II FSK 2297/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jacek Brolik (sprawozdawca), Sędzia NSA Jan Grzęda, Sędzia WSA del. Mirosław Surma, , po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Zakładu [...] "E.-P." sp. z o.o. z siedzibą w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 marca 2018 r. sygn. akt I SA/Po 2086/15 w sprawie ze skargi Zakładu [...] "E.-P." sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 25 sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Zakładu [...] "E.-P." sp. z o.o. z siedzibą w O. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu kwotę 8100 (słownie: osiem tysięcy sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z 8 marca 2018 r. (sygn. akt I SA/Po 2086/15) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę Z. [...]Sp. z o.o. w O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 25 sierpnia 2015 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r. oraz zwrotu odsetek od zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r. Z. [...]Sp. z o.o., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł skargę kasacyjną od przedstawionego powyżej wyroku WSA w Poznaniu, zaskarżając ów wyrok w całości. Strona skarżąca, wskazując jako podstawę skargi kasacyjnej art. 173 i art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 151 P.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, w związku z art. 65 § 2 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny oraz art. 199a § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na dokonaniu przez sąd I instancji błędnej wykładni "umów pożyczki" zawartych 2 grudnia 2006 r. pomiędzy skarżącą a wspólnikami, a w konsekwencji naruszenie art. 15 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, że w świetle przyjętych ustaleń, dokonane przez spółkę wypłaty odsetek na rzecz wspólników nie spełniają przesłanek kosztu uzyskania przychodu w rozumieniu tego przepisu. Strona skarżąca wniosła o: 1) rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, 2) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku, rozpoznanie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, 3) zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu wniósł o jej oddalenie w całości, rozpoznanie sprawy na rozprawie i zasądzenie na rzecz organu podatkowego kosztów postepowania obejmujących koszty zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Brak było dostatecznych podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Na początek przypomnieć należy, że na podstawie art. 183 § 1 p.p.s.a., poza wskazanymi w art. 183 § 2 p.p.s.a. przypadkami nieważności postępowania sądowego, których nie stwierdzono, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę wyłącznie w granicach skargi kasacyjnej, które wyznaczają zarzuty kasacyjne: sformułowane, przedstawione i uzasadnione w sposób spełniające wymogi i standardy wynikające z art. 174 p.p.s.a. i art. 176 p.p.s.a. W skardze kasacyjnej nie podniesiono zarzutów naruszenia przepisów postępowania podatkowego, na podstawie których organy podatkowe ustalały i oceniały stan faktyczny sprawy, nie podniesiono również zarzutów naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, zgodnie z którymi Sąd pierwszej instancji przedstawiał ustalenia i oceny organów podatkowych, ustosunkowywał się do nich i/lub ewentualnie procesowo je weryfikował. Nie wystarczy przywołać regulacje prawne odnośnie do wykładni czynności cywilnoprawnych (np. art. 65 § 2 k.c. lub art. 199a § 1 O.p.) żeby zakwestionować kasacyjnie ustalenia stanu faktycznego w zakresie (n.p.) zawarcia, treści, celu i wykonania umowy. W sprawie niniejsze jest to niewątpliwie istotne, ponieważ Sąd pierwszej instancji nie zaprzeczył stanowisku organów podatkowych, zgodnie z którym sporne "umowy pożyczki na rzecz skarżącej nie zostały wykonane, kwoty pożyczek nigdy nie wpłynęły na rachunek skarżącej ani nie zostały wpłacone do kasy skarżącej. W związku z tym spółka nie mogła nimi rozporządzać na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Nie służyły zatem uzyskiwaniu przez spółkę przychodów, z których dochód podlegał opodatkowaniu." Wnoszący skargę kasacyjną nie odniósł się też do uprzednio wydanego – w stosunku do skarżącej – wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, który mógł mieć również istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej. Zaniechanie skarżącego jest tym bardziej widoczne wobec przywołania tej sprawy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Sąd pierwszej instancji podniósł bowiem, co następuje: "Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt II FSK 3464/15, NSA oddalił skargę kasacyjną strony skarżącej od wyroku WSA w Poznaniu z dnia 17 września 2015 r., sygn. akt I SA/Po 1483/15, w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za okres od 10 listopada 2006 r. do 31 grudnia 2007 r., w pełni podzielając stanowisko organów podatkowych. Stanowisko wyrażone w cytowanym wyroku NSA ma w pełni odniesienie do sprawy stanowiącej przedmiot postępowania, albowiem spór niniejszej sprawy również dotyczy możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odsetek od pożyczek, do których odniósł się szczegółowo NSA w powołanym wyroku. W związku z powyższym przyjmując argumentację NSA, stwierdzić należy, że umowy pożyczek nie były zawarte w celu osiągnięcia przychodu, zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodu, tym samym nie spełniały definicji kosztów uzyskania przychodów. W związku z powyższym zarzut naruszenia przez organy podatkowe art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. poprzez odmowę zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odsetek od pożyczek jest w ocenie Sądu niezasadny." Strona skarżąca nie tylko "zignorowała" wcześniejsze postępowanie sądowoadministracyjne, ale, podnosząc zarzut kasacyjny naruszenia art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., nie zakwestionowała kasacyjnie ustaleń i ocen stanu faktycznego sprawy odnośnie spornych (jej zdaniem) wydatków. Z tych powodów, na podstawie art. 184 p.p.s.a. i art. 204 pkt 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną i orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego. Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3, wprowadzonego do obowiązywania ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS – C/o2 (Dz. U. z 2020 r., poz. 875). Zastosowanie tego trybu postępowania uzasadnione jest znacznym zwiększeniem oraz intensywnością pandemii wirusowej, w wyniku czego cały kraj znajduje się w strefie podwyższonego niebezpieczeństwa zarażenia, co dotyczy w szczególności Warszawa – siedziby Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd nie dysponuje też możliwościami technicznymi przeprowadzenia rozprawy w trybie zdalnym, to znaczy z jednoczesnym połączeniem teleinformatycznym z miejscami zamieszkania/pobytu/siedziby stron postępowania.