IV SA/Wr 336/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski Sędziowie Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 listopada 2020 r. sprawy ze skargi J.T. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy reaktywacji w prawach studenta na studia zaoczne oddala skargę w całości. UZASADNIENIE Postępowanie w sprawie wszczęte zostało wnioskiem z dnia [...] stycznia 2020 r., adresowanym do Rektora Uniwersytetu W., którym J. T. (dalej: strona, skarżący) wystąpił o reaktywację w prawach studenta na kierunku prawo, niestacjonarne, zaoczne 2,5 letnie, w roku akademickim 2019/20 w celu złożenia pracy dyplomowej i egzaminu dyplomowego. Decyzją z dnia [...] lutego 2020r. nr [...] wydaną z powołaniem się na przepisy art. 108 ust 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r.- Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1668, ze zm.), dalej: ustawa – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz § 22 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 września 2016 r. w sprawie warunków prowadzenia studiów (Dz.U. poz. 1596), dalej: rozporządzenie z dnia 26 września 2016 r. oraz § 50 ust. 2 uchwały Nr 94/2019 Senatu Uniwersytetu W. z 22 maja 2019 r. w sprawie Regulaminu studiów w Uniwersytecie W.oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256), dalej: k.p.a., działający z upoważnienia Rektora, Prodziekan ds. studenckich i ogólnych Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu W. nie wyraził zgody na reaktywację przez stronę studiów na kierunku Prawo, niestacjonarne, zaoczne 2,5 letnie w roku akademickim 2019/20. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji przytoczył brzmienie art. 108 ust. 1 pkt 3 ustawy- Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, wedle którego studenci, którzy do końca planowanego terminu zakończenia studiów nie złożyli pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego powinni być skreśleni. Organ podkreślił, że osoby skreślone z listy studentów mogą wnosić o wznowienie studiów prowadzonych przez uczelnię, na zasadach określonych w regulaminie studiów. Nie jest jednak dopuszczalne wznowienie studiów na kierunku, który nie jest już przez uczelnię prowadzony, zwłaszcza jeśli utraciła ona z mocy przepisów uprawnienie do jego prowadzenia. W tym zakresie organ pierwszej instancji powołał się na przepis § 22 rozporządzenia z dnia 26 września 2016 r., według którego podstawowa jednostka organizacyjna uczelni prowadząca studia drugiego stopnia na kierunku prawo może je prowadzić do zakończenia cyklu kształcenia rozpoczętego przed dniem 1 października 2015 r. Uprawnienia podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni do prowadzenia studiów drugiego stopnia na kierunku prawo wygasają z dniem zakończenia ostatniego cyklu kształcenia rozpoczętego przed dniem 1 października 2015 r. Według organu, termin ten upłynął w dniu zakończenia semestru letniego w roku akademickim 2016/17. W związku z powyższym brak podstaw do wznowienia studiów na kierunku prawo, niestacjonarne, zaoczne 2,5 letnie ponieważ Uniwersytet Wrocławski utracił z mocy przepisów uprawnienia do jego prowadzenia. Prolongata do złożenia pracy dyplomowej o kolejne miesiące, mimo zaliczonego seminarium, nie znajduje prawnego i merytorycznego uzasadnienia. Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, domagając się ponownego rozpoznania jej wniosku z dnia [...] stycznia 2020 r. i umożliwienie reaktywacji studiów. W ocenie strony należało zwrócić uwagę na fakt, że wskazany przepis, na którym oparto wydaną decyzję obowiązuje już od dnia 1 października 2016 roku, nie był to zatem nowy stan prawny, zmuszający uczelnię do wprowadzenia nowych rozwiązań. Realizując zaś zasady wprowadzone tym przepisem, Senat Uniwersytetu W. wydał w dniu 27 września 2017 r. uchwałę nr 119/2017, w której określono, że kierunek prawo na poziomie studiów drugiego stopnia prowadzony przez Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii zostaje zniesiony z dniem 30 września 2020 r. Według strony, uchwała ta w dalszym ciągu obowiązuje. Dalej strona wywodziła, że w dniu [...] maja 2018 r. otrzymała pismo z Uniwersytetu W. informujące o zniesieniu kierunku studiów i wskazujące, że zostaną zorganizowane jeszcze dwa egzaminy dyplomowe - w semestrze zimowym roku akademickiego 