zgodnie z zarządzeniem z 16 maja 2022 r., przy piśmie z 31 maja 2022 r. doręczono pozostałym stronom odpisy skargi kasacyjnej. Zgodnie z zarządzeniem z 20 lipca 2022 r. akta ze skargą kasacyjną przekazano do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 3 sierpnia 2022 r. W tych okolicznościach pełnomocnik ww. skarżących w dniu 3 sierpnia 2022 r., złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie polegającą na nieprzekazaniu przez WSA w Warszawie skargi kasacyjnej wraz z aktami sprawy do Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania w tej sprawie i przyznanie na rzecz każdego ze skarżących 20.000 zł od Skarbu Państwa. Pełnomocnik skarżących argumentował, że mimo upływu siedmiu miesięcy od dnia wniesienia skargi kasacyjnej nie została ona przekazana do NSA. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, Dz. U. z 2018 r., poz. 75, dalej jako "ustawa"). Konieczne jest zatem ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że jest ona nieuzasadniona. Stosownie zaś do art. 2 powołanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, biorąc pod uwagę charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej zawiłości, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Dokonując tej oceny, uwzględnia się zatem łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być jednak oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich wniesionych spraw bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Należy również zauważyć, że ustawa nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewną wskazówkę może stanowić jednak art. 14 tej ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie NSA wskazuje się więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z 19 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OPP 27/11, z 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są bowiem ustalenia faktyczne danej sprawy. W rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić przewlekłości postępowania w rozumieniu ww. ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. Od dnia wypływu skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy do Sądu (22 lutego 2021 r.) do dnia wniesienia skargi na przewlekłość postępowania (17 sierpnia 2022 r.) upłynęło 18 miesięcy. W tym okresie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podejmował czynności zmierzające do zakończenia postępowania, w tym wzywając pełnomocnika skarżących do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi oraz organ do przekazania całości akt administracyjnych. Do momentu zaś uzupełnienia tych braków nie było możliwe merytoryczne rozpoznanie sprawy. Natomiast po uzupełnieniu dokumentacji przez organ oraz braków formalnych i fiskalnych skargi w sprawie został wyznaczony termin posiedzenia niejawnego na dzień 3 września 2021 r. i w tym dniu sprawa została rozpoznana wyrokiem. Od powyższego wyroku skarżący wnieśli skargę kasacyjną. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podejmował czynności zmierzające do przekazania skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym poprzez wezwanie do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych tej skargi. Do czasu zaś uzupełnienia tych braków nie było możliwe przekazanie jej do NSA. Ponadto należy mieć na względzie, że znaczna liczba spraw wpływających do sądów administracyjnych stanowi przyczynę oczekiwania na wykonanie wydanych zarządzeń, a w konsekwencji na przekazanie akt ze skargą kasacyjną do NSA i - co się z tym wiąże - przyczynę oczekiwania na jej rozpoznanie. Należy także wskazać, że od marca 2020 r. zarówno Sądy, jak i wszystkie organy państwowe działają w reżimie sanitarnym w związku z epidemią COVID-19, co także miało wpływ na czas oczekiwania i było okolicznością niezależną od Sądu. Mając na uwadze powyższe nie można zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie przewlekłości postępowania, ponieważ poszczególne czynności sądowe zmierzały do jak najszybszego rozpoznania sprawy, a następnie do przekazania jej do NSA. Natomiast na termin wykonania poszczególnych zarządzeń, wydanych w tej sprawie, wpływ ma znaczna ilość spraw wpływających do WSA w Warszawie, co powoduje konieczność oczekiwania na ich wykonanie. Podkreślić także należy, że sprawa może zostać przekazana ze skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego dopiero wtedy, gdy spełnia wszelkie wymogi formalne i fiskalne oraz upłynął termin na złożenie odpowiedzi na skargę kasacyjną. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w niniejszej sprawie nie można dopatrzyć się przewlekłości postępowania. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.