II SA/Wa 526/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Protokolant referent stażysta Aneta Kardas po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2020 r. sprawy ze skargi H.A. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] grudnia 2019 r. [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do służby oddala skargę UZASADNIENIE Centralna Komisja Lekarska Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (dalej CKL ABW) orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2019 r. po rozpatrzeniu odwołania H.A. (skarżąca, orzekana, komisjonowana) z [...] września 2019 r. utrzymała w mocy orzeczenie z dnia [...] sierpnia 2019 r. Regionalnej Komisji Lekarskiej nr [...] Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w W. (dalej RKL) nr [...], w którym ustalono zdolność orzekanej do służby – kategoria B, zdolna do służby w ABW, przeciwwskazania nadmierne obciążenie układu kostno-stawowego. Do wydania przedmiotowego orzeczenia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Skierowaniem z dnia [...] stycznia 2019 r. Zastępca Dyrektora Biura Kadr ABW skierował skarżącą na badania do RKL (karta 4-6 akt administracyjnych) celem ustalenia stanu zdrowia i zdolności funkcjonariusza do służby oraz związku schorzenia ze służbą, ewentualnej grupy inwalidzkiej. Orzeczenie z dnia [...] sierpnia 2019 r. RKL ustaliła, że skarżąca jest zdolna do służby w ABW, kategorię zdolności do służby ustalono na B, jako przeciwwskazania wskazano nadmierne obciążenie układu kostno-stawowego. Dnia [...] września 2019 r. skarżąca odwołała się od powyższego orzeczenia. CKL ABW po zapoznaniu się z dokumentacją orzeczniczą i odwołaniem z [...] września 2019 r. przeprowadziła w dniu [...] października 2019 r. dodatkowe konsultacje specjalistyczne. Komisjonowana w dniu [...] listopada 2019 r. dostarczyła ponadto badania radiologicznego z dnia [...] sierpnia 2018 r. W uzasadnieniu wskazanego na wstępie orzeczenia CKL ABW wskazała, że RKL Nr [...] prawidłowo wydała orzeczenie. Aktualny stan zdrowia komisjonowanej nie daje podstaw do orzeczenia trwałej niezdolności do służby i grupy inwalidzkiej. Odnośnie stwierdzenia braku związku ze służbą chorób współistniejących zauważyła, że warunki służby opisane w informacji o przebiegu służby z dnia [...] stycznia 2019 r. nie spełniają wymogów rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 13 marca 2003 r. w sprawie wykazu schorzeń powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 52 poz. 455) w stosunku do schorzeń wymienionych w pkt. 17B ppkt. 1, 2 i 4 Protokołu badania RKL Nr 1. Schorzenia wymienione w pkt. 17B ppkt. 5 i 6 nie spełniają wymogów ww. rozporządzenia. Natomiast schorzenie wymienione w pkt. 3 Protokołu badania pozostaje w związku z przebytym wypadkiem w służbie, ale nie sięga ono obecnie granic inwalidztwa. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia CKL ABW wskazała § 23 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz.U. z 2014 r. poz. 242, ze zm.). Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła skarżąca. Domagała się uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości i przyznania jej grupy inwalidzkiej w związku ze służbą. W uzasadnieniu skargi wskazała, że w dniu [...] grudnia 2018 r. została zwolniona przez Szefa ABW ze służby i skierowana na emeryturę z uwagi na długotrwałe zwolnienie lekarskie, na którym przebywałam od [...] sierpnia 2017 r. Do [...] stycznia 2019 r. Skarżąca wskazała, że w trakcie zwolnienia lekarskiego pooperacyjnego złożyła wniosek o skierowanie na komisję lekarską w celu oceny stanu zdrowia i zdolności do służby oraz związku schorzeń ze służbą i ustalenia ewentualnej grupy inwalidzkiej. Mimo tego wniosku, podjęto decyzję o zwolnieniu. W ocenie skarżącej nie jest zrozumiałym przyznanie jej kategorii B - zdolności do służby zwłaszcza, że już w trakcie badań lekarsko-specjalistycznych, wykonywanych dla celów orzeczniczych, w dniu [...] kwietnia 2019 r. lekarz ortopeda wypowiedział się jej przypadku "niezdolna do służby w ABW", co zostało zapisane na karcie skierowania na badania. W dalszej części skargi opisała przebieg swojej choroby. Podała, że choroba ta związana była z kręgosłupem. Dalej skarżąca opisała przebieg leczenia stanów bólowych kręgosłupa wskazując na przebytą operację. