II OZ 736/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Barbara Adamiak, po rozpoznaniu w dniu 7 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1533/19 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ze skargi P. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 maja 2019 r. znak ... w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 19 listopada 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1533/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 maja 2019 r. znak ... w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że podnoszone we wniosku przez skarżącego okoliczności nie mogły stanowić podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący wskazał na dalsze konsekwencje postępowania wznowieniowego, którego prowadzenie może skutkować uchyleniem ostatecznej i wykonalnej decyzji o pozwoleniu na budowę. Konsekwencją powyższego może być konieczność wstrzymania budowy oraz poniesienie z tego powodu strat finansowych, zaś dalsze konsekwencje mogą spowodować wszczęcie powstępowania naprawczego i nałożenie na inwestora szeregu obowiązków. Wszystko to może znacząco obciążyć finansowo inwestora i zobligować do działań, które w przypadku uwzględnienia skargi okażą się zbędne. Zdaniem Sądu, argumentacja ta nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem w niniejszej sprawie rozpoznawany jest wniosek dotyczący decyzji stwierdzającej nieważność decyzji umarzającej postępowanie wznowieniowe w stosunku do decyzji o pozwoleniu na budowę udzielonym skarżącemu. W związku z powyższym Sąd zauważył, że jest to postępowanie piętrowe, na tym etapie nie dotyczącym bezpośrednio pozwolenia na budowę. Nie zachodzi na tym etapie postępowania niebezpieczeństwo wyrządzenia, w wyniku wykonania przedmiotowej decyzji, znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W przypadku nie uwzględnienia skargi postępowanie wróci do organu rozpoznającego wniosek o wznowienie postępowania w zakresie stricte procesowym. Sąd wywiódł też, że budowa obiektu budowalnego nie wywołuje skutku o charakterze nieodwracalnym. Wykonanie obiektu budowlanego jest zdarzeniem faktycznym, który można odwrócić, bo jego odwrócenie zależy tylko od możliwości technicznych inwestora. Przez niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy rozumieć taki stan, w wyniku którego może zostać wyrządzona szkoda, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy jej pierwotnych cech. Zdaniem Sądu, skarżący - inwestor - we wniosku wykazał się zbyt daleko idącą próbą przewidywania przyszłości odnośnie zarówno decyzji o pozwoleniu na budowę, jak i ewentualnej konieczności wszczynania kolejnych postępowań. W ocenie Sądu pierwszej instancji, przedstawione przez skarżącego przesłanki nie wskazują, że wykonanie zaskarżonej decyzji groziłoby wyrządzeniem znacznej szkody lub wywołaniem trudnych do odwrócenia skutków, co jest warunkiem koniecznym wstrzymania wykonania orzeczenia. Natomiast Sąd nie dopatrzył się zaistnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które uzasadniałyby uwzględnienie złożonego wniosku. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżonemu postanowieniu P. C. zarzucił mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez jego niezastosowanie, wynikające z błędnego przyjęcia że: 1. fakt, iż zaskarżona decyzja nie dotyczy bezpośrednio decyzji o pozwoleniu na budowę wskazuje na to, że nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia, w wyniku jej wykonania, znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, podczas gdy niebezpieczeństwo takie zachodzi i ma bezpośredni związek z wykonaniem zaskarżonej decyzji, 2. przez niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy rozumieć taki stan, w wyniku którego może zostać wyrządzona szkoda, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot świadczenia ani tez nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy jej pierwotnych cech, podczas gdy: a. pierwszą alternatywną przesłanką wstrzymania wykonalności decyzji jest jedynie potencjalna możliwość wystąpienia, w razie jej wykonania, znacznej szkody, której możliwość naprawienia w przyszłości jest w tym kontekście obojętna. b. drugą alternatywną przesłanką wstrzymania wykonalności decyzji jest potencjalna możliwość spowodowania przez wykonanie decyzji skutków trudnych, nie zaś niemożliwych do odwrócenia. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia przez Naczelny Sąd Administracyjny i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 maja 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zatem zasadą jest wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślić jednocześnie należy, iż przedmiotem ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie (por. postanowienie NSA z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt: I OZ 801/11). Wstrzymanie wykonania aktu polega na wstrzymaniu skutków prawnych, które on wywołuje, związanych z ustaleniem praw i obowiązków strony postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji zasadnie stwierdził, że w niniejsze sprawie wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie jest możliwe, bowiem wykonalność dotyczy aktów zobowiązujących, które ustalają dla ich adresatów nakazy lub zakazy określonego zachowania. Zaskarżoną decyzją z 21 maja 2019 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję Wojewody Z. z 21 września 2018 r. odmawiającą stwierdzenia, na wniosek Jadwigi Kudły i Pana Lecha Kudły, nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. z 14 marca 2018 r. (umarzającej postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta S. z 21 stycznia 2016 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającą P. C. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem zagłębionym i usługami w parterze na działkach o nr ew. (...) przy ulicy G. w S.) i stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta S. z 14 marca 2018 r. Przyczyną podjęcia decyzji z 21 maja 2019 r. było ustalenie, że decyzja Prezydenta Miasta S. z 14 marca 2018 r. rażąco narusza art. 105 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Z powyższego wynika, że zaskarżona decyzja nie wywołuje skutków prawnych, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uzasadniających zastosowanie instytucji wstrzymania jej wykonania, bowiem skutki prawne, o których mowa w powyższym przepisie, wystąpić mogą, co do zasady, dopiero wskutek wydania decyzji załatwiającej sprawę administracyjną co do jej istoty. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił zażalenie. ----------------------- 4