II GZ 350/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lipca 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 821/18 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. W. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z 22 lipca 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 821/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 220 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę A. W. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] lutego 2018 r., w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z 22 lipca 2019 r., skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu od opisanej wyżej skargi. 21 sierpnia 2019 r. skarżący złożył zażalenie na powyższe zarządzenie, które zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lutego 2020 r. sygn. akt II GZ 44/20. Jednocześnie postanowieniem z 28 listopada 2019 r., sygn. akt VI SPP/Wa 229/19 referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu z 23 grudnia 2019 r. Wobec powyższego, zarządzeniem z 1 lipca 2020 r. skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia z 22 lipca 2019 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 złotych, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie do uiszczenia wpisu zostało prawidłowo doręczone skarżącemu w dniu 7 lipca 2020 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 55 akt sądowych). Zgodnie z informacją udzieloną w dniu 20 lipca 2019 r., w Rejestrze Opłat Sądowych nie zidentyfikowano wpłaty do niniejszej sprawy. W tej sytuacji Sąd Instancji odrzucił skargę jako nieopłaconą, na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Zażalenie na to postanowienie wniósł skarżący. W piśmie tym wniósł również o przyznanie prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 220 § 1 p.p.s.a., Sąd nie podejmuje żadnej czynności w stosunku do pisma, od którego strona nie uiściła należnej opłaty. Zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a., konsekwencją nieuiszczenia należnego wpisu od skargi jest odrzucenie tego środka zaskarżenia. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że wobec odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, został on skutecznie wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi i w wyznaczonym terminie wpisu tego nie uiścił. Prawidłowo zatem Sąd I instancji uznał, że skargę należało odrzucić. Bez wpływu na powyższe pozostaje ponowne wystąpienie przez skarżącego z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że prawomocność postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oznacza obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu (por. postanowienie SN z dnia 9 grudnia 2002 r. w sprawie o sygnaturze akt III RN 144/02 oraz postanowienie NSA z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 667/14). Od obowiązku tego nie zwalnia strony ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, do czego strona ma prawo w związku z art. 165 p.p.s.a. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia na toczące się postępowanie (por. postanowienie NSA z 10 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 115/10, postanowienie NSA z 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GZ 761/13, postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 536/13). Ponadto, ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony w sytuacji gdy sąd prawomocnym postanowieniem ocenił, że skarżący nie spełnia przesłanek zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania, nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez Sąd terminie. Odmienne postępowanie sądu może prowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy i skutkować nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania, a nawet trudnością w jego zakończeniu orzeczeniem rozstrzygającym sprawę co do meritum. Zatem, prawomocne postanowienie Sądu o odmowie zwolnienia strony z obowiązku ponoszenia kosztów oraz ponowne wezwanie do uiszczenia należnej opłaty, nie zwalnia strony od skutków niezastosowania się do tego wezwania, pomimo wystąpienia z kolejnym wnioskiem w tym przedmiocie. W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd I instancji zasadnie odrzucił skargę skarżącego z uwagi na jej nieopłacenie. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.