II FZ 289/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Edyta Anyżewska po rozpoznaniu w dniu 15 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. S.A. z siedzibą w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2008 r. sygn. akt III SA/Wa 310/08 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi M. S.A. z siedzibą w L. na postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia 5 listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 310/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił M. S.A. wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W motywach orzeczenia Sąd wyjaśnił, że sporne postanowienie wierzyciela nie nakłada na skarżącą żadnych obowiązków, które mogłyby być wykonane dobrowolnie lub w sposób przymusowy. Brak mu zatem atrybutu wykonalności, podczas gdy orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może zostać wydane jedynie wobec takich aktów (czynności), które nadają się do wykonania. W zażaleniu na powyższe postanowienie Sądu wojewódzkiego spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i zasądzenie kosztów postępowania, podnosząc zarzut naruszenia art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej P.p.s.a. Uzasadniając swoje żądania strona wskazała, że zaskarżone do Sądu pierwszej instancji postanowienie (dotyczące określonych czynności podejmowanych w postępowaniu egzekucyjnym) niesie ze sobą daleko idące następstwa, w szczególności powstanie u spółki dużej szkody majątkowej (a tym samym pogorszenie jej sytuacji finansowej). Szkoda ta nie będzie mogła zostać wynagrodzona poprzez późniejszy zwrot spełnionego (bądź wyegzekwowanego) świadczenia. Tę argumentację strona rozwinęła przedstawiając następnie sytuację rynkową spółki i wskazując przy tym w szczególności na możliwość straty przychodów przeznaczanych na wynagrodzenia dla pracowników (co wiązałoby się z rezygnacją z dalszego ich zatrudniania). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, że wstrzymaniu w trybie art. 61 § 3 P.p.s.a. podlegają tylko takie akty i czynności organów administracji publicznej, które posiadają przymiot wykonalności. Pogląd ten nie budzi zastrzeżeń (por. też np. Z. Kmieciak: glosa do post. NSA z dnia 23 stycznia 1997 r., sygn. akt SA/Rz 1382/96, OSP 1998, z. 3, poz. 54). Tymczasem objęte skargą do Sądu wojewódzkiego postanowienie dotyczy stanowiska wierzyciela, uzyskanego przez właściwy organ w postępowaniu egzekucyjnym, o którym mowa w art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2005 r., nr 229, poz. 1954 ze zm.). Jest to zatem orzeczenie o charakterze procesowym, formalnym - dotyczące określonych czynności podejmowanych w toku postępowania egzekucyjnego, jak zauważyła sama strona. Postanowienie takie reguluje jedynie sytuację zobowiązanego w toku wskazanego postępowania, t.j. wyraża stanowisko wierzyciela co do zasadności zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów, zaś jedynym jego bezpośrednim następstwem jest ewentualne oddalenie albo uwzględnienie tychże zarzutów i dalsze prowadzenie bądź zaniechanie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Orzeczenie tego rodzaju nie tworzy po stronie skarżącego uprawnień lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym, nadających się do egzekucji (wykonania), jak np. nałożenie stosowną decyzją zobowiązania pieniężnego. Co ważne, jako że zaskarżone orzeczenie nie odnosi się bezpośrednio do należności pieniężnej - której dotyczy postępowanie egzekucyjne, w ramach którego je wydano - to nie może w związku z tym powodować niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a. Wskazane wyżej konsekwencje mogą bowiem wystąpić jedynie w związku z wykonywaniem rozstrzygnięcia leżącego u podstaw prowadzonej egzekucji, jednakże rozstrzygnięcie w tym przedmiocie podlega odrębnemu zaskarżeniu i tylko w przypadku jego zaskarżenia do sądu administracyjnego może zostać wstrzymane jego wykonanie przez ten sąd. Końcowo Sąd kasacyjny podkreśla, że wypowiadał się już odnośnie do dopuszczalności wstrzymywania wykonania postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym (szerzej w kontekście postanowień stricte procesowych, takich jak przedmiotowe postanowienie wierzyciela por. np. post. NSA z dnia 17 lipca 2006 r., sygn. akt I FZ 281/06 z aprobującą glosą A. Skoczylasa, OSP 2007, z. 6, poz. 76). W tej sytuacji polemika z argumentacją zażalenia w zakresie szkodliwych następstw dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego jest zbędna. Z tych względów oddalono zażalenie, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.