II SA/Go 539/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.H. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 13 października 2022 r., sygn. akt II SA/Go 539/22 w sprawie ze skargi J.H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. UZASADNIENIE J.H. pismem z dnia [...] sierpnia 2022 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2022 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 1 września 2022 r. skarżący został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi w terminie 7 dni od doręczenia, pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.) przez podanie numeru PESEL oraz do uiszczenia w tym samym terminie i pod tym samym rygorem wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. Przesyłka zawierająca powyższe wezwania została doręczona skarżącemu w dniu 12 września 2022 r. (zob. zwrotne potwierdzenie odbioru k. 28 akt). W dniu 15 września 2022 r. uiszczono na rachunek bankowy tutejszego Sądu wymagany wpis sądowy od skargi. Jednak wezwanie w zakresie usunięcia braku formalnego skargi – podanie numeru PESEL skarżącego – pozostało bez odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. postanowieniem z dnia 13 października 2022 r., sygn. akt II SA/Go 539/22 odrzucił skargę J.H. oraz zwrócił stronie skarżącej uiszczony wpis sądowy. Odpis powyższego postanowienia wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem o zażaleniu został doręczony stronie skarżącej w dniu 20 października 2022 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru podpisane przez dorosłego domownika k. 40 akt sądowych). Pismem z dnia [...] października 2022 r. J.H. wniósł zażalenie na ww. postanowienie oraz złożył wniosek z tej samej daty o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na ww. postanowienie. Przesyłka zawierająca powyższe pisma została nadana w Urzędzie Pocztowym w dniu 4 listopada 2022 r. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia strona podniosła, że w zarządzeniu o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi nie było informacji o podanie numeru PESEL. Jednocześnie wskazał, iż odpis postanowienia otrzymał w terminie okołoświątecznym i nie był wówczas obecny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Wedle natomiast art. 87 § 2 p.p.s.a. w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie po pierwsze należy wskazać, iż Sąd przyjął najkorzystniejszą dla strony interpretację uznając, że wniosek o przywrócenie uchybionego terminu złożony został z zachowaniem terminu siedmiodniowego, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Sąd uznał bowiem, że przyczyna uchybienia terminu ustała najpóźniej z dniem dopełnienia uchybionych czynności, co dało tym samym podstawę do merytorycznego zbadania zasadności wniosku o przywrócenie terminu. W orzecznictwie i literaturze zgodnie przyjmuje się, iż kryterium braku winy, jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na uprawdopodobnieniu przez stronę dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i wskazania na okoliczności, które pomimo tej staranności uniemożliwiły dokonanie czynności w postępowaniu sądowym w terminie. Natomiast ocena sądu w tym zakresie powinna być dokonywana z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2017, s. 515-516). Jak wynika z orzecznictwa do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in. stany nadzwyczajne, takie ja problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienia NSA z dnia: 25 sierpnia 2017 r., II OZ 812/17, 20 stycznia 2015 r., II GZ 896/14, 10 września 2010 r., II OZ 849/10, 2 października 2002 r., V SA 793/02, www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej jako: CBOSA). W ocenie Sądu skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił, iż niezachowanie ustawowego terminu do złożenia zażalenia było przez niego niezawinione. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 40 akt sądowych) odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem o trybie wniesienia zażalenia doręczono dorosłemu domownikowi w dniu 20 października 2022 r. Skarżący tej okoliczności nie podważa wskazując, że otrzymał postanowienie, jednak z uwagi na okres okołoświąteczny był wówczas nieobecny. Jednocześnie skarżący nie dołączył do swojego wniosku żadnego dokumentu świadczącego o jego nieobecności. Ponadto skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił, iż korespondencja z Sądu została mu przekazana w późniejszym terminie. Dodatkowo zdaniem Sądu termin 20 października nie stanowi okresu okołoświątecznego. Zgodnie z definicją przedstawioną w słowniku języka polskiego termin "okołoświąteczny" oznacza "związany z czasem obejmującym święto, przebiegający w niedługiej odległości czasowej od święta". Trudno zatem uznać okres niemal dwóch tygodni od ustawowego święta (1 listopada) za okołoświąteczny. Podkreślenia wymaga fakt, że przedmiotowe postępowanie zainicjowane zostało przez skarżącego, w tej sytuacji powinien mieć świadomość, że rozpoznanie sprawy przez sąd będzie następowało w ramach ustawowo uregulowanej procedury, a skuteczne dochodzenie swych praw wymaga od strony przestrzegania szeregu obowiązków o charakterze proceduralnym. Wobec strony, która wyjeżdża poza miejsce swego zamieszkania w trakcie postępowania, formułuje się powinność takiego zorganizowania spraw, z ustanowieniem pełnomocnika oraz wskazaniem adresu do doręczeń przesyłek włącznie, aby podczas nieobecności jej interesy nie doznały uszczerbku. Jeżeli strona takich czynności nie podjęła lub uczyniła to nieudolnie, w konsekwencji czego uchybiła terminowi wyznaczonemu do dokonania czynności, to nie można mówić o braku jej winy w powstaniu uchybienia (por. postanowienie NSA z 16 lutego 2017 r., II OZ 123/17, CBOSA). Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.