2018/2019 oraz w semestrze zimowym roku akademickiego 2019/2020. O szczegółowych terminach studenci mieli zostać poinformowani m.in. poprzez wiadomości e-mail. Takie stanowisko władz uczelni dało stronie pewność, że może ukończyć studia i podejść do egzaminu dyplomowego do końca semestru zimowego w roku 2020. Dzięki temu skupiła się na przygotowaniu pracy magisterskiej i nauce do bardzo trudnego egzaminu dyplomowego. Również w decyzji o skreśleniu strony z listy studentów, wydanej w dniu [...] maja 2018 r. zostało wskazane, że w terminie dwóch lat od dnia skreślenia z listy studentów, strona może wystąpić o wznowienie studiów w celu ich ukończenia, a zwłaszcza złożenia pracy i egzaminu dyplomowego. Dodatkowo, jeszcze w dniu [...] stycznia 2020 r. strona otrzymała z dziekanatu WPAE wiadomość e-mail, w której zostało napisane, że ostatni egzamin dyplomowy odbędzie się w roku akademickim 2019/2020, a do 28 lutego 2020 r. można składać wnioski o reaktywację studiów. Stanowisko władz uczelni o możliwości reaktywacji studiów i zdawania egzaminu dyplomowego w roku 2020 było więc, w ocenie strony konsekwentnie podtrzymywane. Biorąc pod uwagę powyższe dokumenty, w szczególności uchwałę Senatu Uniwersytetu Wrocławskiego nr 119/2017 z dnia 27 września 2017 r. oraz fakt, że stan prawny dotyczący omawianej kwestii nie uległ zmianie od 2016 r., trudno stronie uznać zasadność wydanej decyzji. Brak jest bowiem jakichkolwiek przesłanek prawnych do tego, aby stanowisko uczelni uległo zmianie w stosunku do tego, które było prezentowane w 2018 i 2019 r. oraz jeszcze w styczniu 2020 r. Tego typu działania uczelni podważają zaufanie do władz uczelni i ich dobrej woli oraz dbałości o studentów. Jednocześnie strona zauważyła, że proponowane przez władze Wydziału rozwiązania, mające umożliwić stronie i innymi studentom ukończenie studiów i uzyskanie tytułu zawodowego są dalece niesatysfakcjonujące. Zaproponowano bowiem rekrutację na normalnych zasadach i rozpoczęcie stadiów w październiku 2020 r., a następnie staranie się o zaliczenie przedmiotów ukończonych dotychczas, co powinno umożliwić ukończenie jednolitych stadiów magisterskich w dwa lata. Takie działanie spowoduje jednak nie tylko znaczące przedłużenie całego okresu edukacji o kolejne prawie trzy lata (koniec tak prowadzonych stadiów przypadnie w 2023 r.), poważne niedogodności poprzez konieczność uczestniczenia w wielu zajęciach weekendowych, lecz przede wszystkim znaczące koszty, czyli konieczność opłacania przez kolejne dwa lata stadiów niestacjonarnych. Decyzją z dnia [...] maja 2020r. nr [...] działający z upoważnienia Rektora Uniwersytetu W., Prorektor ds. Nauczania utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W motywach decyzji ostatecznej organ przywołał treść art. art. 108 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz przytoczył brzmienie przepisu § 22 rozporządzenia z dnia 26 września 2016 r., zgodnie z którym podstawowa jednostka organizacyjna uczelni prowadząca studia drugiego stopnia na kierunku prawo może je prowadzić do zakończenia cyklu kształcenia rozpoczętego przed dniem 1 października 2015 r. Uprawnienia podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni do prowadzenia studiów drugiego stopnia na kierunku prawo wygasają z dniem zakończenia ostatniego cyklu kształcenia rozpoczętego przed dniem 1 października 2015 r. Zdaniem organu, termin, o którym jest mowa w rozporządzeniu, upłynął w dniu zakończenia semestru letniego w roku akademickim 2016/2017. Na podstawie danych zawartych w teczce studenckiej strony, organ poczynił następujące ustalenia: strona zdała wszystkie egzaminy przewidziane planem studiów w semestrze zimowym w roku akademickim 2016/2017 za wyjątkiem egzaminu magisterskiego. W semestrze letnim 2016/2017 podjęła dwukrotnie próbę uzyskania tytułu magistra jednak z negatywnym skutkiem. Skreślenie z listy studentów nastąpiło [...] kwietnia 2016 r. Kolejne wznowienie studiów miało miejsce [..] czerwca 2016 r. Strona podjęła kolejne dwie nieudane próby zdania egzaminu magisterskiego. Skreślenie nastąpiło dnia [...] września 2016 r. Kolejne wznowienie studiów miało miejsce [...] kwietnia 2019 r., w wyniku którego strona przystąpiła ponownie do egzaminu dyplomowego z negatywnym skutkiem. Ostatecznie skreślono stronę z listy studentów dnia [...] maja 2019 r. Po tym terminie, z uwagi na utracenie przez Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii z mocy przepisów prawa uprawnień do prowadzenia kierunku 2,5 letniego prawa zaocznego nie ma możliwości wznowienia w/w studiów a wręcz jest niedopuszczalne wznowienie studiów na kierunku, który nie jest prowadzony przez uczelnię. Prolongata do złożenia pracy dyplomowej o kolejne miesiące, pomimo zaliczonego seminarium, nie znajduje prawnego i merytorycznego uzasadnienia. Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym oraz art. 22 rozporządzenia z dnia 26 września 2016 r. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji w sposób uwzgledniający wniosek strony czyli reaktywację w prawach studenta na studia 2,5 – letnie na kierunku Prawo, względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Rektor Uniwersytetu W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w całości, uznając, że skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw prawnych i nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja nie uchybia obowiązującym przepisom. W ocenie organu odwoławczego, uprawnienia podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni do prowadzenia studiów drugiego stopnia na kierunku prawo wygasają z dniem zakończenia ostatniego cyklu kształcenia rozpoczętego przed dniem 1 października 2015 r., co oznacza, że termin ten upłynął w dniu zakończenia semestru letniego w roku akademickim 2016/2017. Skarżący ostatecznie został skreślony z listy studentów [...] maja 2019 r. Po tym terminie, nie było obiektywnych podstaw dla wznowienia studiów, z uwagi na utratę uprawnień do prowadzenia kierunku 2,5 letniego prawa zaocznego przez Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii. Uczelnia wprowadzając regulacje dotyczące studiów zaocznych 2,5 letnich na kierunku prawo umożliwiła studentom, w tym skarżącemu, racjonalne planowanie przyszłych działań. Informacje komunikowane studentom były wystarczające, a skarżącemu udzielono wyczerpujących informacji dotyczących możliwości ukończenia studiów. Wobec czego skarżący, zakładając świadomość podejmowanych przez niego działań i znajomość obowiązujących na uczelni regulacji prawnych, nie mógł oczekiwać, że w przypadku skreślenia go z listy studentów w dacie [...] maja 2019 r. będzie mógł ubiegać się o reaktywację. Przez wzgląd na opisany przebieg studiów organ przyjął, że Uniwersytet Wrocławski stwarzał skarżącemu możliwości ukończenia studiów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Po dokonaniu w niniejszej sprawie kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem tak określonych kryteriów, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że skarga nie jest uzasadniona. Przedmiotem osądu w kontrolowanej sprawie jest decyzja Prorektora ds. Nauczania Uniwersytetu W. działającego z upoważnienia Rektora Uniwersytetu W. utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2020 r. Dziekana Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii odmawiającą reaktywacji w prawach studenta na studia zaoczne 2,5 letnie na kierunku prawo w roku akademickim 2019/2020. Dokonywana przez sąd administracyjny kontrola dotyczy wyłącznie powyższego aktu stosowania prawa i jedynie do powyższego rozstrzygnięcia ograniczą się rozważania Sądu i ocena jego zgodności z prawem , z pominięciem oceny całokształtu wcześniejszych działań uczelni wobec skarżącego jako jej studenta. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela i przyjmuje jako własne stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 4 grudnia 2020 r., sygn. akt IV SA/Wr 324/20, który zapadł w podobnym faktycznym i prawnym. W niniejszej sprawie pozostaje poza sporem między stronami fakt, że skarżący w dniu [...] maja 2019 r. został skreślony z listy studentów, z powołaniem się na podstawę prawną wynikającą z art. 108 ust. 1 pkt 3 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, stanowiącą , że studenta skreśla się z listy studentów w przypadku niezłożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego; Ocena zasadności wywiedzionej skargi musi zostać poprzedzona analizą przepisów stanowiących podstawę materialnoprawną wydanej decyzji. W pierwszej kolejności należy przytoczyć treść § 22 ust.1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 