II OZ 678/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Sp. z o. o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 30 sierpnia 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 696/22 o odrzuceniu sprzeciwu w sprawie ze sprzeciwu [...] Sp. z o. o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia 29 kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Uzasadnienie. [...] Sp. z o. o. w W. wniosła sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 29 kwietnia 2022 r. nr SKO-4212/91/2022 w przedmiocie warunków zabudowy. Postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 696/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił sprzeciw. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 64c § 1, 2 i 3 P.p.s.a., sprzeciw od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji; sprzeciw od decyzji wnosi się za pośrednictwem organu, którego decyzja jest przedmiotem sprzeciwu od decyzji; termin, o którym mowa w § 1, uważa się za zachowany także wtedy, gdy przed jego upływem strona wniosła sprzeciw od decyzji wprost do sądu administracyjnego. W takim przypadku sąd niezwłocznie wzywa organ, który wydał zaskarżoną decyzję, do przekazania sądowi kompletnych i uporządkowanych akt sprawy. Sąd odnotował, że w sprawie niniejszej decyzja organu odwoławczego została doręczona stronie w dniu 9 maja 2022 r. Oznacza to, że przedmiotowy sprzeciw powinien zostać złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji organu odwoławczego, tj. najpóźniej do dnia 23 maja 2022 r. To jednak nie nastąpiło, bowiem sprzeciw został wysłany do organu w dniu 8 czerwca 2022 r. Jest zatem spóźniony. Zgodnie z art. 64b § 1 P.p.s.a., do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Stosownie zaś do treści art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., skarga wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia podlega odrzuceniu. WSA w Bydgoszczy dostrzegł, że w zaskarżonej decyzji organ błędnie pouczył stronę o prawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, zamiast o możliwości wniesienia sprzeciwu od decyzji w terminie 14 dni. Treść tego pouczenia nie uchyla jednak, zdaniem Sądu, skutków spóźnionego złożenia sprzeciwu, ponieważ tryb, a zatem termin i sposób wniesienia środka zaskarżenia, wiążąco określają przepisy P.p.s.a. W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że pouczenie nie może kreować terminu do wniesienia środka zaskarżenia (zob. wyr.: NSA z 14 lutego 2017 r., II OSK 1363/15, z 9 grudnia 2016 r., II OSK 702/15, z 13 października 2016 r. II FSK 2438/14, z 7 września 2016 r. II FSK 2125/14, post. WSA: z 20 października 2017 r. II SA/Bk 755/17, z 27 grudnia 2017 r. II SA/Go 1152/17 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła [...] Sp. z o.o. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, w postaci: 1) art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 112 K.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie przejawiające się odrzuceniem sprzeciwu pomimo, iż skarżący będąc błędnie pouczonym o sposobie i terminie zaskarżenia zastosował się w całości do błędnego pouczenia organu drugiej instancji zarówno w zakresie sposobu, jak i terminu zaskarżenia, co stanowi o tym, iż podlega on ochronie z art. 112 K.p.a. bez konieczności składania dodatkowych oświadczeń lub wniosków; 2) błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia w postaci uznania przez Sąd, że skarżący wniósł sprzeciw po terminie, podczas gdy zastosowanie się przez skarżącego do dłuższego terminu wyznaczonego przez organ, skutkowało zachowaniem terminu, właśnie z uwagi na błędne pouczenie organu administracyjnego. Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżąca Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja sprzeciwu od decyzji została wprowadzona z dniem 1 czerwca 2017 r. na mocy art. 9 pkt 7 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw i w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy nowelizującej, ma zastosowanie do postępowań przed sądami administracyjnymi wszczętych po 1 czerwca 2017 r. Stosownie do treści art. 64a P.p.s.a., od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. W myśl zaś art. 64c § 1 P.p.s.a., sprzeciw od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu. Zgodnie natomiast z art. 64b § 1 P.p.s.a., do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, o ile ustawa nie stanowi inaczej. W myśl natomiast art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę wniesioną po terminie do jej wniesienia postanowieniem, które może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że organ błędnie pouczył strony przedmiotowego postępowania, że od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 29 kwietnia 2022 r. przysługiwała skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego a nie sprzeciw, który powinien zostać złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji wydanej w trybie art. 138 § 2 K.p.a. Termin do wniesienia sprzeciwu upłynął w dniu 23 maja 2022 r., natomiast środek odwoławczy został wniesiony w dniu 8 czerwca 2022 r., tj. po upływnie terminu. W orzecznictwie przyjmuje się, że jeżeli w zaskarżonej decyzji organ błędnie pouczył o możliwości wniesienia skargi i 30 dniowym terminie do jej wniesienia, to powyższa okoliczność powinna być wzięta pod uwagę przez Sąd pierwszej instancji, bowiem zgodnie z art. 112 K.p.a. błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejsze zażalenie przychyla się do wyrażanego już, zarówno w orzecznictwie jak i piśmiennictwie, poglądu, że konsekwencje obowiązywania art. 112 K.p.a. powinny być jednolite na drodze postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego, zatem w przypadku wniesienia spóźnionego odwołania, które wpłynęło z zachowaniem terminu błędnie podanego w pouczeniu, organ/sąd obowiązany będzie je rozpatrzyć bez potrzeby wnoszenia wniosku o przywrócenie terminu (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz"., Warszawa 2017 r., str. 621). Mając zatem na uwadze przytoczoną wyżej treść art. 64b § 1 P.p.s.a. uznać należało, że do sprzeciwu będzie miał zastosowanie art. 112 K.p.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt II OZ 1206/17, z dnia 4 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OZ 263/19, dostępne w CBOSA). Mając powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a, postanowił, jak w sentencji.