I OZ 979/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. K. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 października 2011 r., sygn. akt III SA/Wr 451/07 o zwrocie na rzecz skarżącego nadpłaconej opłaty sądowej w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia (...) kwietnia 2007 r. Nr (...) w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Zarządzeniem z dnia 17 października 2011 r., sygn. akt III SA/Wr 451/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł na podstawie art. 225 P.p.s.a. o zwrocie na rzecz J. K. nadpłaconej opłaty sądowej w kwocie 100 (sto) złotych w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia (...) kwietnia 2007 r. Nr (...) w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu zarządzenia Sąd pierwszej instancji podniósł, iż zarządzeniem z dnia 1 października 2010 r. zarządzono "ściągnąć przymusowo" od J. K. (zwanego dalej skarżącym) na rzecz Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 100 zł tytułem nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej (k. 343 akt sądowych). Postanowieniem z dnia 22 listopada 2010 r. Wojewódzki sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił zażalenie skarżącego na powyższe zarządzenie. Pismem z dnia 12 maja 2011 r. Dyrektor Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożył do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Wrocławia - Fabrycznej we Wrocławiu wniosek o wszczęcie wobec skarżącego egzekucji kwoty 100 zł. tytułem nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Wrocławia - Fabrycznej wszczął na wniosek wierzyciela Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu egzekucję z emerytury J. K. i dokonał zajęcia tej emerytury (czynność z dnia 16 maja 2011 r., Nr BG KM 597/11, należność główna opiewała na kwotę 100 zł). W dniu 12 lipca 2011 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Wrocławia - Fabrycznej we Wrocławiu uiścił na rachunek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 100 zł - tytułem wyegzekwowanej opłaty kancelaryjnej. Pismem z dnia 28 lipca 2011 r., skarżący podniósł, iż "dalej nie ma wyroku z nadaną klauzulą jego wykonalności", oraz oświadczył, że "bez najmniejszego problemu uiści żądaną kwotę 100 zł, lecz wyłącznie po otrzymaniu wyroku z jego klauzulą wykonalności". Zarządzeniem Sędziego Sprawozdawcy (k. 402 akt sądowych) poinformowano skarżącego, iż w ślad za pismem z dnia 30 czerwca 2011 r., wydano mu odpis wyroku ze stwierdzeniem prawomocności oraz wskazano, iż możliwość nadania klauzuli wykonalności dotyczy zawartego w wyroku rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów (co miało miejsce w jego sprawie), przy czym właściwym w tym zakresie, zgodnie do art. 781 § 2 k.p.c - jest sąd rejonowy, a nie tutejszy Sąd. W pozostałym natomiast zakresie wyrok podlega wykonaniu na zasadach określonych w ustawie P.p.s.a. a przepisy tej ustawy nie przewidują nadania wyrokowi klauzuli wykonalności. Niniejsze pismo skutecznie doręczono skarżącemu w dniu 29 sierpnia 2011 r., który w dniu 5 września 2011 r. uiścił na rachunek Sądu kwotę 100 zł. Stosownie do art. 225 P.p.s.a. opłatę prawomocnie uchyloną w całości lub w części postanowieniem sądu lub różnicę między kosztami pobranymi a kosztami należnymi, a także pozostałość zaliczki wpłaconej na pokrycie wydatków zwraca się stronie z urzędu na jej koszt. Z kolei na mocy § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. nr 221, poz. 2192) opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem opiewa na kwotę 100 zł. (słownie: sto zł) i w tej właśnie kwocie została uiszczona na rachunek Sądu pierwszej instancji przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Wrocławia - Fabrycznej w wyniku podjęcia czynności zmierzających do jej wyegzekwowania od skarżącego. Mając powyższe na uwadze, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że