II FZ 883/12

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Rypina po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 lipca 2012r., sygn. akt I SA/Wr 1725/11 w zakresie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi D. T. na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. wraz z odsetkami za miesiące I, III-VII, IX-XII/2006 r. postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 23 lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił przyznania prawa pomocy D.T. (dalej: ,,Strona’’ lub ,,Skarżący’’) w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. wraz z odsetkami za miesiące I, III-VII, IX-XII/2006 r. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym: W dniu 2 listopada 2012 r. skarżący wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. odsetek za zwłokę od niezapłaconych w terminie płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za 2006 r. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 1.051,00 zł. zgodnie § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.), skarżący w piśmie z dnia 3 lutego 2012 r. wniósł o przyznanie prawa pomocy. Po wezwaniu skarżącego przez Sąd do przesłania wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, skarżący w dniu 29 lutego 2012 r. przesłał do Sądu wskazany formularz, wskazując, że prowadzi działalność gospodarczą, która nie przynosi oczekiwanych dochodów, rok 2011 zamknął ze stratą w wysokości ok. 55,000,00 zł, a za styczeń 2012 1854,49 zł brutto oraz, że prowadzone jest przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych, które załączył do formularza. Wskazał także, że ma zajęte konta i nie posiada oszczędności na opłacenie kosztów w sprawie. Zeznał, że w związku z prowadzoną egzekucją z comiesięcznych obrotów ściągana jest kwota od 3.000 do 5.000 zł. Skarżący posiada mieszkanie o powierzchni 60 m2, w którym mieszka, na którego utrzymanie, w tym opłaty za energię i gaz wynoszą ok. 700 zł miesięcznie. Referendarz sądowy w trybie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: P.p.s.a.) wezwał stronę skarżącą do dostarczenia następujących dokumentów: odpisu zeznania podatkowego za 2010 r. wraz z załącznikami, uwierzytelnionych deklaracji podatkowych VAT dotyczących działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego za ostatnie trzy okresy rozliczeniowe, za które takie deklaracje złożył, szczegółowego - określonego kwotowo zestawienia ponoszonych miesięcznie wydatków skarżącego i jego gospodarstwa domowego ze wskazaniem źródeł ich finansowania, szczegółowych wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków i lokat bankowych, w tym dewizowych, za ostatnie trzy miesiące, informacji o korzystaniu z Pomocy Społecznej i innych form wsparcia państwowego oraz innych dokumentów i informacji, których treść może mieć znaczenie dla oceny wniosku skarżącego. W dniu 27 marca 2012 r. skarżący uzupełnił wniosek o stosowne dokumenty. Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2012 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówił przyznania prawa pomocy wskazując, że skarżący prowadząc działalność gospodarczą nie zabezpieczył środków finansowych na koszty postępowań sądowych, nadto skarżący prowadzi działalność gospodarczą na dużą skalę, co wynika z przedłożonych deklaracji VAT. Skarżący wniósł sprzeciw. Sąd ponownie wezwał go, w trybie art. 255 P.p.s.a., do przedłożenia dokumentów (odpisu zeznania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. wraz z załącznikami, oraz uwierzytelnionych deklaracji podatkowych VAT za ostatnie trzy okresy rozliczeniowe oraz szczegółowych wyciągów z posiadanych rachunków i lokat bankowych, za ostatnie trzy miesiące). Po przedłożeniu wskazanych przez Sąd dokumentów, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 23 lipca 2012 r. odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując, że skarżący z prowadzonej działalności osiąga znaczne przychody, w wysokości kilkunastu tysięcy złotych miesięcznie (w 2010 r. ponad 1000.000,00 zł, w 2011 r. blisko 200.000,00 zł), nie grozi mu utrata płynności finansowej i zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, nie wynika, że zaprzestał regulowania swoich zobowiązań, toczą się przeciwko niemu postępowania egzekucyjne uniemożliwiające prowadzenie dalszej działalności lub, że nie posiada zdolności kredytowej. W kontekście tych ustaleń Sąd stwierdził, że skarżący może ponieść koszty sądowe w wysokości 1.051,00 zł. W zażaleniu skarżący wnosząc o uchylenie postanowienia, zarzucił Sądowi arbitralną ocenę stanu faktycznego, bazującą na przyjęciu, że skarżący osiąga z prowadzonej działalności gospodarczej wysokie przychody pozwalające pokryć koszty postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie jest niezasadne. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Stosownie do art. 243 § 1 i 246 § 1 pkt 1 i 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z brzmienia powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że ciężar dowodu w zakresie przesłanek warunkujących zwolnienie od kosztów sądowych obciąża stronę, która powinna wykazać i wyczerpująco uzasadnić okoliczności stanowiące podstawę żądania. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyczerpująco i prawidłowo przeanalizował przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty obrazujące jego sytuację finansowo – majątkową i doszedł do słusznego wniosku, że jest on w stanie uiścić wpis sądowy w wysokości 1.051,00 zł. Jak zauważył Sąd wydający zaskarżone orzeczenie, osiągane przez skarżącego przychody, prowadzenie w dalszym ciągu – mimo deklarowanego braku rzeczywistego dochodu – działalności gospodarczej, wskazuje, że skarżący jest w stanie przeznaczyć kwotę 1.051,00 zł na potrzeby prowadzonego postępowania sądowego. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny ocenił kwestionowane przez stronę rozstrzygnięcie jako odpowiadające prawu. Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.