VII SA/Wa 2603/19

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędziowie sędzia WSA Monika Kramek, sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 września 2020 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy Al. [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia zażalenia oddala skargę UZASADNIENIE Przedmiotem skargi wniesionej przez Wspólnotę Mieszkaniową [...] w W. (zwaną dalej także "skarżącą") jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "organ drugiej instancji" bądź "[...]WINB") z dnia [...] września 2019 r., nr [...], stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...] zobowiązujące Wspólnotę Mieszkaniową [...] do wpłacenia w terminie 14 dni od dnia otrzymania tegoż postanowienia zaliczki w kwocie 5 000 zł na pokrycie kosztów sporządzenia przez osobę posiadającą stosowane uprawnienia budowlane ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego uszkodzonego stropu w lokalu nr [...] w budynku przy [...] w W. pod kątem występowania spękań na suficie w pomieszczeniu łazienki, wraz z podaniem zakresu robót do wykonania w celu doprowadzenia stanu części obiektu do odpowiedniego stanu technicznego. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (dalej jako: "organ pierwszej instancji" lub "PINB") w drodze postanowienia z dnia [...] sierpnia 2019r., nr [...] zobowiązał Wspólnotę Mieszkaniową [...] do wpłacenia zaliczki na pokrycie kosztów sporządzenia ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego uszkodzonego stropu w lokalu nr [...] w budynku przy [...] w W. Wspólnota Mieszkaniowa [...] wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Postanowieniem z [...] września 2019 r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził niedopuszczalność zażalenia na powyższe postanowienie. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ drugiej instancji powołując się na treść art. 141 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018r. poz. 2096 z późn. zm., dalej "k.p.a.") wyjaśnił, że w postępowaniu administracyjnym zażalenie przysługuje tylko wówczas, gdy z przepisu wyraźnie wynika, że zażalenie jest dopuszczalne. [...]WINB przywołał także treść art. 262 § 2 k.p.a., zgodnie z którym w uzasadnionych przypadkach organ administracji publicznej może zażądać od strony złożenia zaliczki w określonej wysokości na pokrycie kosztów postępowania. Organ drugiej instancji – powołując się następnie na poglądy doktryny i orzecznictwa – wyjaśnił, że żądanie przez organ zaliczki od strony powinno nastąpić przez wydanie postanowienia, na które nie będzie stronie przysługiwało zażalenie, jako samodzielny środek zaskarżenia. [...]WINB zaznaczył ponadto, że nie przysługuje prawo zażalenia na postanowienie podejmowane w zakresie postępowania dowodowego, którego zakres i kształt w sposób zasadniczy wpływa na sposób rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że kontrola prawidłowości postanowienia podjętego na podstawie 262 § 2 k.p.a. możliwa jest przy ewentualnym badaniu zasadności podjętego przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcia merytorycznego, kończącego sprawę w danej instancji. Konsekwentnie zatem, [...]WINB w niniejszej sprawie stwierdził niedopuszczalność zażalenia z przyczyn przedmiotowych, tj. z przyczyn wyłączenia przez przepisy prawa możliwości zaskarżenia ww. postanowienia w toku instancji. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się Wspólnota Mieszkaniowa przy [...] w W. (dalej także "skarżąca") wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze na postanowienie [...]WINB zarzuciła naruszenie następujących przepisów: - art. 262 § 2 k.p.a. w zw. z art. 81c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 1186) poprzez błędną ich interpretację prowadzącą do nieuzasadnionego obciążenia Wspólnoty Mieszkaniowej obowiązkiem zapłaty zaliczki na skutek braku działania innej strony postępowania (właściciela lokalu nr [...] przy [...]), - art. 141 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. poprzez nieuzasadnioną odmowę rozpoznania zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej prowadzące do naruszenia zasady budowania zaufania stron postępowania do organów władzy, szczególnie poprzez naruszenie zasady równego traktowania stron, w sytuacji gdy to jedna z nich poprzez brak swojego działania zmusza drugą ze stron do ponoszenia nieuzasadnionych kosztów. Powołując się na powyższe zarzuty skarżąca wiosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.") wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Na wstępie należy jednak wyjaśnić, że Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zarzuty w niej zawarte nie mogą stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że zarzut naruszenia art. 141 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. jest bezzasadny. Jak słusznie wskazał już organ odwoławczy, zgonie z art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Powyższe oznacza, że zażalenie może być wnoszone tylko na postanowienia enumeratywnie wymienione w k.p.a., lub których możliwość zaskarżenia wynika z przepisów szczególnych. Jeżeli zatem przepis, będący podstawą prawną rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, nie przewiduje zażalenia w odniesieniu do danego postanowienia, to ten środek zaskarżenia nie przysługuje. W niniejszej sprawie podstawą prawną postanowienia PINB instancji stanowił art. 262 § 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w uzasadnionych przypadkach organ administracji publicznej może zażądać od strony złożenia zaliczki w określonej wysokości na pokrycie kosztów postępowania. Jak prawidłowo stwierdził organ odwoławczy żaden z przepisów k.p.a. nie stanowi, aby na postanowienie w przedmiocie żądania od strony zaliczki na pokrycie kosztów postępowania przysługiwało stronie zażalenie, jako samodzielny środek zaskarżenia (por. wyrok NSA z dnia 20 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 1282/09, LEX nr 74496; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 29 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 485/12, Lex nr 1248686; wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 marca 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 1421/17, niepubl.). Wyjaśnić w tym miejscu trzeba, że postanowienie w przedmiocie zobowiązania do wpłacenia zaliczki jest rozstrzygnięciem tymczasowym. Zaliczka bowiem stanowi tylko pewną część ogólnej kwoty kosztów postępowania. Do postanowienia w przedmiocie zobowiązania strony do uiszczenia zaliczki nie będzie miał zastosowania przepis art. art. 264 § 2 k.p.a., który umożliwia wniesienie zażalenia na postanowienie w sprawie kosztów postępowania. Postanowienie, o którym mowa w ww. art. 264 § 2, ustala całkowite koszty postępowania, wskazuje podmioty zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób uiszczenia tych kosztów. Końcowe orzeczenie w sprawie kosztów postępowania uwzględnia także zaliczkę uiszczoną na podstawie art. 262 § 2 k.p.a. i tylko ono podlega kontroli instancyjnej w trybie zażaleniowym. Mając powyższe na względzie należało uznać, że organ drugiej instancji prawidłowo zastosował art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. i w konsekwencji prawidłowo uznał zażalenie wniesione przez skarżącą, jako niedopuszczalne. Drugi z zarzutów zawartych w skardze pozostaje natomiast poza zakresem oceny sądu w niniejszym postępowaniu. Skarżąca wnosząc zarzut naruszenia art. 262 § 2 k.p.a. w zw. z art. 81c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 1186) kwestionuje prawidłowość zobowiązania jej do uiszczenia zaliczki. Wobec ustalenia, że postanowienie w przedmiocie zobowiązania strony do uiszczenia zaliczki nie podlega zaskarżeniu zażaleniem, należało uznać, że zarzuty kwestionujące prawidłowość zobowiązania strony do uiszczenia zaliczki nie mogą podlegać ocenie sądu w niniejszym postepowaniu. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.