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej. Kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania przed właściwymi organami. Podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny posiada wyłącznie uprawnienia kasacyjne, nie może natomiast orzekać za organ w sposób merytoryczny, przyznając stronie określone uprawnienia lub zwalniając z nałożonych obowiązków. Na wstępie rozważań w niniejszej sprawie Sąd wskazuje, że zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem sądy administracyjne nie są uprawnione do oceny merytorycznej orzeczeń lekarskich (wyrok NSA z dnia 29 października 2008 sygn. akt I OSK 1683/07). Zgodnie z art. 45 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz.U. z 2010 r. Nr 29 poz. 154, ze zm.), zdolność fizyczną i psychiczną do służby ustalają komisje lekarskie ABW albo AW, podległe Szefowi właściwej Agencji. Zgodnie z treścią § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz.U. z 2014 r. poz. 242, ze zm.), o zdolności do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego kandydatów i funkcjonariuszy orzekają regionalne komisje lekarskie i Centralna Komisja Lekarska. Orzeczenia wydawane przez komisje zawierają rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, podejmowane są na podstawie wyników badań lekarskich oraz dokumentacji medycznej, dotyczą danej osoby, zmierzają do ustalenia pewnych faktów prawotwórczych (np. orzeczenie o trwałej niezdolności do służby stanowi podstawę zwolnienia funkcjonariusza ze służby - art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy o ABW oraz AW). Orzeczenia komisji lekarskich ABW można podzielić na dwie grupy. Jedna grupa orzeczeń dotyczy zagadnień zdolności do służby, to jest zagadnień ustalania stanu zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby w celu przyjęcia do służby, jej dalszego pełnienia albo zwolnienia ze służby. Te orzeczenia komisji lekarskich mają byt w pełni autonomiczny: ostateczne orzeczenie komisji w tym przedmiocie jest wiążące dla Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, właściwego w sprawach powołania określonej osoby do służby albo do zwolnienia ze służby, przy czym przyjęcie do służby lub zwolnienie ze służby następuje w trybie administracyjnym przez wydanie decyzji administracyjnej (rozkazu personalnego), podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Druga grupa orzeczeń komisji lekarskich ABW to orzeczenia ustalające schorzenia funkcjonariusza i ich związek ze służbą do celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego, przysługujących na podstawie ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67, ze zm.). Orzeczenia tej grupy nie mają wiążącego charakteru dla sądów powszechnych właściwych do rozpoznawania odwołań od decyzji administracyjnych, wydanych na podstawie orzeczeń tych komisji, ale przez inne organy, właściwe w przedmiocie ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. Orzeczenia komisji z tej grupy poddawane są autonomicznej kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zakresu zaopatrzenia emerytalnego. Reasumując, od ostatecznych orzeczeń komisji lekarskich ABW, w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia konkretnej osoby na potrzeby ustalenia kategorii zdolności do służby, przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Natomiast od orzeczeń komisji lekarskich ABW, ale w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia funkcjonariusza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego, w tym rentowych, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje (por. postanowienie składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r. sygn. akt OSA 1/00, ONSA 2001/2/47). W tym miejscu podkreślić należy, że w zaskarżonym orzeczeniu orzeczono o zdolności skarżącej do służby – kategoria B, zdolna do służby w ABW, przeciwwskazania nadmierne obciążenie układu kostno-stawowego. Przedmiotowe orzeczenia nie zawierają rozstrzygnięcia w przedmiocie związku schorzenia ze służbą, ewentualnej grupy inwalidzkiej, dlatego też zarzuty skargi w tym zakresie są bezzasadne. Sąd uznał również wniosek organu o odrzucenie skargi w powyższym zakresie za bezzasadny z uwagi na brak skarżonego rozstrzygnięcia w przedmiotowych orzeczeniach. W tym miejscu wypada przytoczyć treść z art. 59 uat.5 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, z którego wynika, że