dodatkowe uiszczenie przez skarżącego w dniu 5 września 2011 r., kolejnych 100 zł (słownie: sto zł) tytułem opłaty kancelaryjnej (która została już w istocie uiszczona przez Komornika), spowodowało konieczność zwrócenia różnicy pomiędzy kwotą pobraną (w sumie 200 zł. tytułem opłaty kancelaryjnej, która winna wynosić 100 zł.) a kwotą należną, stosownie do powołanego powyżej art. 225 ustawy procesowej. W zażaleniu na powyższe postanowienie J. K. podniósł, iż pomija ono istotę sprawy, bowiem przez cały okres trwania sprawy na piśmie oświadczał, że stać go na uiszczenie opłaty sądowej w kwocie 100 zł i tę opłatę uiści. Ponadto przez cały okres trwania sprawy na piśmie domagał się odpisu postanowienia z klauzulą wykonalności, albowiem tylko wyrok-postanowienie z klauzulą wykonalności stanowi tytuł wykonawczy dający podstawę do skierowania sprawy do komornika celem wszczęcia egzekucji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 228 P.p.s.a. grzywny orzeczone w postępowaniu przed sądem administracyjnym są także, oprócz kosztów sądowych, dochodami budżetu państwa. Należności te podlegają egzekucji sądowej bez nadawania orzeczeniu klauzuli wykonalności. Z art. 228 zdanie drugie P.p.s.a. wynika, że należności sądów administracyjnych, stanowiące dochody budżetu państwa w postaci grzywien i kosztów sądowych, w razie gdy nie zostaną dobrowolnie uiszczone przez zobowiązane do tego podmioty w prawidłowej wysokości, powinny być ściągnięte w drodze egzekucji sądowej, prowadzonej na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego, zawartych w części trzeciej - "Postępowanie egzekucyjne". Niepodjęcie stosownych działań w tym zakresie przez pracowników sądów administracyjnych, przede wszystkim niewystąpienie z wnioskiem do komornika sądowego przy sądzie rejonowym, stanowi naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Ponadto zgodnie z art. 776 k.p.c. podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy, którym jest tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności. Tytułami egzekucyjnymi są, stosownie do art. 777 § 1 pkt 1 k.p.c., prawomocne orzeczenia sądów, w tym sądów administracyjnych. W wypadku orzeczeń sądów administracyjnych dotyczących grzywien i kosztów sądowych zgodnie z art. 228 zdanie drugie P.p.s.a. taki tytuł wykonawczy nie musi mieć nadanej klauzuli wykonalności. W tej materii nie mają zastosowania przepisy art. 781 i n. k.p.c. Wystarczy więc, że rozstrzygnięcie o grzywnie lub kosztach sądowych jest zawarte w prawomocnym orzeczeniu, by stanowiło podstawę do wszczęcia egzekucji. Taką podstawę stanowi również prawomocne zarządzenie przewodniczącego o ściągnięciu opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem (art. 234 § 2 zdanie drugie - (vide: M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, str. 522 i n.). Z art. 228 P.p.s.a. wynika wprost, że tytułem wykonawczym uprawniającym do prowadzenia egzekucji jest prawomocne zarządzenie przewodniczącego o ściągnięciu opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem. Za bezzasadny należy więc uznać zarzut, iż Sąd pierwszej instancji nie opatrzył klauzulą wykonalności zarządzenia o przymusowym ściągnięciu od skarżącego na rzecz Skarbu Państwa kwoty 100 zł tytułem nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej. Również zaskarżone zarządzenie z dnia 17 października 2011 r. o zwrocie na rzecz J. K. nadpłaconej opłaty sądowej w kwocie 100 (sto) złotych na podstawie art. 225 P.p.s.a. odpowiada prawu, bowiem jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, dodatkowe uiszczenie przez skarżącego w dniu 5 września 2011 r., kolejnych 100 (sto) zł tytułem opłaty kancelaryjnej, uprzednio uiszczonej przez komornika, spowodowało konieczność zwrócenia różnicy pomiędzy kwotą pobraną, a kwotą należną. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.