VI U 409/22

<p>Sygn. akt VI U 409/22</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 19 marca 2024 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong> </p> <p>w składzie:</p> <p>Przewodniczący: sędzia Małgorzata Kryńska-Mozolewska</p> <p>Protokolant: Emilia Bonk</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2024 r. w Warszawie na rozprawie</p> <p>sprawy z odwołania <span class="anon-block">M. S. (1)</span>, <span class="anon-block">E. S.</span>, <span class="anon-block">P. S. (1)</span>, <span class="anon-block">P. S. (2)</span> </p> <p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w <span class="anon-block">W.</span> z dnia 20 lipca 2022 r. znak <span class="anon-block"> (...)</span> </p> <p>przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>o jednorazowe odszkodowanie</p> <p>zmienia zaskarżoną decyzje w ten sposób, że przyznaje odwołującym <span class="anon-block">M. S. (1)</span>, <span class="anon-block">P. S. (1)</span>, <span class="anon-block">E. S.</span>, <span class="anon-block">P. S. (2)</span> prawo do jednorazowego odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy w dniu 22 kwietnia 2022 roku po zmarłym <span class="anon-block">M. S. (2)</span>.</p> <p> <span class="underline"> <!-- -->Sygn. akt VI U 409/22</span> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 20 lipca 2022 roku znak: JO/0/045274392 Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w <span class="anon-block">W.</span> odmówił <span class="anon-block">M. S. (1)</span>, <span class="anon-block">P. S. (2)</span> i <span class="anon-block">E. S.</span> prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy z dnia 22 kwietnia 2022 roku po zmarłym <span class="anon-block">M. S. (3)</span> wskazując, że brak było przyczyny zewnętrznej zdarzenia. Upadek z drabiny według organu rentowego był spowodowany omdleniem wywołanym leczonym nadciśnieniem.</p> <p> <strong> <!-- --> (decyzja z dnia 20 lipca 2022 roku – a.r.)</strong> </p> <p>Od powyższej decyzji <span class="anon-block">M. S. (1)</span>, <span class="anon-block">P. S. (2)</span> i <span class="anon-block">E. S.</span> wniosły odwołanie wskazując, że nie było przyczyny wewnętrznej wypadku przy pracy, ale jedynie zewnętrzna przyczyna wypadku przy pracy, jaką było uderzenie o podłoże.</p> <p> <strong> <!-- --> (odwołania – k. 1-4, k. 1-4 a.s. VI U 409/22; k. 1-2 a.s. VI U 409/22)</strong> </p> <p>W odpowiedzi na odwołanie ZUS wniósł o jego oddalenie.</p> <p> <strong> <!-- --> (odpowiedź na odwołanie – k. 15-15v)</strong> </p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->Sąd ustalił, co następuje:</span> </em> </strong> </p> <p> <span class="anon-block">M. S. (2)</span> prowadził jednoosobową działalność gospodarczą pod nazwą <span class="anon-block"> (...)</span>, w ramach, której zajmował się montażem stelaży sufitowych oraz paneli sufitowych.</p> <p>W dniu 22 kwietnia 2022 roku <span class="anon-block">M. S. (2)</span> zajmował się montażem paneli sufitowych w budynku w <span class="anon-block">W.</span>. Podczas tych czynności <span class="anon-block">M. S. (2)</span> spadł z drabiny z wysokości około 1 metra uderzając tyłem głowy (potylicą) w twarde betonowe podłoże. Zaalarmowany krzykiem jeden z pracowników, którzy również pracował w tym budynku udał się do miejsca gdzie zastał leżącego na podłożu <span class="anon-block">M. S. (2)</span>. Pracownik zadzwonił na numer alarmowy i został poinstruowany jak udzielić pierwszej pomocy poszkodowanemu oraz aby oczekiwał na karetkę.</p> <p>Po przyjeździe karetki pogotowia, <span class="anon-block"> Zespół (...)</span> udzielił poszkodowanemu pomocy i w trybie pilnym przetransportował go do <span class="anon-block"> Szpitala (...)