I SA/Ke 167/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.) Asesor WSA Magdalena Stępniak protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2022 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Gminy w D. z dnia [...] Nr [...] w sprawie ustalenia wysokości dopłat do taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. UZASADNIENIE Rada Gminy w D. ("organ") podjęła w dniu [...] uchwałę NR [...] w sprawie ustalenia wysokości dopłat do taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. W § 5 tego aktu określono, że uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia i dotyczy dopłat do taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków od 01 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. W podstawie prawnej uchwały organ wskazał: art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2021 r. poz. 1372 ze zm., dalej "u.s.g.") oraz art. 24 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2020 r., poz. 2028). W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Wojewoda [...] ("Wojewoda") zaskarżył powyższą uchwałę i podniósł zarzut istotnego naruszenia przepisów prawa – art. 2 ust. 1 i art. 4 ust. 1 w zw. z art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz.1461) poprzez wskazanie w § 5 uchwały, że wchodzi w życie z dniem podjęcia, w sytuacji, w której jako akt prawa miejscowego powinna ona wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia jej w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Wobec powyższego Wojewoda wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, a z ostrożności procesowej o umorzenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga, wniesiona w niniejszej sprawie przez Wojewodę [...] podlega odrzuceniu. Zgodnie art. 3 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. – dalej p.p.s.a.) zakres przedmiotowy sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5), jak również akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6). W przedmiotowej sprawie skarga Wojewody dotyczyła uchwały Rady Gminy w D. z dnia [...] r., NR [...] w sprawie ustalenia wysokości dopłat do taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Stosownie do art. 50 § 1 i § 2 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym (§ 1); uprawnionym do wniesienia skargi jest także inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2). Zgodnie a art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn jej wniesienie jest niedopuszczalne. Do "innych przyczyn" niedopuszczalności należy m.in. wniesienie skargi przez nieuprawniony podmiot, tzn. taki, który nie może być skarżącym (nie posiada legitymacji procesowej). Dotyczy to podmiotu, co do którego nie zachodzi potrzeba zbadania, czy posiada interes prawny we wniesieniu skargi, ponieważ i tak w świetle obowiązujących przepisów nie jest legitymowany do jej wniesienia. Zdaniem Sądu w kontrolowanej sprawie skarga została wywiedziona niewłaściwie przez Wojewodę [...], a organem uprawnionym do zaskarżenia przedmiotowej uchwały Rady Gminy, jako dotyczącej spraw finansowych jest jedynie Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej. Wyjaśniając powyżej zaprezentowane założenie Sądu należy przywołać następujące przepisy prawa. W pierwszej kolejności podać należy, że zgodnie treścią art. 86 u.s.g. (znajdującego się w Rozdziale 10 – Nadzór nad działalnością gminną) organami nadzoru są Prezes Rady Ministrów i wojewoda, a w zakresie spraw finansowych – regionalna izba obrachunkowa. Odpowiedzi co do właściwości rzeczowej RIO należy szukać w ustawie z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych (t.j. Dz.U.2022.1668). W myśl art. 11 ust 1 tej ustawy w zakresie działalności nadzorczej właściwość rzeczowa regionalnych izb obrachunkowych obejmuje uchwały i zarządzenia podejmowane przez organy jednostek samorządu terytorialnego w sprawach: 1) procedury uchwalania budżetu i jego zmian; 2) budżetu i jego zmian; 3) zaciągania zobowiązań wpływających na wysokość długu publicznego jednostki samorządu terytorialnego oraz udzielania pożyczek; 4) zasad i zakresu przyznawania dotacji z budżetu jednostki samorządu terytorialnego; 5) podatków i opłat lokalnych, do których mają zastosowanie przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa; 6) absolutorium; 7) wieloletniej prognozy finansowej i jej zmian. Z powyżej cytowanego przepisu wynika, że do zadań RIO jako organu nadzoru należy ocena i ewentualne kwestionowanie uchwał dotyczących zasad i zakresu przyznawania dotacji z budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Organem regionalnej izby obrachunkowej jest natomiast kolegium izby (art. 14 ustawy o rio). Z art. 7 ust 1 pkt 3 u.s.g wynika, że do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty. W szczególności zadania własne obejmują sprawy: wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz. Natomiast jak stanowi art. 126 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U z 2021 r, poz. 305 ze zm.) dotacje to m.in. podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki z budżetu jednostek samorządu terytorialnego przeznaczone na podstawie niniejszej ustawy, odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych, na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych. Z treści art. 127 ust 1 pkt 1 lit c powołanej ustawy wynika, że dotacje celowe to środki przeznaczone na finansowanie lub dofinansowanie bieżących zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 24 ust 6 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków rada gminy może podjąć uchwałę o dopłacie dla jednej, wybranych lub wszystkich taryfowych grup odbiorców usług. Dopłatę gmina przekazuje przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu. Przenosząc powyższe na grunt kontrolowanej sprawy należy zauważyć, że objęta zaskarżoną uchwałą dopłata do taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków we wskazanej wysokości spełnia definicję dopłaty celowej służącej dofinansowaniu zadania własnego gminy jakim jest zaopatrzenie w wodę i usuwanie ścieków. Z treści odpowiedzi na skargę wynika ponadto, że środki finansowe na dopłaty, częściowo pokrywające koszty dostarczanej wody i odprowadzanych ścieków, zostały wyszczególnione w podjętej uprzednio uchwale budżetowej na rok 2022. Zatem, zdaniem Sądu zasadna jest konstatacja, że kwestia prawidłowości podjętej uchwały w sprawie dopłat do taryf należy do grupy spraw z zakresu spraw finansowych, a organem nadzoru posiadającym legitymację do ich kwestionowania i jednocześnie skutecznego poddania sądowej kontroli jest wyłącznie Kolegium RIO. Z tych przyczyn skarga wywiedziona przez Wojewodę [...] została przez Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. odrzucona, jako niedopuszczalna.