I OZ 977/09

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz po rozpoznaniu w dniu 22 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 25 czerwca 2009 r. sygn. akt II SO/Bd 3/09 o odrzuceniu wniosku J.A. o wymierzenie grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Bydgoszczy za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z odpowiedzią i aktami sprawy postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił wniosek J.A. o wymierzenie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z odpowiedzią i aktami sprawy. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż skarżący, zarządzeniem z dnia 23 lutego 2009 r., wezwany został do uiszczenia wpisu sądowego w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia wniosku. Wezwanie to doręczone zostało skarżącemu w dniu 13 marca 2009 r., jednakże w zakreślonym terminie skarżący nie uiścił żądanego wpisu, co powodowało, zdaniem Sądu I instancji, konieczność odrzucenia wniosku na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 220 § 3 i art. 64 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą P.p.s.a. Zażalenie na to postanowienie wniósł J.A., składając jednocześnie wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 31 lipca 2009 r. Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w żądanym zakresie, zwalniając go od kosztów sądowych i ustanawiając adwokata z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie na postanowienie odrzucające wniosek o wymierzenie organowi grzywny, zważył, co następuje: wniesiony środek zaskarżenia zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie zauważyć trzeba, iż zgodnie z art. 6 P.p.s.a. sąd administracyjny obligowany jest do udzielania stronom występującym bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać je o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Oznacza to, iż Sąd, wzywając stronę do dokonania czynności w postępowaniu, ma obowiązek do poinformowania jej o tym jakie skutki wywoła ewentualne niewykonanie tej czynności oraz o tym, jakie przysługują jej uprawnienia w tym zakresie. W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, wzywając J.A. do uiszczenia wpisu od wniosku o wymierzenie organowi grzywny, pouczył go jedynie o skutkach nieuiszczenia tego wpisu oraz o możliwości zaskarżenia wydanego przez Sąd zarządzenia. Nie pouczono go jednak o przysługującym mu prawie zwrócenia się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, co stanowiło, w ocenie Sądu odwoławczego, naruszenie zawartej w art. 6 P.p.s.a. podstawowej zasady postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył nadto, iż J.A., wraz z zażaleniem na postanowienie odrzucające jego wniosek o wymierzenie organowi grzywny, zwrócił się do Sądu I instancji z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wniosek ten został uwzględniony przez Sąd, który postanowieniem z dnia 31 lipca 2009 r. zwolnił skarżącego od obowiązku uiszczania kosztów sądowych oraz ustanowił dla niego adwokata z urzędu. Sąd uznał, iż skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania ze względu na swoją trudną sytuację majątkową i finansową. Zdaniem Sądu odwoławczego sytuacja ta oznacza, że skarżący właściwie pouczony przez Sąd I instancji o możliwości zwrócenia się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, zwolniony zostałby z obowiązku ponoszenia kosztów niniejszego postępowania także na etapie wezwania do uiszczenia wpisu. Tym samym nie można uznać, aby zasadnym było odrzucenie środka prawnego z uwagi na jego nieopłacenie w sytuacji gdy strona zwolniona jest w całości od kosztów sądowych. Ponadto stawiałoby to pod znakiem zapytania zasadność samego przyznania skarżącemu prawa pomocy. Akceptowanie zaskarżonego postanowienia – mimo zwolnienia od kosztów sądowych – pozbawiłoby stronę zagwarantowanego konstytucyjnie prawa do sądu. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, uznając iż Sąd I instancji naruszył art. 6 oraz art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 220 § 3 i art. 64 § 3 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 powołanej ustawy.