III SA/Gl 491/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Asesor WSA Aleksandra Żmudzińska (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2022 r. sprawy ze skargi A. D. na akt Prezydenta Miasta S. z dnia 4 maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy najmu lokalu mieszkalnego z zasobów gminy uchyla zaskarżony akt. UZASADNIENIE Pismem z dnia 10 maja 2022 r. A. D. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na akt Prezydenta Miasta S. z dnia 4 maja 2022 r. nr [...], którym to skarżąca została poinformowana, że po uzyskaniu opinii Społecznej Komisji Mieszkaniowej wniosek skarżącej z dnia 13 kwietnia 2022 r. został rozpoznany negatywnie ze względu na zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Wskazano, że zgodnie z ww. wnioskiem skarżąca jest współwłaścicielką lokalu mieszkalnego znajdującego się w .. Podano również, że zgodnie z zapisami uchwały Rady Miasta S. z dnia 19 grudnia 2019 r. Nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali mieszkalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy S., o najem lokalu mieszkalnego z zasobów tej Gminy mogą ubiegać się osoby, które: są członkami wspólnoty samorządowej ww. Gminy, nie mają zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, spełniają kryterium dochodowe. W powołaniu na ustawę z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie prawa lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 611, ze zm.) wskazano, że gmina ma za zadanie zaspokajać potrzeby mieszkaniowe osób należących do wspólnoty samorządowej o niskich dochodach. Skarżąca zwróciła się o uchylenie ww. aktu oraz zobowiązanie organu do pozytywnego rozpatrzenia jej wniosku poprzez przyznanie mieszkania z zasobów Gminy. W uzasadnieniu skargi wyjaśniła, że jej osobą schorowaną, samotnie wychowującą niepełnosprawne dziecko. Utrzymuje się ze świadczenia pielęgnacyjnego, dodatku pielęgnacyjnego, świadczenia wychowawczego i alimentów na córkę. Obecnie wynajmuje mieszkanie, lecz umowa najmu kończy się w lipcu 2022 r. Skarżąca zwróciła uwagę, że wskazane przez organ prawo współwłasności (w 1/5) dotyczy około 50 metrowego lokalu, w którym mieszkają 4 osoby, w tym niepełnosprawna matka skarżącej wymagająca stałej opieki oraz brat skarżącej ze swoją partnerką i 6- letnim dzieckiem. Skarżąca poinformowała o fatalnych warunkach bytowych w ww. lokalu oraz konieczności generalnego remontu, niezbędnego aby mogło w nim zamieszkać niepełnosprawne dziecko. Wskazała, że nigdy nie mieszkała w tym lokalu. W jej ocenie nie można zatem uznać, że posiadanie przez nią udziału w mieszkaniu w świetle powyższych okoliczności zaspokaja jej potrzeby mieszkaniowe. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Po dokonaniu kontroli zaskarżonego aktu Prezydenta Miasta S. stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. 2021 r., poz. 137) oraz treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm. - dalej p.p.s.a.)., Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawę prawną rozstrzygnięcia organu stanowiły przepisy Rady Miasta S.z dnia 19 grudnia 2019 r. Nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali mieszkalnych wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy S. (Dziennik Urzędowy Województwa Śląskiego z 2019 r., poz. [....], dalej "uchwała"). Zgodnie z § 5 ust. 1 uchwały, O najem lokalu na czas nieoznaczony za opłatą czynszu ustalonego Zarządzeniem Prezydenta Miasta na podstawie art. 7 i art. 8 ustawy mogą ubiegać się osoby, które są członkami wspólnoty samorządowej Gminy S. oraz które nie mają zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych i osiągają średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nieprzekraczający 220% najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 175% w gospodarstwie wieloosobowym. Nadto, jak stanowi przepis art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie prawa lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 611, ze zm. – dalej jako ustawa o ochronie prawa lokatorów), gmina na zasadach i w wypadkach przewidzianych w ustawie zapewnia lokale w ramach najmu socjalnego i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach. W przepisie tym ustawodawca określił zatem kategorie osób, które posiadają prawo do najmu lokalu mieszkalnego z gminnego zasobu, a osobami takimi są jak wskazuje powyższy przepis, osoby nie mające zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, mieszkające na terenie gminy, posiadające niskie dochody. Przy czym jak wskazuje się w orzecznictwie, o ile gmina, na zasadach i w przypadkach określonych w ustawie, zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach, co w oczywisty sposób zakłada po stronie ubiegającego się o najem lokalu z gminnego zasobu mieszkaniowego brak zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, o tyle zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych nie można utożsamiać z posiadaniem jakiegokolwiek tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego lub innej nieruchomości (zob. wyrok WSA z 03.08.2021r. sygn. akt III OSK 272/21). Posiadanie tytułu prawnego do lokalu nie przesądza zatem o tym, że po stronie członka wspólnoty samorządowej nie istnieje przesłanka niezaspokojonej potrzeby mieszkaniowej, o której mowa w art. 4 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów. Zasadność tego stanowiska potwierdza art. 23 ust. 2 ustawy, w którym ustawodawca wyłączył możliwość zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego z osobą posiadającą tytuł do lokalu, co w efekcie oznacza, że wskazane wyłączenie nie dotyczy lokali innych niż socjalne (zob. wyrok WSA w Opolu z 22.11.2012 r. II SA/Op 342/12). W ocenie Sądu zaskarżony akt został zatem wydany z naruszeniem prawa materialnego, tj. § 5 ust. 1 uchwały, ponieważ wadliwe przyjęto w nim, że posiadanie przez skarżącą prawa współwłasności lokalu mieszkalnego jest tożsame ze wskazanym w tej regulacji zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych, co wyklucza możliwość przyznania pomocy mieszkaniowej z zasobu mieszkaniowego Gminy. Zauważyć wymaga, że uchwała nie odwołuje się do pojęcia tytułu prawnego do lokalu, ale braku zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. Organ powinien zatem zbadać czy skarżącej przysługiwał tytuł prawny lokalu, który dawał podstawę twierdzenia, że potrzeby mieszkaniowe skarżącej i jej córki są rzeczywiście zaspokojone. Ustaleń tych organ powinien dokonać w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, w szczególności treść wniosku o przyznanie pomocy mieszkaniowej i zawartych w nim oświadczeń skarżącej. Sąd podziela stanowisko zawarte w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2017 r. sygn. akt I OSK 2150/16, że pojęcie "lokalu służącego do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych" podlega wykładni w realiach konkretnej sprawy. Trzeba wskazać, że w art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy o ochronie praw lokatorów, określa działania organu gminy jako "rozpatrywanie i załatwianie" wniosków o najem lokali, wyraźnie odwołuje się do pojęć z zakresu procedury administracyjnej (wyrok NSA z 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 997/09). W ocenie Sądu, organ prowadzący postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie pomocy mieszkaniowej, naruszył reguły postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735, ze zm.) i wydał rozstrzygnięcie bez uwzględnienia całokształtu okoliczności faktycznych sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ uwzględni wykładnię § 5 ust.1 uchwały zawartą w wyroku oraz dokona oceny spełnienia przez skarżącą kryteriów uprawniających do starania się o wynajem lokalu z zasobu mieszkaniowego Gminy, w tym w szczególności czy skarżącej przysługuje tytuł prawny do lokalu stanowiący podstawę zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych skarżącej i jej niepełnosprawnej córki w oparciu o całokształt okoliczności sprawy. Mając na względzie powyższą analizę, w oparciu art. 146 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.