</span>. W szpitalu przy przyjęciu stwierdzono ciężki stan pacjenta i rozpoznano krwawienie śródczaszkowe wywołane uderzeniem głową w podłoże. Miał stwierdzone prawidłowe parametry troponiny sercowej, brak patologii w echu serca jedynie niewielkiego rodzaju przerosty w sercu. Doszło u poszkodowanego do śmierci mózgu, w wyniku czego <span class="anon-block">M. S. (2)</span> zmarł.</p> <p>Upadek z drabiny z wysokości około jednego metra nie był spowodowany kardiologicznymi ani neurologicznymi schorzeniami. U odwołującego nie było ostrych zmian kardiologicznych mogących wywołać omdlenie i upadek z drabiny.</p> <p>Zmarły pozostawał w związku małżeńskim z żoną <span class="anon-block">M. S. (1)</span> oraz miał dwie córki <span class="anon-block">P. S. (2)</span> i <span class="anon-block">E. S.</span>.</p> <p> <strong> <!-- --> (protokół powypadkowy – a.r.; opinia biegłego kardiologa <span class="anon-block">K. K.</span> – k.28-30; opinia biegłego <span class="anon-block">J. S.</span> – k. 53-53v)</strong> </p> <p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie protokołu powypadkowego oraz dwóch opinii – neurologa oraz kardiologa, na których oparł się w całości. ZUS, ani strona odwołująca nie wnosili do nich zastrzeżeń. Sąd przyjął je, więc za podstawę dokonanych ustaleń. Nie zachodziła konieczność uzupełnienia materiału dowodowego z urzędu w sprawie.</p> <p> <strong> <!-- --> <em> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->Sąd zważył, co następuje:</span> </em> </strong> </p> <p>Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie w całości.</p> <p>Osią sporu w niniejszej sprawie było to czy zdarzenie z dnia 22 kwietnia 2022 roku było wypadkiem przy pracy, przy czym ZUS wskazywał, że zdarzenie, którego skutkiem była śmierć <span class="anon-block">M. S. (2)</span> nie było spowodowane przyczyną zewnętrzną, ale leżącą wewnątrz odwołującego – chorobą kardiologiczną i nieleczonym nadciśnieniem.</p> <p>Zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 8 ustawy wypadkowej (t.j. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20021991673" title="Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych - Dz. U. z 2002 r. Nr 199, poz. 1673 ()">Ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych</a>, tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 1205) za wypadek przy pracy uważa się również nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w okresie ubezpieczenia wypadkowego podczas wykonywania zwykłych czynności związanych z prowadzeniem działalności pozarolniczej w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych.</p> <p>Sąd ustalił, że wypadek przy pracy, którego doznał <span class="anon-block">M. S. (2)</span> z dnia 22 kwietnia 2022 był zdarzeniem, które ostatecznie spowodowało jego śmierć w wyniku urazu głowy.</p> <p>Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 ustawy wypadkowej członkom rodziny ubezpieczonego, który zmarł wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, przysługuje jednorazowe odszkodowanie. Odszkodowanie to przysługuje również w razie śmierci wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej rencisty, który był uprawniony do renty z ubezpieczenia wypadkowego. Członkami rodziny uprawnionymi do odszkodowania są:</p> <p>1) małżonek, z zastrzeżeniem ust. 3;</p> <p>2) dzieci własne, dzieci drugiego małżonka, dzieci przysposobione oraz przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności wnuki, rodzeństwo i inne dzieci, w tym również w ramach rodziny zastępczej, spełniające w dniu śmierci ubezpieczonego lub rencisty warunki uzyskania renty rodzinnej.</p> <p>W tej sprawie o jednorazowe odszkodowanie wystąpiła żona zmarłego oraz dwie córki będące dziećmi zmarłego.</p> <p>Sąd w tym miejscu wskazuje, że zdarzenie z dnia 22 kwietnia 2022 roku było spowodowane przyczyną zewnętrzną oraz nie istniała żadna przyczyna lub współprzyczyna wewnętrzna upadku z drabiny przy montażu paneli sufitowych.