w przypadku orzeczenia niezdolności do służby komisja lekarska orzeka również o grupie inwalidzkiej w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. W niniejszej sprawie skarżąca została uznana za zdolną do służby, tak więc zgodnie z wyżej przywołaną regulacją nie było podstaw do orzeczenia o grupie inwalidzkiej. W świetle powołanego powyżej rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2003 r. w sprawie oceny zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Centralna Komisja Lekarska ABW orzeka w dwóch trybach. Po pierwsze: rozpatruje odwołania od orzeczeń regionalnych komisji lekarskich ABW i jest to zwykły tryb procedowania w tego rodzaju sprawach; po drugie: wydaje orzeczenia w trybie nadzoru, w przypadku uchylenia orzeczenia regionalnej komisji lekarskiej. W rozpoznawanej sprawie zaskarżone orzeczenie zostało podjęte na podstawie § 23 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia. W ocenie Sądu Centralna Komisja Lekarska wydając zaskarżone orzeczenie działała zgodnie z dyspozycją zawartą w ust. 3 powyżej określonego paragrafu, tzn. stosowała odpowiednio przepisy o postępowaniu przed regionalnymi komisjami lekarskimi w pierwszej instancji. W aktach sprawy znajduje się protokół badania lekarskiego skarżącej z [...] sierpnia 2019 r. Protokół ten w ocenie Sądu spełnia wymogi wynikające z § 12 rozporządzenia. Zgodnie bowiem z tym przepisem, regionalna komisja lekarska przeprowadza badanie lekarskie osoby skierowanej i sporządza protokół badania komisji lekarskiej. Oceny stanu zdrowia tej osoby dokonuje na podstawie protokołu badania lekarskiego, wyników zleconych badań specjalistycznych i psychologicznych, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji szpitalnej, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny. W świetle § 13 powoływanego rozporządzenia, orzeczenie o zdolności do służby regionalna komisja lekarska wydaje, posługując się wykazem, uwzględniając ocenę stanu zdrowia osoby skierowanej, o której mowa w § 12 ust. 1, wyniki zleconych badań specjalistycznych i dodatkowych, wyniki przeprowadzonej obserwacji szpitalnej oraz informację o warunkach i przebiegu służby, wyniku egzaminu sprawności fizycznej, a także ustalenia protokołów powypadkowych mogące mieć znaczenie dla treści orzeczenia. W oparciu o wskazany protokół dokonano oceny stanu zdrowia skarżącej. Trzyosobowy skład komisji orzekającej, w tym przewodniczący i dwóch członków tej komisji, był zgodny z wymogami zawartymi w załączniku nr 8 do powołanego rozporządzenia. Pod orzeczeniem widnieją podpisy członków komisji. Kategoria zdrowia – B, do której zaliczona została skarżąca przez Centralną Komisję Lekarską ABW, określająca jej zdolność do służby – zdolna do służby – również znajduje podstawę w powołanym rozporządzeniu – w § 11 ust. 1 pkt 2. Jak wynika z akt sprawy, zaskarżone orzeczenie zostało wydane po dokonaniu czynności orzeczniczych oraz po wykonaniu dodatkowych konsultacji specjalistycznej (karta nr 123 akt administracyjnych, str. 2 protokołu badania skarżącej nr [...]). Organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, że skarżąca nie spełniła kryterium niezdolności do służby, bowiem stwierdzone u niej schorzenia nie mieszczą się w tych, które są określone w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2003 r. Wobec tego słusznie też uznał organ odwoławczy, że skarżąca jest zdolna do służby w ABW – kategoria B z ograniczeniami. Skarżąca kwestionuje prawidłowość postępowania Komisji, nie podnosząc jednak konkretnych zarzutów, co do kwestionowanych orzeczeń. Skarżąca de facto polemizuje z rozstrzygnięciami komisji. W ocenie Sądu zarzuty te nie mają jednak istotnego znaczenia dla zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia bowiem w zasadniczej części odnoszą się do odmiennej od organu oceny schorzeń skarżącej. W tym miejscu Sąd podkreśla po raz kolejny, że sądy administracyjne nie są uprawnione do oceny merytorycznej orzeczeń lekarskich – w zakresie kwestii czysto medycznych. Wyjaśnić również należy, że część uzasadnienia orzeczenia komisji lekarskiej ABW znajduje się w protokole badania lekarskiego. Umieszczenie w uzasadnieniu orzeczenia organu pewnych informacji tam zawartych naruszałoby bowiem tajemnicę lekarską. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji. ----------------------- 7