II SA/Bd 552/15

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi G. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej 1. oddala skargę, 2. przyznaje ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz [...] A. W. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] r., nr [...] działająca z upoważnienia Prezydenta G., Zastępca Dyrektora MOPR w G. ustaliła opłatę z pobyt G. B. – zwanej dalej skarżącą - w domu pomocy społecznej w G. w wysokości 70% dochodu, co stanowiło kwotę [...] zł miesięcznie od dnia zamieszkania. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że wysokość opłaty obliczono zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o pomocy społecznej, jako 70 % dochodu netto mieszkańca. Pozostałą kwotę opłaty ponosić będzie Gmina G. Od w/w decyzji skarżąca wniosła odwołanie, w którym wskazała, że kwota opłaty ustalona w decyzji spowoduje, że nie będzie ona dysponowała żadną kwotą. Ponadto podała, że nie zgadza się z ustaloną wysokością opłat, że nigdy nie korzystała z pomocy społecznej, posiada wyższe wykształcenie i nie wyobraża sobie życia bez jakichkolwiek własnych pieniędzy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. (SKO) decyzją z dnia [...] r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO wskazało, że w niniejszej sprawie bezsporne jest, iż skarżąca, ze względu na stan zdrowia wymaga umieszczenia w domu pomocy społecznej. Decyzją z dnia [...] r. organ I instancji wydał decyzję o umieszczeniu jej w DPS-ie w G. Co do zasady osobę wymagającą całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu kieruje się do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu, zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, chyba że okoliczności sprawy wskazują inaczej, po uzyskaniu zgody tej osoby lub jej przedstawiciela ustawowego na umieszczenie w domu pomocy społecznej (art. 54 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej). Zdaniem SKO Prezydent G. słusznie podniósł, że przepisy ustawy o pomocy społecznej stanowią, w jakiej wysokości należy obliczyć wysokość opłaty za pobyt mieszkańca DPS-u. Opłata ta wynosi 70% dochodu netto mieszkańca. Jak ustalono skarżąca posiada dochód w wysokości [...]zł netto, 70 % tej kwoty daje wielkość [...]zł miesięcznie. Jak prawidłowo ustalił organ I instancji od dochodu nie odlicza się obciążeń komorniczych. Ponadto SKO zwróciło uwagę i na to, że różnicę pomiędzy kosztami utrzymania, a wnoszoną opłatę pokrywać będzie MOPR w G. Skarżąca złożyła do tutejszego Sądu skargę na powyższą decyzję podnosząc, że nie wie ile dokładnie przysługuje jej środków do wypłaty ze świadczenia emerytalnego po potrąceniach określonych kwot. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanego wyżej kryterium legalności sąd uznał, iż skarga nie może być uwzględniona, bowiem podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie organ prawa nie naruszył. Zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 163 z późn. zm.) pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca, z zastrzeżeniem ust. 3. Z kolei art. 61 ust. 1 ww. ustawy określa, że obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności: 1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi, 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność. Aby ustalić wysokość opłat, którymi organ może obciążyć konkretną osobę, niezbędne jest ustalenie dochodu tej osoby lub rodziny tej osoby (jeśli taką posiada) w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej. W art. 36 ustawy o pomocy społecznej wymienione są wszystkie świadczenia z pomocy społecznej regulowane przez ustawę o pomocy społecznej. Należą do nich także pobyt i usługi w domu pomocy społecznej (art. 36 pkt 2 lit. o). Tak, więc częściowa opłata wnoszona przez osoby zobowiązane za pobyt w domu opieki społecznej ich osoby bliskiej, jest także formą korzystania przez te osoby ze świadczeń pomocy społecznej, gdyż gmina ponosi resztę opłat. Stąd do ustalania dochodu osób zobowiązanych do częściowej odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej mają zastosowanie przepisy art. 8 ustawy o pomocy społecznej. Art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej wyraźnie określając składniki podlegające odliczeniu od przychodu, nie wymaga odwoływania się do przepisów innych ustaw w celu wyjaśnienia tego pojęcia. Wynika z tego przepisu bowiem, że dla potrzeb ustalenia dochodu, od którego zależy przyznanie bądź nie pomocy społecznej, należy wziąć pod uwagę kwotę pieniężną uzyskaną w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o pomoc lub w którym złożono wniosek, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania. W ten też sposób ustalony został dochód skarżącej i jego wysokość nie jest kwestionowana. W świetle przepisów art. 8 ustawy o pomocy społecznej określenie dochodu nie pozostawia organom żadnej dowolności przy jego ustalaniu. Katalog obciążeń pomniejszających dochód, jak i katalog przychodów odliczanych od dochodu, są na gruncie ustawy zamknięte. Wysokość opłaty wnoszonej za pobyt w domu pomocy społecznej ustala art. 61 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym opłatę wnoszą: 1) mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu; 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2: a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium, b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie; 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2. Organy ustaliły, że dochodem skarżącej jest świadczenie emerytalne z ZUS oraz że nie posiada ona rodziny zobowiązanej do wnoszenia opłaty za pobyt w placówce. W ocenie Sądu kwota odpłatności skarżącej za pobyt w Domu Pomocy Społecznej ustalona została w oparciu o powyższe przepisy, z zachowaniem wszystkich zasad i reguł w nich zawartych. Skład orzekający przyznaje rację skarżącej co do jej trudnej sytuacji finansowej, jednakże niestety musi podzielić argumentację organów i wskazać, że po potrąceniu kwoty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej z jej świadczenia emerytalnego i tak pozostałą część opłaty wnosić będzie Gmina G., z uwagi na niewystarczające środki skarżącej. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.