</p> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19750200105" title="Ustawa z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych - Dz. U. z 1975 r. Nr 20, poz. 105 ()">Ustawa o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych</a> nie zawiera definicji przyczyny zewnętrznej wypadku. Definicja ta wypracowana została przez wieloletnie orzecznictwo. I tak przyczyną zewnętrzną wypadku może być każdy czynnik pochodzący spoza organizmu poszkodowanego zdolny w istniejących warunkach wywołać szkodliwe skutki, w tym także pogorszyć stan zdrowia pracownika dotkniętego już schorzeniem samoistnym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 sierpnia 1999 r. w sprawie II UKN 87/99 opublikowany w OSNAP 2000/20/760). W uzasadnieniu uchwały 7 sędziów z dnia 11 lutego 1963 w sprawie III PO 15/62 opublikowanej w OSNC 1963/10/216 Sąd Najwyższy wskazał, że „przyczyną sprawczą - zewnętrzną zdarzenia może być każdy czynnik zewnętrzny (tzn. niewynikający z wewnętrznych właściwości człowieka), zdolny wywołać w istniejących warunkach szkodliwe skutki. W tym znaczeniu przyczyną zewnętrzną może być nie tylko narzędzie pracy, maszyna, zwierzę, siły przyrody, lecz także czyn innego osobnika, a nawet praca i czynność samego poszkodowanego. Tak więc za przyczynę zewnętrzną należy uznać zarówno działanie maszyny uszkadzającej ciało, jak i uderzenie spadającego przedmiotu, podźwignięcie się pracownika, niezręczny ruch jego ręki powodujący uderzenie i jej uszkodzenie, jak wreszcie potknięcie się na gładkiej nawet powierzchni i złamanie nogi.”. Podobny pogląd wyraził również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 28 stycznia 1998 r. w sprawie II UKN 483/07 opublikowanym w OSNP 1999/2/64: „Zewnętrzną przyczyną sprawczą wypadku przy pracy może być każdy czynnik zdolny wywołać w istniejących warunkach zdarzenie powodujące skutki w postaci śmierci lub urazu zdrowotnego. Jest to impuls powodujący wypadek i wyzwalający w jego toku czynnik zewnętrzny powodujący uraz lub śmierć. W każdym razie może to być - powodujące uszkodzenie ciała - działanie sił przyrody, narzędzi pracy, maszyn, spadającego przedmiotu; czyn innej osoby, jak również zawiniona lub mimowolna czynność samego poszkodowanego (np. potknięcie się, odruch, upadek - nawet na gładkiej powierzchni), byleby nie zachodziły podstawy do stwierdzenia, że wypadek został spowodowany wyłącznie schorzeniem tkwiącym w organizmie pracownika, łączącym się choćby ze skłonnością do omdleń lub zakłóceń równowagi” (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 1963 r., zasada prawna, III PO 15/62, OSNCP 1963 nr 10, poz. 215 oraz wyroki z dnia 16 czerwca 1980 r., III PR 33/80, LEX nr 14532 i z dnia 28 kwietnia 2005 r., I UK 257/04, LEX nr 390131).</p> <p>W ocenie sądu wypadek nie był spowodowany czynnikiem wewnętrznym. Nie zostało wykazane, że do upadku z drabiny przyczyniło się omdlenie lub zachwianie równowagi związane ze schorzeniami kardiologicznymi czy też neurologicznymi. Upadek nie był spowodowany nadciśnieniem tętniczym czy żadnym innym czynnikiem tkwiącym w ciele zmarłego. Spowodowane ono było czynnikiem zewnętrznym spadnięcie z drabiny i uderzenie potylicą o beton, co skutkowało urazem głowy i śmiercią poszkodowanego..</p> <p>Mając na względzie, że zdarzenie powstało w związku z wykonywaniem zwykłych czynności z zakresu działalności gospodarczej przez <span class="anon-block">M. S. (2)</span> i było spowodowanie przyczyną zewnętrzną oraz było zdarzeniem nagłym i wywołującym śmierć, Sąd zmienił zaskarżoną decyzję przyznając trójce uprawnionych odwołujących jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy z dnia 22 kwietnia 2022 roku, którego skutkiem była śmierć <span class="anon-block">M. S. (2)</span>.</p> </div> <div> <h2>ZARZĄDZENIE</h2> <p> <span class="anon-block">(...)</span> </p> </div>