II SAB/Wa 304/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 września 2020 r. sprawy ze skargi J. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie wniosku z dnia [...] marca 2017 r. o wyłączenie stosowania przepisów oddala skargę UZASADNIENIE Postępowanie sądowe zainicjowała skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. W skardze wniesiono o zobowiązanie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do wydania decyzji będącej odpowiedzią na wniosek w terminie miesiąca i o przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 2000 zł na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przepisanych na rzecz skarżącego w tym ewentualnie kosztów zastępstwa procesowego. Powyższa skarga została poprzedzona wezwaniem z [...] kwietnia 2020 r. skierowanym do organu, o zaprzestanie naruszania prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że J. W. wnioskiem z dnia [...] marca 2017 r. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r. poz. 723). W dniu [...] lipca 2018 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał w sprawie decyzję nr [...] o odmowie wyłączenia stosowania wobec ww. art. 15c, art. 22a i art. 24a powołanej ustawy. Na powyższą decyzję Pan J. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 22 marca 2019 r. uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził zwrot kosztów postępowania (sygn. akt II SA/Wa 1569/18). W uzasadnieniu wyroku Sąd wyjaśnił, że organ nie dokonał prawidłowej wykładni i subsumpcji wskazanych pojęć nieostrych, nie poczynił także niezbędnych ustaleń faktycznych, które pozwoliłyby uznać, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (...). Ponadto uzasadnienie wydanej w sprawie decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 w zw. z art. 11 kpa. W konsekwencji rozstrzygnięcie organu w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów art. 15c, art. 22a, art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (...) zostało, zdaniem Sądu, wydane co najmniej przedwcześnie, z naruszeniem granic uznania administracyjnego. Powyższy wyrok został utrzymany w mocy wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 grudnia 2019 r. Prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2019 r. wraz z aktami sprawy do organu wpłynął w dniu 17 marca 2020 r. W związku z otrzymanym wyrokiem pismem z dnia 22 kwietnia 2020 r. organ wystąpił do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu o przesłanie kopii akt osobowych dotyczących przebiegu służby Pana J. W.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019, poz. 2325 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność i przewlekłość wynika z art. 3 § 2 pkt 4 i 8 P.p.s.a. Stosownie do treści art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności, lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznaniu sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 149 § 6 P.p.s.a. Oceniając skargę przez pryzmat w/powołanych przepisów tut. Sąd doszedł do konkluzji, iż skarga jest dopuszczalna. Przed jej wniesieniem skarżący wystąpił bowiem do organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz.256), dalej k.p.a. Co do meritum, Sąd stwierdził jednakże, że skarga nie jest zasadna. W piśmiennictwie i judykaturze przyjmuje się, że z przewlekłością działania organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy prowadził postępowanie jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności – a zaniechanie to nie znajduje racjonalnego i przede wszystkim prawnego uzasadnienia (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 86). Wyjaśnić również należy, że celem skargi na bezczynność czy przewlekłość organu administracji publicznej jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności takiej skargi, Sąd bierze zaś pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili wywiedzenia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie sprawy. Skarga na bezczynność czy przewlekłość organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy. W świetle powyższego dla uznania bezczynności czy przewlekłości organu konieczne jest w pierwszym rzędzie ustalenie, że organ administracji był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje w terminach ustawowych działań, mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi. Wyjaśnienia wymagało też to, że w realiach faktycznych niniejszej sprawy Sąd rozpoznając ją, mógł badać terminowość procedowania organu tyko w okresie po wyroku Sądu kasacyjnego. Tylko to postępowanie mogło być bowiem w toku w dniu wywiedzenia niniejszej skargi. Wcześniejsze postępowanie administracyjne zakończone zostało wydaniem przez organ decyzji – uchylonej następnie przez Sąd. Przechodząc do analizy zasadności przedmiotowej skargi podkreślić należało, iż jak wynika z akt sprawy początek biegu terminu dla załatwienia sprawy można byłoby datować na dzień 17 marca 2020 r. W tym dniu do organu wpłynęły bowiem z Sądu akta administracyjne sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu. Od tej więc chwili organ posiadał realną możliwość procedowania w sprawie. Pierwszą czynnością jaką organ dokonał w niniejszym postępowaniu było zwrócenie się w dniu 22 kwietnia 2020 r. do Prezesa IPN o przesłanie akt osobowych strony. Czynność tę uznać należy za w pełni zasadną. Aby móc zweryfikować wniosek organ musiał bowiem mieć stosowne materiały źródłowe dotyczące przebiegu służby strony. Czynności tej nie sposób zarzucić, iż została dokonana z naruszeniem terminu ustawowego. Należy bowiem pamiętać o tym, że z dniem 14 marca 2020 r. Minister Zdrowia wprowadził na terenie Kraju stan zagrożenia epidemicznego, zaś z dniem 20 marca 2020 r. stan epidemii (rozp. M.Z. z 20.03.2020r. Dz.U. z 2020, poz. 491 ze zm.). Nadto w dniu 31 marca 2020 r. wszedł w życie art.15zzs ust.1 pkt 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (...) (Dz. U. z 2020 r. poz. 374). Stanowił on, że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub epidemii ogłoszonej z powodu COVID-19 bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych, w tym sądowoadministracyjnych – nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Terminy sądowe i procesowe zaczęły biec dopiero od dnia 24 maja 2020 r. na mocy ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-COV-2 (Dz.U. z 2020r. poz.875). Biorąc pod uwagę powyższe rozwiązania prawne związane ze stanem epidemii, termin procesowy w którym organ powinien rozpoznać sprawę nie rozpoczął w ogóle biegu w dniu otrzymania przez organ z Sądu akt sprawy wraz z wyrokiem. Ten fakt zmaterializował się bowiem w chwili, gdy ogłoszony już był stan zagrożenia epidemicznego. Termin ten nie rozpoczął też biegu przed wniesieniem niniejszej skargi, datowanej na dzień 5 maja 2020 r. skoro zgodnie z w/pow. ustawą z 14 maja 2020 r. terminy procesowe zaczęły biec na nowo dopiero od 24 maja 2020 r. W takim wypadku, skoro na dzień wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie sprawy, nie rozpoczął biegu termin w jakim winna ona zostać rozpoznana przez organ, nie sposób skutecznie zarzucać organowi przewlekłości w procedowaniu. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.).