września 2016 r. w sprawie warunków prowadzenia studiów, wedle którego podstawowa jednostka organizacyjna uczelni prowadząca studia drugiego stopnia na kierunku prawo może je prowadzić do zakończenia cyklu kształcenia rozpoczętego przed dniem 1 października 2015 r. Stosownie do ust.2 pkt 2 § 22 uprawnienia podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni do prowadzenia studiów drugiego stopnia na kierunku prawo wygasają z dniem zakończenia ostatniego cyklu kształcenia rozpoczętego przed dniem 1 października 2015 r. Trafnie zatem skonstatował organ, że termin, o którym mowa w cytowanym przepisie § 22 omawianego rozporządzenia, upłynął w dniu zakończenia semestru letniego w roku akademickim 2016/2017. Wbrew zarzutom skargi, konstatacji tej nie zmienia fakt wydania przez Senat Uniwersytetu W. uchwały nr 119/2017 z dnia 27 września 2017 r. w sprawie zniesienia kierunku prawo na poziomie studiów drugiego stopnia , której § 2 stanowił, że z dniem 30 września 2020 r. traci moc uchwała Senatu Uniwersytetu W. nr 23/2013 z dnia 27 lutego 2013 r. w sprawie utworzenia niestacjonarnych (zaocznych) studiów drugiego stopnia na kierunku prawo. Przepis § 1 uchylanej uchwały Senatu Uniwersytetu Wrocławskiego nr 23/2013 przewidywał, że tworzy na Wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii 2,5-letnie niestacjonarne (zaoczne) studia drugiego stopnia na kierunku prawo. Uchwała Senatu Uniwersytetu W. nr 119/2017 z dnia 27 września 2017r. w sprawie zniesienia kierunku prawo na poziomie studiów drugiego stopnia weszła w życie z dniem jej podjęcia, czyli z dniem 27 września 2017 r. , o czym stanowi § 3 tej uchwały. Fakt funkcjonowania w obrocie prawnym do 30 września 2020 r. uchwały Senatu Uniwersytetu W. nr 23/2013 z dnia 27 lutego 2013 r. w sprawie utworzenia niestacjonarnych (zaocznych) studiów drugiego stopnia na kierunku prawo nie oznacza, że do tego terminu można było organizować rekrutację na studia, o których w niej mowa czy też reaktywować je celem złożenia pracy dyplomowej. Rok akademicki trwa od dnia 1 października do dnia 30 września i dzieli się na 2 semestry (art.66 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce). Złożenie przez skarżącego przedmiotowego wniosku nastąpiło w trakcie semestru zimowego 2019/2020 , a więc w terminie, w którym uczelnia z mocy § 22 ust.1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 26 września 2016 r., nie posiadała już uprawnienia do prowadzenia przez Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii kierunku prawo na poziomie studiów drugiego stopnia i tym samym już ich faktycznie nie prowadziła. Stwierdzenie powyższego oznacza, że nie istniała podstawa zarówno faktyczna, jak i normatywna do uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Stosownie do § 50 ust.2 uchwały Senatu Uniwersytetu W. nr 94/2019 z dnia 22 maja 2019 r. w sprawie regulaminu studiów na Uniwersytecie W. decyzje dotyczące skreślenia z list studentów oraz odmawiające zwolnienia z opłat, reaktywacji na studiach, wznowienia studiów albo przeniesienia z innej uczelni, podejmowane są na podstawie upoważnienia Rektora w trybie przepisów k.p.a. Z § 42 ust. 7 w zw. z § 41 ust.1 pkt 2 wskazanego wyżej regulaminu wynika, że osoba , która została skreślona z listy studentów z powodu niezłożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego, w terminie 2 lat od daty skreślenia z listy studentów może wystąpić o ponowienie studiów w celu ukończenia studiów, a zwłaszcza złożenia pracy i / lub egzaminu dyplomowego w tym terminie. Zdaniem Sądu, wskazana regulacja nie może mieć zastosowania w realiach analizowanej sprawy, albowiem nie można reaktywować w prawach studenta na kierunku studiów, którego uczelnia już nie prowadzi, a zwłaszcza w przypadku , gdy z mocy przepisów prawa utraciła uprawnienia do jego prowadzenia. A z taką sytuacją mamy do czynienia w badanej sprawie. Bez znaczenia pozostają wobec tego zarzuty skarżącego o podtrzymywaniu przez władze uczelni stanowiska o możliwości reaktywacji studiów i zdawania egzaminu dyplomowego. Stwierdzenie powyższego oznacza, że zaskarżona decyzja nie uchybia obowiązującym przepisom, zaś skarga przedstawia się jako bezzasadna, co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do jej oddalenia na podstawie art. 151 p.p.s.a.