II OZ 893/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Stahl po rozpoznaniu w dniu 5 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lipca 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 903/11 o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku likwidacji otworów okiennych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przywrócić termin do uzupełnienia braków formalnych skargi i uiszczenia wpisu sądowego. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 4 lipca 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 903/10 odmówił D. K. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r. w przedmiocie nałożenia obowiązku likwidacji otworów okiennych. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że w oparciu o zarządzenia Przewodniczącego z dnia 7 kwietnia 2011 r. D. K. została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego oraz usunięcia braków formalnych skargi przez podpisanie skargi oraz nadesłanie trzech egzemplarzy odpisów skargi własnoręcznie podpisanych lub poświadczonych za zgodność z oryginałem, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwania doręczono na adres wskazany przez skarżącą do rąk własnych skarżącej w dniu 19 kwietnia 2011 r. Termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął w dniu 26 kwietnia 2011 r. (wtorek). Przy piśmie z dnia 27 kwietnia 2011 r. skarżąca uzupełniła braki formalne skargi oraz uiściła wpis. W piśmie tym skarżąca wskazała, że w dniach 19 – 26 kwietnia 2011 r. ze względu na okres świąteczny przebywała poza miejscem zamieszkania. Dokonując zaś w dniu 26 kwietnia 2011 r. w późnych godzinach wieczornych w urzędzie pocztowym w Warszawie czynności wskazanych w wezwaniu wycofała przesyłkę, gdyż czynności wykonywano już z datą 27 kwietnia 2011 r. Zdecydowała więc, że braki formalne i wpis uzupełni w dniu 27 kwietnia 2011 r. bezpośrednio w Sądzie. Jednocześnie z powyższymi czynnościami wniosła o uznanie, że braki skargi zostały uzupełnione w terminie. Sąd przyjął, iż pismo z dnia 27 kwietnia 2011 r. jest wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi wniesionej przez D. K. Wobec powyższego Sąd, mając na uwadze przesłankę wynikającą z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), uznał, że skarżąca nie wykazała, iż dołożyła należytej staranności przy prowadzeniu swoich spraw. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz braków fiskalnych, doręczone bezpośrednio do rąk skarżącej w dniu 19 kwietnia 2011 r. zawierało prawidłowe pouczenie o terminie na jego wykonanie i skutkach niewykonania wezwania. Skarżąca zaś wykonała wezwanie w ostatnich godzinach siedmiodniowego terminu, powinna zatem liczyć się z ryzykiem uchybienia terminowi. Skarżąca nie wykazała również, że nie mogła posiłkować się inną osobą przy wykonywaniu czynności wskazanych w wezwaniu. Wobec powyższego Sąd uznał, że wniosek D. K. o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. W zażaleniu na powyższe postanowienie D. K. zarzuciła naruszenie art. 87 § 2 p.p.s.a. i wniosła o uchylenie tego postanowienia i przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi. Wskazała, że nie można czynić jej zarzutu, iż do czynności związanych z uzupełnieniem braków skargi przystąpiła w ostatnim dniu wyznaczonego terminu. Skarżąca udała się bowiem na Pocztę Główną przy ul. Świętokrzyskiej w Warszawie w ostatnim dniu terminu (26 kwietnia 2011 r.) w godzinach wieczornych i nie była w stanie przewidzieć, że na poczcie w tym dniu będzie niezwykle długa kolejka, zaś czynne będą tylko nieliczne okienka. Wielokrotnie bowiem przychodziła do tego urzędu pocztowego, również w godzinach wieczornych, i nigdy nie spotkała się z taką kolejką i ilością nieczynnych okienek, stąd też nie musiała liczyć się z ryzykiem uchybienia terminowi. Nie widziała również potrzeby posiłkowania się inną osobą przy wykonywaniu czynności wskazanych w wezwaniu, gdyż z jej doświadczenia życiowego wynikała niezakłócona niczym możność osobistego wypełnienia takich czynności za pośrednictwem poczty. Nie sposób zatem przypisywać skarżącej braku przezorności, a przez to niezachowania należytej, obiektywnie przyjętej staranności. W odpowiedzi na zażalenie Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w Warszawie popierając zażalenie wniesione przez D. K. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Odpowiedź na zażalenie złożyła również [...] D. K., popierając zażalenie i wnioski w nim zawarte. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeśli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przyjąć zatem należy, że podstawową jak i konieczną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy po stronie podmiotu dokonującego określonej czynności procesowej, jednakże ustawa regulująca procedurę sądowoadministracyjną nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została więc pozostawiona uznaniu sądu i daje mu to możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne (por. postanowienie SN z dnia 22 lipca 1999 r., I PKN 273/99, OSNAP 2000, nr 20, poz. 757). W rozpoznawanej sprawie skarżąca uchybiła terminowi do uiszczenia wpisu oraz uzupełnienia braków formalnych skargi na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wypełniając ten obowiązek jeden dzień po upływie wyznaczonego terminu, co nastąpiło – jak wyjaśniła we wniosku o jego przywrócenie – na skutek niezależnej od niej niemożności nadania tego dnia przesyłki w urzędzie pocztowym. Z wyjaśnień skarżącej wynika, że na skutek dużej ilości interesantów przesyłka nadana byłaby z datą 27 kwietnia 2011 r., wobec czego skarżąca zrezygnowała z doręczenia pocztowego i wymaganych czynności dopełniła osobiście w dniu następnym w siedzibie Sądu. Wskazać również należy, że skarżąca przedstawiła dokument potwierdzający anulowanie nadania przesyłki datowany na 27 kwietnia 2011 r. Zdaniem Sądu rozpoznającego zażalenie, wyjaśnienia skarżącej jak najbardziej uzasadniają przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu i uzupełnienia braków formalnych skargi. Nie można stronie zarzucić braku należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw wskazując, iż dopiero ostatniego dnia siedmiodniowego terminu chciała wywiązać się z obowiązku nałożonego na nią przez Sąd. Taki pogląd wyrażony przez Sąd I instancji należy uznać za nieadekwatny do zaistniałej sytuacji. Jak wynika z art. 87 § 2 p.p.s.a. przesłanką dla przywrócenia uchybionego terminu jest jedynie uprawdopodobnienie, że uchybienie nastąpiło bez winy strony. Uprawdopodobnienie to oznacza złagodzenie rygorów dowodowych dotyczących okoliczności usprawiedliwiających niedopełnienie czynności procesowej w terminie. Brak winy zachodzi wówczas, gdy dochowana zostanie należyta staranność przy dokonaniu danej czynności procesowej. Należy przy tym szczególnie zwrócić uwagę, że chodzi tu o staranność należytą w danych stosunkach, a nie nadzwyczajną, czy najwyższą obejmującą podejmowanie wszelkich możliwych czynności. Ustawodawca nie określił kryteriów oceny zachowania strony, co oznacza, że kwestia ta pozostawiona została uznaniu sądu, jednakże brak winy w uchybieniu terminu powinien być zatem oceniany przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności konkretnej sprawy. Warto zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca po anulowaniu nadania przesyłki w urzędzie pocztowym, w dniu następnym, uiściła wymagany wpis i uzupełniła braki formalne skargi oraz złożyła wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tych czynności. Świadczy to o dążeniu do wywiązywania się z nałożonych na nią obowiązków, związanych z zainicjowaną przez nią sprawą sądowoadministracyjną. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w związku z art. 197 oraz 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.